دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 30 96 2026 08 23 Analysis of Storm Types in East Azarbaijan Province تحلیل تیپ بارشی رگبارهای استان آذربایجان‌شرقی 20231 10.22034/gp.2025.66618.3385 FA یعقوب دین پژوه گروه مهندسی آب دانشگاه تبریز سعید جهانبخش اصل گروه آب و هواشناسی، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز مجید رضایی بنفشه درق گروه آب و هواشناسی، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز مریم خوش نفس گروه آب و هواشناسی، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز Journal Article 2025 04 04 This study was conducted with the aim of analyzing the data of 923 recorded storms in different seasons of the year in East Azerbaijan province. Using statistical data (2001 to 2016), rainfall events, Huff curves of each station were plotted in each season. The Huff curves method was used to analyze the temporal distribution of dimensionless precipitation events. Dimensionless precipitation cumulative curves were used to draw empirical Huff curves. Mathematical modeling of 50% Hoff curves was performed and the area under the 50% Hoff curve of definite integration was calculated for each quartile and the precipitation type of each station was determined. The apparent form of the set of curves plotted by the theoretical method was smoother than the empirical method. In spring, the precipitation type of all stations was the third quartile. In autumn, the precipitation type of the stations of Maragheh, Bonab, Sarab, and Malekan was the third quartile, Tabriz was the fourth quartile and Ajabshir was the second quartile. In winter, the precipitation type of Maragheh and Bonab stations was the third quartile, Tabriz and Malekan was the fourth quartile, and Sarab was the second quartile. It can be concluded that the precipitation type of all stations in the region was the third quartile in spring, generally the third quartile in autumn, and a combination of different quartiles (except the first quartile) in winter. The results of this study seem to be useful in the optimal use of rainwater in East Azerbaijan province. این مطالعه با هدف تحلیل اطلاعات 923 رگبار ثبت شده در فصول مختلف سال در استان آذربایجان شرقی انجام شده است. با استفاده از داده‌های آماری (1380 تا 1395)، رویدادهای رگباری، منحنی هاف هر ایستگاه در هر فصل رسم شد. از روش‌ منحنی‌های هاف برای تحلیل توزیع زمانی رویدادهای بارش بی‌بعد بهره گرفته شد. از منحنی‌های تجمعی بارش بی‌بعد برای رسم منحنی‌های هاف تجربی بهره گرفته شد. مدل‌بندی ریاضی منحنی‌های هاف 50 درصد انجام و مساحت زیر منحنی هاف 50 درصد از انتگرال‌گیری معین برای یکایک چارکها محاسبه و تیپ بارشی هر ایستگاه تعیین شد. فرم ظاهری دسته منحنی‌های رسم شده با روش تئوری، هموارتر از روش تجربی بود. در بهار، تیپ بارشی همه ایستگاه‌ها چارک سومی بودند. در پاییز، تیپ بارشی ایستگاه‌های مراغه، بناب، سراب و ملکان چارک سومی، تبریز چارک چهارمی و عجب‌شیر چارک دومی بود. در فصل زمستان، تیپ بارشی ایستگاه‌های مراغه و بناب چارک سومی، تبریز و ملکان چارک چهارمی و سراب چارک دومی بود. می‌توان نتیجه گرفت که تیپ بارشی کل ایستگاه‌های منطقه در بهار چارک سومی، در پاییز، عموما چارک سومی و در زمستان، ترکیبی از چارک‌های مختلف (بجز چارک اول) بود. نتایج این مطالعه در استفاده بهینه از آب باران در استان آذربایجان‌شرقی مفید به‌نظر می‌رسد.