دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 30 97 2026 10 23 Analyzing the role of livelihood capacities on the livability level of rural households in drought conditions in Bavi County واکاوی نقش ظرفیت‌های معیشتی بر سطح زیست‏پذیری خانوارهای روستایی در شرایط خشکسالی در شهرستان باوی 20617 10.22034/gp.2025.67616.3414 FA علی بدوی کارشناسی ارشد توسعه روستایی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران. مسلم سواری دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران سید محمد جواد سبحانی استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایران. Journal Article 2025 05 31 This study examines the impact of adaptive capacity on the livability of rural households in drought conditions. The statistical population comprises rural households in Bavi County, Khuzestan Province. Based on the Krejcie and Morgan table, a sample size of 347 household heads was selected using systematic random sampling. The primary research instrument was a structured questionnaire, whose reliability was confirmed by Cronbach's alpha coefficient and validity by a panel of experts. Data analysis was conducted using SPSS, GIS, and Smart PLS software. The findings reveal that 83.27% of households exhibit low to moderate levels of adaptation, with the rural districts of Mollasani and Weis demonstrating the highest adaptive capacity under drought conditions. Additionally, results indicate that the studied rural households do not possess an adequate level of livability, as 75.51% fall within the medium-to-low livability range. Structural equation modeling further demonstrates that the dimensions of the sustainable livelihood model—human, financial, social, natural, and physical capitals—have a significant positive effect on household livability, collectively explaining 59.7% of the variance. These insights highlight the essential role of adaptive capacity in enhancing the resilience and sustainability of rural communities affected by drought. The study underscores the necessity of targeted interventions aimed at strengthening livelihood assets to improve the living conditions of vulnerable households. این پژوهش با هدف کلی اثر توان سازگاری بر سطح زیست‏پذیری خانوارهای روستایی در شرایط خشکسالی انجام شد. جامعه آماری این پژوهش شامل خانوارهای روستایی شهرستان باوی در استان خوزستان بود. حجم نمونه براساس جدول کرجسی و مورگان، 347 نفر سرپرست خانوار به روش نمونه‌گیری تصادفی سیستماتیک برای مطالعه انتخاب شدند. ابزار اصلی تحقیق پرسشنامه‏ای بود که پایایی به وسیله ضریب آلفای کرونباخ و روایی آن توسط پانل متخصصان تایید شد. تجزیه و تحلیل داده‏ها توسط نرم‏افزارهای SPSS، GIS و Smart PLS انجام شد. نتایج نشان داد که 27/83 درصد از خانوارها دارای سطح سازگاری کم و متوسطی برخوردار هستند و دهستان‏های دهستان‏های ملاثانی و ویس بیشترین توان سازگاری را در شرایط خشکسالی دارند. همچنین نتایج نشان داد که خانوارهای روستایی مطالعه شده دارای وضعیت زیست‏پذیری مناسبی نیستند؛ زیرا 51/75 درصد از آنان در سطح زیست‌پذیری متوسط و پایینی قرار داشتند. در نهایت نتایج مدلسازی معادلات ساختاری نشان داد که ابعاد مدل معیشت پایدار یعنی سرمایه‏های انسانی، مالی، اجتماعی، طبیعی و فیزیکی اثر مثبت و معنی‏داری بر سطح زیست‏پذیری خانوارها و دارند و این ابعاد قادرند 7/59 درصد از واریانس زیست‏پذیری را تبیین نماید.