دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 26 79 2022 04 21 "Investigation of physical-spatial expansion of Shiraz metropolis using remote sensing (Rs)" "بررسی گسترش کالبدی - فضایی کلانشهر شیراز با استفاده از سنجش از دور (Rs)" 186 171 13482 10.22034/gp.2021.45009.2805 FA کرامت الله زیاری استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران، تهران، ایران حسین ایرجی دانشجوی دکتری، برنامه ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2021 03 13 <strong>Introduction </strong><br />As the center of the province of Fars, the City of Shiraz experienced an endogenic and organic growth until the 1960s and prior to the onset of modernity in Iran, which saw a good balance between the urban population growth rate and its area growth. Following a rise in the urban population in recent decades, the physical form of the cites also changed.<br /><strong>Data and Method </strong><br />To investigate the changes and dynamism of the land cover, land use maps were developed to determine the changes over different time intervals. The maps were derived from Landsat satellite images with OLI, TM and Mss sensors in 1984 and 1994 as well as in 2014 and 2020 by using Remote Sensing techniques on the Earth Explorer Site. TerrSet software was also used to analyze the images. To analyze satellite images, it is required to use TerrSet software.<br /><strong>Discussion and conclusion</strong><br />Consistent with regression model analysis, land use changes into urban territories have, over the past 40 years, involved 60% of the total area of the city of Shiraz, indicating sharp change trends in this time interval. The orientation of the changes has mainly been north to south of the city which is due to the proportionate developmental space and presence of open plains.<br /><strong>Results </strong><br />Data analysis suggests that land use changes as well as their analysis in the Markov’s model are experiencing a disproportionate expansion under the effect of unsystematic and irregular urban growth. This study determines that districts 9, 10 and 6 saw an irregular (spiral) urban growth in 2018.  امروزه در سطح جهان ، 55٪ از جمعیت در مناطق شهری زندگی می‌کنند و پیش‌بینی می‌شود تا سال 2045 تعداد افرادی که در شهرها زندگی می‌کنند به 6 میلیارد افزایش می‌یابد. طی 6 دهه گذشته روند شهرنشینی در ایران روندی صعودی بوده است چرا که در طول زمان شهر ها به لحاظ اقتصادی، اجتماعی به صورت پدیده های جاذب درآمده اند. شهر شیراز به عنوان مرکز استان فارس تا پیش از دهه 1340 و شروع مدرنیزاسیون در ایران از رشدی درونزا و ارگانیک برخوردار بوده و تعادلی مناسب میان نرخ رشد جمعیت شهر و نرخ رشد مساحت آن برقرار بوده است. به دنبال تشدید افزایش جمعیت شهری در دهه های اخیر شکل فیزیکی شهرها نیز دچار تغییر و تحولاتی گردیده است . بنابراین هدف کلی این پژوهش بررسی نحوه گسترش کالبدی – فضایی کلان‌شهر با استفاده از سنجش از دور می باشد. به منظور بررسی تغییرات پوشش اراضی باکمک داده های ماهواره لندست نقشه کاربری سال های 1984 تا 2020 توسط نرم افزارهای TerrSet و Earth Explorer تهیه گردید و برای سال 2040 پیش بینی در تغییرات کاربری اراضی با استفاده از الگوریتم Markov انجام شد. نتایج نشان می دهد در 36 سال گذشته مساحت کالبدی شهر شیراز با رشد 90 درصدی به مساحت 19778 هکتار رسیده است و پیش بینی می شود در 40 سال آینده مساحت شهری با نرخ رشد 35% به 41506 هکتار خواهد رسید. روش صورت گرفته در این پژوهش توصیفی – تحلیلی می باشد و داده های آن به صورت کتابخانه ای گردآوری شده است. https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_13482_f31070ce031f4406546783d796db4955.pdf