دانشگاه تبریزجغرافیا و برنامهریزی2008-8078299120250421Urban Agriculture as a New Potential for Development of Urban Green Spaces in Marivan Cityکشاورزی شهری بعنوان پتانسیل جدید توسعه فضاهای سبز شهری در شهر مریوان2511761810.22034/gp.2024.59592.3215FAاکبررحیمیعضو هیات علمی دانشگاه تبریزآرمانراست خدیودانشجوی کارشناسی ارشد گروه مهندسی فضای سبزکسریکتاب اللهیدانش آموخته مقطع دکتری شهرسازی و پژوهشگر برنامه ریزی شهری در دانشکده معماری و مطالعات شهری دانشگاه پلی تکنیک، میلان، ایتالیاJournal Article20231214In recent decades, urban population growth has led to an increased demand for food resources. In such a context innovative approaches such as urban agriculture development have been proposed. The present study aims to investigate the trends in urban agricultural land changes within the boundaries of Marivan city from 1972 to 2022. It seeks to assess the available land, potentials, and strategies for the development of urban green spaces based on urban agriculture principles. The research methodology employed a descriptive-analytical approach, utilizing Landsat satellite imagery for data collection. Radiometric and atmospheric corrections were applied, along with the NDVI index using ENVI software. After generating maps, the evolution of land use changes and the extent of available land for urban agriculture in the study area were examined for the year 2022. Furthermore, this research provides practical solutions and recommendations for the implementation of urban agriculture in Marivan city, based on its potential. A noteworthy aspect of this research is its intention to explore the suitability of land and potentials for urban agriculture in Marivan as a new model for developing urban green spaces. The results of the study indicate that urban agricultural lands have gradually decreased over various periods from 1972 to 2022 due to the city's growth and other human activities in peri-urban areas. However, as of 2022, approximately 2,799 hectares of land are available for urban agriculture, serving as a new model for the development of green urban spaces in Marivan. Several factors contribute to Marivan's success in maintaining agricultural lands and orchards in peri-urban areas. These factors include its favorable climate and geography, strategic location, proactive policies, water resource management, commercialization of agricultural products, prevailing economic conditions, and a substantial labor force. The region has experienced relative climatic stability, ensuring the sustainability of its agricultural lands and orchards.در دهههای اخیر رشد جمعیت شهری سبب افزایش تقاضای مواد غذایی شده و در چنین وضعیتی، رویکردهای نوین همچون توسعة کشاورزی شهری مطرح گردیده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی روند تغییرات زمینهای کشاورزی شهری در محدوده و حریم شهر مریوان از سال 1351الی 1401 و نیز بررسی میزان زمین در دسترس، پتانسیلها و راهکارهای توسعة فضاهای سبز شهری مبتنی بر رویکرد کشاورزی شهری انجام شده است. روش تحقیق از نوع توصیفی- تحلیلی بوده که برای گردآوری دادهها از تصاویر ماهوارهای Landsat استفاده گردید و جهت تصحیحات رادیومتریکی و اتمسفری و نیز اعمال شاخص NDVI بر روی تصاویر، از نرمافزار ENVI استفاده شد. پس از خروجی نقشهها، سیر تحول زمینها و میزان زمین موجود در سال 1401 برای توسعة کشاورزی شهری در محدوده مطالعاتی پژوهش بررسی شده و نیز پتانسیلهای شهر مریوان برای تحقق این رویکرد و راهکارهایی عملیاتی ارائه گردیده است. نوآوری پژوهش از آن جهت است که در نظر دارد میزان زمینهای مستعد و پتانسیلها را برای کشاورزی شهری در شهر مریوان بهعنوان الگوی جدید توسعه فضاهای سبز شهری مورد بررسی قرار دهد. نتایج پژوهش نشان میدهد که در دورة مطالعاتی که از سالهای 1351 تا 1401 زمینهای کشاورزی شهری در طی دورههای مختلف با کاهش تدریجی ناشی از رشد شهر مریوان و سایر فعالیتهای انسانی در فضاهای پیراشهری مواجه بوده و به تدریج کاهش یافتهاند. با این حال، در سال 1401 حدود 2799 هکتار زمین برای توسعهی کشاورزی شهری بهعنوان الگوی جدید توسعه فضاهای سبز شهری مریوان در اختیار قرار دارد. در شهر مریوان به دلایلی همچون پتانسیلهای اقلیمی و جغرافیایی، موقعیت راهبردی، اعمال سیاستهای پیشگیرانه، مدیریت منابع آبی، تجاریشدن محصولات کشاورزی و باغی، شرایط اقتصادی حاکم و نیروی کارگری فراوان و... ، ضمن تجربة ثباتِ نسبی اقلیمی، باغات و زمینهای کشاورزی آن در حریم و فضاهای پیراشهری بهصورت پایدار حفظ شده است.https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_17618_13361488752e1b296b1342ac00cd02cc.pdfدانشگاه تبریزجغرافیا و برنامهریزی2008-8078299120250421Investigating the relationship between urban environment design, environmental quality and individual psychology with the occurrence of vandalistic behaviorsبررسی رابطه بین طراحی محیط شهری، کیفیت محیطی و روانشناختی فردی با بروز رفتارهای وندالیستی49261663310.22034/gp.2023.55551.3107FAوحیدحسین حقیدانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری،دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، ایرانشهریورروستاییاستاد گروه برنامهریزی شهری و منطقه ای، دانشکده برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایراناکبراصغری زمانیاستاد گروه برنامهریزی شهری و منطقه ای، دانشکده برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانJournal Article20230517Unfortunately, many of the warnings that were given regarding vandalism were ignored and now more than ever they need attention. Therefore, based on this, the aim of the research was to examine the relationship between the design of the urban environment, environmental and psychological quality of an individual with the occurrence of vandalistic behaviors. The results showed that there is a significant positive relationship between individual psychology, environmental quality and urban environment design with vandalistic behaviors (p < 0.05). These variables were able to explain 55% of the changes in vandalistic behaviors.<br />Unfortunately, many of the warnings that were given regarding vandalism were ignored and now more than ever they need attention. Therefore, based on this, the aim of the research was to examine the relationship between the design of the urban environment, environmental and psychological quality of an individual with the occurrence of vandalistic behaviors. The results showed that there is a significant positive relationship between individual psychology, environmental quality and urban environment design with vandalistic behaviors (p < 0.05). These variables were able to explain 55% of the changes in vandalistic behaviorsمتاسفانه بسیاری از هشدار هایی که در رابطه با وندالیسم داده شده بود، نادیده گرفته شد و اکنون بیش از هر زمان دیگری نیازمند توجه است. در سرتاسر جهان می توان شاهد ازادی تبعیض،خشونت و تعصبی بود که به واسطه پیدایش سیاست های نفرت و تفرقه پراکنی،نارضایتی های عمیق و تجربه طولانی طردشدگی و خشونت علیه جمعیت،عادی سازی بی عدالتی های روزانه و عدم پاسخگویی و... برانگیخته شده است همچنین الگوهایی هست که نشان می دهد شرایط خاصی بیش تر مستعد فوران هستند مکان هایی که در ان ها خیزش رخ می دهد، افرادی که در خیزش ها شرکت می کنند و اتفاقاتی که این افراد را تحریک می کنند و اقداماتی که انجام می دهند در اکثر کشور های جهان ویژگی های مشابهی دارند که برامده از دلایل در هم تنیده اقتصادی،اجتماعی،سیاسی،فرهنگی و... هستند لذا هدف تحقیق بررسی رابطه بین طراحی محیط شهری، کیفیت محیطی و روانشناختی فردی با بروز رفتارهای وندالیستی بود. تحقیق از نوع روشهای پیمایشی بود. جامعه آماری شامل کل جمعیت مناطق دهگانه شهر تبریز به تعداد 1584855 نفر بود. حجم نمونه 384 عدد برآورد شد که 400 نفر در نظر گرفته شد. نمونهگیری به روش تصادفی طبقهای انجام شد. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامه محققساخته بر مبنای طیف لیکرت 5 درجهای استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل دادهها از آزمون همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه به روش همزمان استفاده شد. محاسبات در نرمافزارspss نسخه 18 انجام شد. نتایج نشان داد که بین روانشناختی فردی، کیفیت محیطی و طراحی محیط شهری با رفتارهای وندالیستی رابطه مثبت معنیداری وجود دارد (05/0 > p). این متغیرها در مجموع توانستند 55 درصد از تغییرات رفتارهای وندالیستی را تبیین نمایندhttps://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_16633_56b82f075085b3ae73ef2398c9064f9c.pdfدانشگاه تبریزجغرافیا و برنامهریزی2008-8078299120250421Spatial analysis of residential prices in low-rise and high-rise buildings
Case Study: (Area 5, Tehran)تحلیل فضایی قیمت های مسکونی در ساختمان های کم ارتفاع و بلند مورد مطالعه: (منطقه 5 شهر تهران)78501676210.22034/gp.2023.57174.3158FAمحمدرضاپورمحمدیعضو هیات علمی گروه جغرافیا و برنامهریزی دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی دانشگاه تبریزرسولقربانیعضو هیات علمی گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشگاه تبریزلیلامعصومیدانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشگاه تبریزJournal Article20230619Fluctuations in housing prices and the cost of its services are among the most important social and economic issues. In a society where housing is heavily commercialized; Housing policies, real estate market, social environment affect housing values. District 5 of Tehran is known as the development area of Tehran due to its high growth rate. This research aims to take an effective step in identifying the preferences of consumers while estimating the qualitative demand for housing. Therefore, the aim of this research is to analyze the factors affecting housing prices using geographic weighted regression in low-rise and high-rise buildings in District 5 of Tehran. The research method is based on documentary and survey studies. The sample size was estimated using Cochran's 758 formula. then the classified probability method has been used to select the samples; The results of the findings showed that among the low-rise buildings in North Ponk neighborhoods, Program Organization, Baharan, and among the high-rise buildings in Bagh Faiz, Faraz, Naft neighborhoods, they have a higher price range than other neighborhoods. Also, the results of (GWR) showed that the variables of the infrastructure, the age and age of the building, the number of bedrooms, quality materials, the distance to the nearest green space, the width of the passage, the traffic situation and security in common and having a balcony and terrace, the distance to the nearest street main, the distance to the nearest commercial centers and the level of greenness of the street in low-rise buildings and the location of the unit on the floor, having a parking lot, the direction of the building, the distance to the nearest public transportation station, the distance to the nearest chain stores and the level of pollution in high-rise buildings They have the greatest impact on increasing property prices.نوسانات قیمت مسکن و هزینه خدمات آن از مهمترین مباحث به لحاظ اجتماعی و اقتصادی است. در جامعهای که مسکن به شدت تجاری سازی شده است؛ سیاستهای مسکن، بازار املاک، محیط اجتماعی بر ارزشهای مسکن تأثیر میگذارند. منطقه 5 تهران به دلیل سرعت بالای رشد به پهنه توسعه شهر تهران شهرت دارد. این پژوهش بر آن است ضمن برآورد تقاضای کیفی مسکن در شناسایی ترجیحات مصرف کنندگان گام موثری بردارد. از این رو هدف این پژوهش تحلیل عوامل موثر بر قیمت مسکن با استفاده رگرسیون وزنی جغرافیایی در ساختمان های کم ارتفاع و بلند در منطقه 5 شهر تهران می باشد. روش تحقیق مبتنی بر مطالعات اسنادی و پیمایشی است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران 758 برآورد گردید. سپس برای انتخاب نمونه ها از روش احتمالی طبقه بندی شده استفاده شده است؛ نتایج یافته ها نشان داد در بین ساختمان های کم ارتفاع محله های پونک شمالی، سازمان برنامه، بهاران و در بین ساختمان های بلند محله های باغ فیض، پرواز، نفت از دامنه قیمتی بالاتری نسبت به سایر محلات برخوردارند. همچنین نتایج حاصل از (GWR) نشان داد متغیرهای زیربنا، سن و قدمت بنا، تعداد اتاق خواب، مصالح با کیفیت، فاصله تا نزدیکترین فضای سبز، عرض گذر، وضعیت ترافیکی و امنیت بصورت مشترک و داشتن بالکن و تراس، فاصله تا نزدیکترین خیابان اصلی، فاصله تا نزدیکترین مراکز تجاری و میزان سرسبز بودن خیابان در ساختمان های کم ارتفاع و قرارگیری واحد در طبقه، داشتن پارکینگ، جهت ساختمان، فاصله تا نزدیکترین ایستگاه حملونقل عمومی، فاصله تا نزدیکترین فروشگاه های زنجیره ای و میزان آلودگی در ساختمان های بلند دارای بیشترین تاثیر در افزایش قیمت ملک می باشند.https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_16762_a2c3f32d6fc9bdbc6a8294fea0249e0f.pdfدانشگاه تبریزجغرافیا و برنامهریزی2008-8078299120250421Explaining urban political ecology and measuring spatial justice in the distribution of urban green spaces in Karaj Metropolitanتبیین اکولوژی سیاسی شهری و سنجش عدالت فضایی در توزیع فضای سبز شهری در کلان شهر کرج102791684110.22034/gp.2023.57632.3171FAنادرایزدبیندانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه ریزی شهری پردیس بین المللی ارس دانشگاه تبریزحسنمحمودزادهدانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانرسولقربانیاستاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی دانشگاه تبریزJournal Article20230720Introduction<br /><br /><br /><br />Today, political ecology; It is a pluralistic thought that includes everything that was once exclusively the focus of attention. One of the most important consequences of the rapid growth of urbanization and the physical development of the country's cities in recent decades has been the disintegration of the distribution system of urban service centers, which has become the basis for the social inequality of citizens in enjoying these services. <br /><br />Data and Method<br /><br /><br /><br />The general population and housing census of 2015 and the map of Karaj metropolitan areas, statistical information on crime rate and addiction will be prepared and used from the police force organization; and the discussion of political ecology in the field of green spaces in the 1990s to 2023s will be investigated. In the field survey section, the opinions of experts will be used to determine the state of spatial justice of green space in the areas of Karaj metropolis. <br /><br /><br /><br />Results and Discussion<br /><br /><br /><br />Regions 8 and 11 have a high per capita population due to the small population and the large area of parks, the presence of family garden, apple garden, Fateh garden and small Iran. But other regions suffer from a severe lack of urban parks at the neighborhood to regional level, which requires proportional distribution according to the population of each region and taking into account the accepted standards in the field of per capita urban green spaces, especially parks. Parks should be done in the areas of Karaj city.<br /><br />Conclusion<br /><br />Another type of vegetation application is in the lands around the neighbourhood and its outskirts, which have been planted over the years by the municipality and the pastures and forestry organization. This covering has now formed the dominant natural appearance of the neighbourhood.به رغم این که وجود نابرابری در استاندارد زیست در بین ساکنین یک شهر پدیده جدیدی در هیچ یک از شهرهای جهان نیست؛ اما در کشورهای کمتر توسعه یافته به دلیل فاحش تر بودن تفاوت های اجتماعی- اقتصادی، تفاوت فضایی شهرها تشدید شده است. پیامد چنین جریانی فقدان عدالت توزیعی خواهد بود. پژوهش حاضر ترکیبی از روش های توصیفی - تحلیلی و کریتیک، اسنادی و پیمایشی می باشد. این پژوهش با هدف ارزیابی وضعیت تقاضا و ظرفیت توزیعی کاربری فضای سبز در بین مناطق کلانشهر کرج و ارائه راهکارهای مبتنی بر عدالت فضایی کاربری فضای سبز در جهت افزایش آن انجام گرفته است. برای تحلیل و ارزیابی وضعیت فضاهای سبز و نقشه سازی آن از اطلاعات و داده های مربوط به سازمان های مرتبط و تصاویر ماهواره ای در مقیاس های فضایی- زمانی مدنظر و نرم افزار GIS، ویژگی های اجتماعی- اقتصادی شهروندان مناطق کلانشهر کرج از اطلاعات سازمان آمار، سازمان نیروی انتظامی شهر کرج و نقشه مناطق شهرداری کلانشهر کرج استفاده شده است. نتایج یافته ها نشان می دهد که، مناطق 8 و 11 به دلیل جمعیت کم و حجم وسیع از مساحت پارکها، وجود باغ خانواده، باغ سیب، باغ فاتح و ایران کوچک دارای سرانه بالایی می باشد. ولی مناطق دیگر از کمبود شدید پارک های شهری و تاثیر اکولوژی سیاسی در سطح محله ای تا منطقه ای رنج می برند که نیاز دارد با توجه به جمعیت هر یک از مناطق و با عنایت به استانداردهای مورد قبول در زمینه سرانۀ فضاهای سبز شهری به ویژه پارکها، اقدام به توزیع متناسب پارکها در مناطق شهر کرج انجام شود.https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_16841_bf03361aa34110e9d187d1134be8252c.pdfدانشگاه تبریزجغرافیا و برنامهریزی2008-8078299120250421Synoptic patterns of atmospheric rivers leading to heavy rains in the west and northwest of Iranالگوهای همدیدی رودخانه های جوی منجر در بارش های سنگین غرب و شمال غرب ایران1291031756810.22034/gp.2024.57342.3165FAوحیدهابطحیدانشجوی دکتری آب و هواشناسی دانشگاه تبریزسعیدجهانبخشعضو هیات علمی گروه آب و هواشناسی دانشگاه تبریزهاشمرستم زادهعضو هیات علمی گروه آب و هواشناسی دانشگاه تبریزحسنلشکریاستاد گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهرانJournal Article20230703Heavy rainfall is considered one of the climatic features of precipitation that can occur in any climate, but its occurrence in arid and semi-arid climates, due to the lack of adequate and appropriate infrastructure, is associated with greater damage. These rains occur under different synoptic conditions. In this study, the role of atmospheric rivers in the formation of heavy rainfall has been investigated. For this purpose, heavy rainfall data from stations in the west and northwest of the country were extracted for a 33-year period. Then, precipitation systems were separated in conjunction with atmospheric rivers. In the next step, using weather maps and the troposphere's underlying layer levels, synoptic patterns that lead to the formation of atmospheric rivers were identified. The results showed that atmospheric rivers were responsible for heavy rainfall in the study area, following three general patterns. The Sudanese low-pressure pattern and the combined pattern of Sudanese low-pressure and Mediterranean cyclone were responsible for the most significant role in the formation of atmospheric rivers leading to heavy rainfall, respectively. In the Sudanese low-pressure pattern, two to three days earlier, a broad tongue of Siberian high pressure spreads over the warm waters of the Oman, Arabian, and Aden seas, passing through Afghanistan, Pakistan, and the eastern part of Iran. This tongue, with the rotation of moisture, escapes from the Sudanese system. The Mediterranean trough deepens over western Asia and northeast Africa, and this moisture is strengthened along the southern currents and, by passing over the mountains,leads to the formation of atmospheric rivers. In the combined pattern, with the expansion of the Sudanese low-pressure tongue to the eastern Mediterranean and western Asia, the southern warm waters' moisture is released onto this region with the transport of moisture from the Mediterranean, it is strengthened, leading to the formation of atmospheric rivers.بارشهای سنگین یکی از ویژگی اقلیمی عنصر بارش محسوب میشوند که در هر اقلیمی ممکن است اتفاق بیافتند. ولی رخداد آن ها در اقلیمهای خشک و نیمه خشک بدلیل فقدان زیرساختهای کافی و مناسب همراه با خسارت بیشتری هستند. این بارشها در شرایط همدیدی مختلفی رخ میدهند. در این پژوهش نقش رودخانههای جوی در شکلگیری بارشهای سنگین پدیده مطالعه شده است. برای این منظورابتدا بارشهای سنگین ایستگاههای غرب و شمال غرب کشور دریک دوره 33 ساله استخراج گردید. سپس سامانههای بارشی همراه با رودخانه جوی تفکیک شد. در گام بعد با استفاده از نقشههای جوی ترازهای لایه زیرین تروپوسفر الگوهای همدیدی منجر به ایجاد رودخانههای جوی شناسایی شد. نتایج بررسی نشان دادند که رودخانههای جوی منجر به بارشهای سنگین در منطقه مورد مطالعه از سه الگوی کلی تبعیت میکنند. دو الگوی کم فشار سودانی و الگوی ترکیبی کم فشار سودان و سیکلون مدیترانهای به ترتیب بیشترین نقش را در ایجاد روخانههای جوی منجر با بارش سنگین بر عهده داشتهاند. در الگوی همدیدی کم فشار سودان از دو تا سه روز قبل، زبانه گستردهای از پرفشار سیبری در لایه زیرین تروپوسفر با عبور از کشورهای افغانستان و پاکستان و بخش شرقی ایران بر روی آبهای گرم دریاهای عمان، عرب و خلیج عدن گسترش مییابد. این زبانه با گردش واچرخندی رطوبت این دریاها را بدرون سامانه سودانی فرارفت میکند. با تعمیق ناوه مدیترانهای بر روی غرب آسیا و شمال شرق آفریقا این رطوبت در امتداد جریانات جنوبی جلوی ناوه و با عبور از روی آبهای دریای سرخ تقویت شده و رودخانه جوی شکل میگیرد. در الگوی ادغامی با گسترش زبانه کم فشار سودان به بخش شرقی مدیترانه و غرب آسیا رطوبت دریاهای گرم جنوبی بر روی این منطقه فرارفت شده و با رطوبت انتقالی از روی مدیترانه تقویت گردیده و رودخانه جوی شکل میگیرد.https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_17568_665a4d4c2be5408f97e099374f2878f2.pdfدانشگاه تبریزجغرافیا و برنامهریزی2008-8078299120250421An Analysis of Patterns and Effective Criteria on Territorial Zoning in Iranتحلیلی بر الگوها و معیارهای مؤثر بر منطقهبندی سرزمینی در ایران1671301763410.22034/gp.2024.56697.3138FAحسنمسعودیگروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرسداودامینیگروه جغرافیا- دانشگاه افسری امام علی(ع)حامدابراهیمیدکترای تخصصی جغرافیای سیاسی، گروه جغرافیای سیاسی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامیJournal Article20230521Governments and societies have historically divided their territories into different regions and areas to better manage their land and preserve the territorial integrity of their country. This practice is now related to the concept of spatial planning, particularly "Territorial Zoning". Territorial Zoning aims to achieve cohesive management and the National Division of Labor, as well as utilize the potential of different regions to reduce territorial inequalities and imbalances. In Iran, Territorial Zoning has been implemented by various organizations over the past decades, with the most recent division into nine major regions in 2017. In this descriptive-analytical research, the extensive literature on Spatial planning and Territorial Zoning plans in Iran is reviewed, providing a comprehensive history of these programs. The research then critiques and analyzes these programs. The most important criteria influencing land zoning are identified and prioritized using the Analytic Hierarchy Process (AHP) method and the opinions of experts. According to the findings, the most important criteria for Territorial Zoning are "cultural-social", "defense-military", and "political-administrative". The sub-criteria of "environmental issues", "level of regional development", "population distribution", "government pattern and type", and "threats and security issues" are also deemed important. Based on the findings and results of the research, the authors propose their own Territorial Zoning plan in the form of ten major regions. This research contributes to the understanding of the history and current state of territorial Zoning in Iran and provides valuable insights for policymakers and practitioners in the field of Territorial Zoning and spatial planning.دولتها و جوامع مختلف در طول تاریخ، همواره سرزمینهای تحت ید خود را در راستای ادارة بهتر سرزمین و حفظ تمامیت ارضی کشور، به نواحی و مناطق مختلف تقسیم نمودهاند؛ که امروزه با مفهوم برنامهریزی فضایی و آمایش سرزمین و به طور خاصتر «منطقهبندی سرزمین» مرتبط میباشد. علاوه بر این، منابع و امکانات نیز به طور یکسان در پهنة سرزمینی توزیع نشدهاند و این امر ضرورت تقسیم سرزمین را به واحدهای کوچکتر دو چندان میکند. منطقهبندی سرزمینی موضوعی است که با تقسیم سرزمین به نواحی و مناطق مختلف، به دنبال مدیریت منسجم و تقسیم کار سرزمینی و بهرهگیری از پتانسیلهای مناطق مختلف در جهت کاستن از نابرابریها و عدم تعادلهای سرزمینی میباشد. در همین راستا، کشور ایران در طول دهههای گذشته بارها از سوی سازمانهای مختلف به مناطق متعددی تقسیم شده است که آخرین بار در سال 1396، کشور ایران به نه منطقة کلان تقسیم گردید. این تحقیق که از نوع توصیفی ـ تحلیلی میباشد، در ابتدا با بررسی گستردة ادبیات تحقیق، تاریخچهای جامع از سیر برنامههای آمایشی و منطقهبندی در کشور ارائه داده و سپس به نقد و بررسی آنها میپردازد. در ادامه، با بهرهگیری از نظرات متخصصان و با استفاده از روش AHP، مهمترین معیارهای مؤثر بر منطقهبندی سرزمینی شناسایی و اولویتبندی شد. بر اساس یافتههای این بخش از تحقیق، به ترتیب معیارهای «فرهنگی ـ اجتماعی» «دفاعی ـ نظامی»، و «سیاسی ـ اداری» و زیرمعیارهای «مسائل محیطی»، «سطح توسعهیافتگی مناطق»، «پراکنش جمعیت»، «الگو و نوع حکومت» و «تهدیدات و مسائل امنیتی»، بیشترین اهمیت را در منطقهبندی سرزمینی دارا میباشند. در نهایت، بر مبنای یافتهها و نتایج تحقیق، نگارندگان منطقهبندی پیشنهادی خود را در قالب ده منطقة کلان سرزمینی ارائه دادند.https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_17634_97ed0d224b2ad073aeb7d6ebcba33cc1.pdfدانشگاه تبریزجغرافیا و برنامهریزی2008-8078299120250421Investigation and modeling of land use changes in Mahabad county using Markov chain modelبررسی و مدلسازی تغییرات کاربری اراضی شهرستان مهاباد با استفاده از مدل زنجیره مارکوف1911681770210.22034/gp.2024.60347.3231FAعذرامشتاق مهردانشجوی کارشناسی ارشد ، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی ، دانشگاه تبریزاسداللهحجازیعضو هیات علمی گروه ژئومورفولوژی دانشگاه تبریزفریباکرمیعضو هیات علمی گروه ژئومورفولوژی دانشگاه تبریزJournal Article20240131In the present research, the evaluation of land use changes in Mahabad county in a twenty-year period from 2000 to 2020 and the prediction of its possible trends until 2040 have been discussed. In this research, the images of ETM and OLI sensors of Landsat satellite in three years of 2000, 2010 and 2020 and the supervised classification have been used to detect the changes that have occurred. In addition, in order to simulate land use changes, Markov model and cellular automata have been used. Based on our results, the highest trend of increase was related to the built-up lands and the highest trend of decrease was related to the water bodies of the region. In other words, the area of built-up lands increased from 2367.67 hectares to 71006.08 hectares. Besides, the area of water bodies has reached from 9266.63 hectares to 1164.28 hectares, respectively. In addition, based on the results of the Markov model, it is expected that the trend of land use changes will decrease the area of agricultural lands by 1473.1 hectares, orchards and forests by 810.11 hectares, pasture land by 16455.4 hectares and water bodies by 545.69 hectares. On the other hand, these changes will be accompanied by an increase in the area of barren lands by 11831.72 hectares and built-up lands by 7448.42 hectares. Therefore, the possible trend of changes indicates an increase in the level of barren lands and built-up lands and a decrease in other land uses. The results of the present research highlighted the need to pay attention to the challenge of land use change in Mahabad county and can provide a proper understanding of the dimensions, trends and patterns of land use in the region to officials, researchers and local people.در تحقیق حاضر به مطالعه و ارزیابی روند تغییرات کاربری اراضی شهرستان مهاباد در یک بازه زمانی بیست ساله از 2000 تا 2020 و پیشبینی روندهای احتمالی آن تا سال 2040 پرداخته شده است. در تحقیق حاضر، از تصاویر سنجندههای ETM و OLI ماهواره لندست در سه تاریخ 2000، 2010 و 2020 و تکنیک طبقهبندی نظارتشده برای تشخیص تغییرات رخداده بهره گرفته شده است. همچنین، بهمنظور مدلسازی تغییرات کاربری اراضی از مدل زنجیره مارکوف و سلولهای خودکار استفاده شده است. مطابق نتایج، اراضی ساخته شده بیشترین افزایش مساحت و پهنههای آبی بیشترین کاهش مساحت را نشان دادهاند بهنحوی که مساحت اراضی ساخته شده از 67/2367 هکتار به 08/71006 هکتار و مساحت پهنههای آبی از 63/9266 هکتار به 28/1164 هکتار رسیده است. علاوه بر این، نتایج مدل مارکوف چنین نشان میدهد که روند تغییرات کاربری اراضی منطقه موجب افزایش سطح اراضی بایر و اراضی ساخته شده و کاهش سطح دیگر اراضی شده و چنین انتظار میرود که مساحت اراضی زراعی به میزان 1/1473 هکتار، باغات و جنگلها به میزان 11/810 هکتار، اراضی مرتعی به میزان 4/16455 هکتار و پهنههای آبی به میزان 69/545 با کاهش و در مقابل، مساحت اراضی بایر به میزان 72/11831 هکتار و اراضی ساخته شده به میزان 42/7448 هکتار افزایش خواهد یافت. بهطور کلی، پیشبینیها روند فزاینده گسترش اراضی ساخته شده و مسکونی و نیز کاهش روزافزون گستره پهنههای آبی منطقه را برجسته نموده است که این روند میتواند پیامدها و تبعات بسیاری بر توسعه پایدار شهرستان مهاباد به دنبال داشته باشد. بنابراین، نتایج تحقیق حاضر ضرورت توجه به مبحث تغییر کاربری اراضی در محدوده شهرستان مهاباد را برجسته نموده و میتواند شناخت مناسبی از ابعاد، روندها و الگوهای کاربری زمین در منطقه به مسئولان، محققان و مردم محلی ارائه دهد.https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_17702_f26eb5ccf3894d95281f6d569737cceb.pdfدانشگاه تبریزجغرافیا و برنامهریزی2008-8078299120250421Explaining the structural model to enable citizens to participate, based on the urban space in Shahrekordتبیین مدل ساختاری نقش فضای شهری در مشارکت پذیر نمودن شهروندان در شهرکرد2171921775210.22034/gp.2024.57200.3160FAپژمانمحمدی ده چشمهعضو هیات علمی دانشگاه شهرکردJournal Article20230620One of the basic prerequisites for attracting the participation of citizens is the existence of appropriate urban spaces, which can meet the needs of citizens from different dimensions and improve the level of their interactions. , and the clutter of the urban body is very important. The purpose of the current research is to investigate the structural model of the role of urban space in enabling citizens to participate in Shahrekord, and in terms of the purpose (type of use) it is an applied research. The method used in this research is a descriptive-analytical method. The statistical population of this study includes the residents of Shahrekord with the number of (190,441). The number of samples was determined to be 383, based on the Cochran's formula, and randomly available. The data collection tool included a 38-question questionnaire. The collected data were analyzed based on structural equation path analysis with AMOS software. The results show that, in general, urban space, the level of citizen participation in the city. The approach has had a positive and significant effect, as urban space has had an impact on participation with a coefficient of 0.17, and the relationship between the physical structure of public spaces has the greatest impact on participation with a coefficient of 0.45, and a network structure. On participation, the coefficient of impact is 0.19.یکی از پیش نیازهای اساسی برای جلب مشارکت شهروندان، وجود فضاهای متناسب شهری می باشد که از ابعاد مختلف بتواند نیازهای شهروندان را برطرف کرده و میزان تعاملات آنها را نیز بهبود بخشد، این امر در شهرکرد با توجه به محدودیت توسعه افقی شهر و نیز به هم ریختگی کالبد شهری از اهمیت زیادی برخوردار می باشد. هدف از پژوهش حاضر بررسی تبیین مدل ساختاری نقش فضای شهری در مشارکت پذیر نمودن شهروندان در شهرکرد بوده و از لحاظ هدف (نوع استفاده) یک تحقیق کاربردی است. روش مورد استفاده در این تحقیق یک روش توصیفی – تحلیلی است. جامعه آماری مورد پژوهش در این تحقیق شامل ساکنان شهر شهرکرد با تعداد (190441) در نظر گرفته شدهاند. تعداد نمونه برابر 383 نفر بر اساس فرمول کوکران و به شیوه تصادفی در دسترس تعیین شدند. ابزار گردآوری اطلاعات شامل پرسشنامه 38 سؤالی میباشد دادههای گردآوری شده بر اساس تحلیل مسیر معادلات ساختاری با نرمافزار AMOS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج به دست آمده بیانگر آن است که به طور کلی فضای شهری بر میزان مشارکتپذیری شهروندان در شهرکرد تأثثر مثبت و معناداری داشته است به گونهای که فضای شهری بر مشارکتپذیری با ضریب تأثیر 17/0، اثرگذار بوده است و رابطه بین ساختار کالبدی فضاهای عمومی بر مشارکتپذیری با ضریب تأثیر 45/0 بیشترین تأثیر و ساختار شبکه ارتباطی بر مشارکتپذیری با ضریب تأثیر 19/0 کمترین میزان می باشد.https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_17752_f639c467819b0053af07d93e74e618d2.pdfدانشگاه تبریزجغرافیا و برنامهریزی2008-8078299120250421An analysis of the level of vulnerability of urban areas against the natural hazards of "earthquake" with an emphasis on the crisis management approach (case study: Tabriz metropolis)تحلیلی بر سطح آسیبپذیری مناطق شهری در برابر مخاطرات طبیعی «زلزله» با تأکید بر رویکرد مدیریت بحران (مطالعه موردی: کلانشهر تبریز)2432181776910.22034/gp.2024.59712.3218FAمصطفیمواساتیدانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.حسناحمدزادهاستادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.علیپناهیاستادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایرانJournal Article20231223Earthquake is one of the most dangerous, destructive and unpredictable natural hazards. Therefore, identify the vulnerable areas of cities is necessary in order to increase the capacity to deal with earthquake risks and crisis management of this risk. In this regard, the present study was written with the aim of investigating the vulnerable levels of Tabriz metropolis against earthquakes and providing crisis management solutions (before the crisis) to reduce the effects of earthquakes. The research method in the current study is mixed (combination of qualitative and quantitative approaches) with a practical purpose and analytical-exploratory nature, in order to analyze information; FAHP method in ArcGIS and PROMETHEE method were used. In addition, the statistical population of the research includes managers, city officials, and academic elites. The sample size of managers and officials was determined using Cohen's method at the 95% confidence level, 90 people, and the method of accessing them is based on the snowball method. The size of the sample of academic elites is also determined based on the targeted Delphi sampling method of 14 people. The findings of the research show that the peripheral and central areas of the city have the highest vulnerability potential. Meanwhile, regions 10 and 1 with net flow of -0.454 and -0.527 are considered among the areas with high vulnerability to earthquakes. Among the factors affecting the vulnerability of these areas, we can mention the proximity to the fault, wear and tear of the tissues, distance from the aid centers, high density and the lack of elasticity of the roads. For this purpose, a systemic and integrated approach is needed in order to be able to recover and empower the community, and in this regard, it is necessary to pay attention to the pre-crisis stage in the dimensions of building retrofitting, improving access andزلزله یکی از خطرناکترین، مخربترین و غیرقابل پیشبینیترین مخاطرات طبیعی بهشمار میآید. از اینرو، شناسایی مناطق آسیبپذیر شهرها بهمنظور افزایش ظرفیت مقابله با خطرات زلزله و مدیریت بحران این مخاطره ضروری است. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف بررسی سطوح آسیبپذیر کلانشهر تبریز در برابر زلزله و ارائهی راهکارهای مدیریت بحران (قبل از بحران) برای کاهش اثرات زلزله نگارش شده است. روش تحقیق در مطالعهی حاضر آمیخته (ترکیبی از رویکردهای کیفی و کمی) با هدف کاربردی و ماهیت تحلیلی-اکتشافی میباشد که بهمنظور تجزیه و تحلیل اطلاعات و تهیهی نقشههای رقومی از روش FAHP و نرمافزار ArcGIS و بهمنظور بررسی آسیبپذیری مناطق 10گانهی شهر از روش PROMETHEE استفاده شده است. همچنین جامعهی آماری تحقیق شامل مدیران و مسئولان شهری و نخبگان دانشگاهی میباشد. حجم نمونهی مدیران و مسئولان با استفاده از روش کوهن در سطح اطمینان 95 درصد، 90 نفر تعیین گردیده که نحوهی دسترسی به آنها بر مبنای روش گلوله برفی میباشد. حجم نمونهی نخبگان دانشگاهی نیز بر مبنای روش نمونهگیری دلفی هدفمند 14 نفر تعیین شده است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که مناطق حاشیهای و مرکزی شهر بیشترین پتانسیل آسیبپذیری را دارا میباشند. در این بین مناطق 10 و 1 با کسب جریان خالص 454/0- و 527/0-، جزو مناطق با آسیبپذیری خیلیزیاد در برابر زلزله محسوب میشوند. از عوامل مؤثر بر آسیبپذیری این مناطق میتوان به نزدیکی به گسل، فرسودگی بافتها، دوری از مراکز امدادونجات، تراکم زیاد و همچنین عدم کششپذیری معابر اشاره کرد. بدین منظور نیاز به رویکرد سیستمی و یکپارچه بهمنظور بازگشتپذیری و توانمندسازی اجتماع لازم بوده و در این راستا توجه به مرحلهی قبل از بحران در ابعاد مقاومسازی ابنیه، ارتقاء دسترسیها و تهیهی طرحهای موضعی به تفکیک محلات با تأکید بر محلات آسیبپذیر ضروری میباشد.https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_17769_abbe9c5bb2af39257cb3fa34c57bec23.pdfدانشگاه تبریزجغرافیا و برنامهریزی2008-8078299120250421Prioritizing optimal physical development of Sufian city with emphasis on geomorphic factorsاولویت بندی توسعه فیزیکی بهینه شهر صوفیان با تاکید بر عوامل ژئومورفیک2672441778210.22034/gp.2024.57976.3184FAمعصومهرجبیعضو هیات علمی گروه ژئومورفولوژی دانشگاه تبریزنیرتیمورزادهگروه ژئومورفولوژی، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، شهر تبریز، کشور ایرانمجیدداداشی رستمی ثالثگروه ژئومورفولوژِی، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، شهر تبریز، کشور ایرانJournal Article20230824Urban development is one of the important issues raised in the field of planning, and in the world it means improving productivity and better use of land and space, and it is influenced by factors including natural factors, such that the development of cities with natural bedrock and geomorphological effects is facingDue to the increase in population and the need to use the land around us, it is necessary to make intelligent planning in the field of sustainable urban development in terms of geomorphological phenomena and hazards. The existence of geomorphic hazards and the dynamics of the natural environment sometimes make it difficult to evaluate all factors at the same time in order to determine the appropriate location, so the use of efficient methods is one of the planning measures for urban development.The purpose of this research is to locate the physical development of Sufian city based on geomorphic factors using the AHP-Fuzzy model. To do this, the desired layers, elevation classes, slope, slope direction, lithology, distance from the fault, distance from the waterway, drainage network , land use, distance from the road was prepared.Then weighting was done in Expert choice software. Criteria of distance from fault with coefficient (0.218), distance from waterway (0.191), land use (0.155), distance from road (0.130), drainage network (0.102), slope (0.075) ), lithology (0.063), elevation classes (0.055), slope direction (0.011) are respectively the most important influencing factors in the physical development of Sufian city.By combining the results of AHP-Fuzzy and GIS, the studied area is divided into 5 unsuitable floors with an area of 15/90, relatively unsuitable 16/18, relatively suitable 16/59, suitable 16/53, very suitable 67 / 31 square kilometers were prioritized, the northern and eastern parts are in unsuitable areas and the central and southern parts are in very suitable areas.توسعه شهری از مسائل مهم مطرح شده در زمینه برنامه ریزی می باشد و در دنیا به معنای ارتقای بهره وری و استفاده هرچه بهتر از زمین و مکان است و تحت تاثیر عواملی از جمله عوامل طبیعی قرار دارد به طوریکه توسعه شهرها با بستر طبیعی و عوارض ژئومورفولوژی مواجه است. به دلیل ازدیاد جمعیت و نیاز به استفاده از زمین های اطراف ما لازم است تا برنامه ریزی هوشمندی در زمینه توسعه پایدار شهری با لحاظ پدیده ها و مخاطرات ژئومورفولوژیک صورت پذیرد. وجود مخاطرات ژئومورفیک و پویایی محیط طبیعی گاهی امکان ارزیابی همزمان کلیه عوامل را جهت تعیین مکان مناسب با مشکل مواجه می کند لذا استفاده از شیوه های کارآمد از اقدامات برنامه ریزی برای توسعه شهری است. هدف این پژوهش مکان یابی توسعه فیزیکی شهر صوفیان براساس عوامل ژئومورفیک با استفاده از مدل AHP - Fuzzy می باشد برای انجام این کار لایه های مورد نظر، طبقات ارتفاعی، شیب، جهت شیب، لیتولوژی، فاصله از گسل، فاصله از آبراهه، شبکه زهکشی، کاربری اراضی، فاصله از جاده تهیه شد. سپس اقدام به وزن دهی در نرم افزار Expert choice گردید. معیار فاصله از گسل با ضریب (218/0)، فاصله از آبراهه (191/0)، کاربری اراضی (155/0)، فاصله از جاده (130/0)، شبکه زهکشی (102/0) شیب (075/0)، لیتولوژی (063/0)، طبقات ارتفاعی (055/0)، جهت شیب(011/0) به ترتیب مهم ترین عوامل تاثیرگذار در توسعه فیزیکی شهر صوفیان می باشند. با ترکیب نتایج حاصل از AHP - Fuzzy و GIS محدوده مورد مطالعه از نظر بهترین جهت برای توسعه فیزیکی شهرصوفیان به 5 طبقه نامناسب با مساحت90/15، نسبتا نامناسب 18/16، نسبتا مناسب 59/16، مناسب 53/16، بسیار مناسب 67/31کیلومتر مربع اولویت بندی شد، قسمت های شمالی و شرقی در پهنه های نامناسب و قسمت های مرکزی و جنوبی در پهنه های بسیار مناسب قرار دارند.https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_17782_6502dcfcb965c3c2ded3bbe2dae626e2.pdfدانشگاه تبریزجغرافیا و برنامهریزی2008-8078299120250421Analysis of Snow Cover Changes in the Western Watersheds of Lake Urmia through Optimization and Fusion of Sentinel-2 and Landsat (8 and 9) Imagesبررسی تغییرات پوشش برف حوضههای آبریز غربی دریاچه ارومیه از طریق بهینهسازی و همجوشی تصاویر سنتینل-۲ و لندست (۸ و ۹)2942681780910.22034/gp.2024.60313.3230FAنرگسصمدینرگس صمدی، دانشجوی دکتری تخصصی گروه آب و هواشناسی، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایرانعلی اکبررسولی پیروزیانعلی اکبر رسولی پیروزیان، استاد گروه آب و هواشناسی، دانشکده برنامه ر یزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریزداودمختاریاستاد گروه ژئومورفولوژی، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز ، ایرانخلیلولیزاده کامراناستاد گروه سنجش از دور و GIS ، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز ، ایرانJournal Article20240219The main aim of the current study was to detect changes in snow cover within the Western watersheds of Lake Urmia, situated in the Silvaneh mountain range, using the processing of multi-sensor and multi-spectral satellite images for high-precision identification of snow-covered areas. Sentinel-2 and Landsat (8 and 9) satellite images were acquired and underwent preprocessing operations, such as atmospheric and radiometric corrections, using ENVI software version 1/10. Projects for the May months of the years 2016 to 2023 were then established. Initially, normalized difference snow indices were employed to independently generate snow cover maps for Landsat and Sentinel images for the entire watersheds of Nazluchay, Ruzechay, Shahrchay, and Barandozchay. In the next stage, an optimized color-sensitive object-based approach, based on object-oriented functions, was applied to the main bands of the Sentinel-2 sensor. To enhance the accuracy of the final results, Landsat images were fused with Sentinel images through a coordinated fusion method, producing various products, especially high-resolution optimized color images and classified scene maps. Ultimately, high-precision snow cover maps for temporal series were extracted for each of the mentioned watersheds through processing the fused images. Examination of the snow cover maps revealed that despite its smaller area compared to the Nazluchay and Barandozchay watersheds, the Shahrchay watershed has a higher snow accumulation coefficient, allowing for greater snow cover storage. Additionally, the comparison of the snow cover density map (years 2016 to 2023) with the elevation model of Alouspalsar at a resolution of 5/12 meters indicates a significant distribution of snow cover in higher elevations above 2300 meters in the study area. Therefore, accurate identification of snow cover, even on a daily and weekly scale, can provide essential and precise information for proactive water resource management, resulting from snowmelt, with multiple objectives in the watersheds surrounding Lake Urmia.هدف اصلی تحقیق فعلی، تشخیص تغییرات سطح پوشش برف در حوضههای غربی دریاچه ارومیه، واقع در رشته کوه سیلوانه، با استفاده از پردازش تصاویر ماهوارهای چند سنجندهای و چند طیفی برای شناسایی دقیق مناطق پوشش برف میباشد. تصاویر ماهوارهای سنتینل-۲ و لندست (۸ و ۹) قابل دسترس عملیات پیشپردازش از قبیل تصحیحات جوی و رادیومتریک با استفاده از نرمافزار ENVI نسخه 1/10 انجام شد. پروژهها برای ماههای مه سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۳ ایجاد گردید. ابتدا، با استفاده از شاخصهای تفاضلی نرمال شده برف، نقشههای پوشش برف مستقل برای تصاویر لندست و سنتینل برای کل حوضههای آبریز نازلوچای، روضهچای، شهرچای و باراندوزچای تولید گردید. در مرحله بعد، با بکارگیری یک روش بهینه سازی شده بر اساس توابع شیءگرا وابسته به رنگ بر روی باندهای اصلی سنجنده سنتینل-۲، تصاویر لندست با تصاویر سنتینل تلفیق شدند. این تلفیق به تولید محصولات متنوع، به ویژه تصاویر بهینه رنگی با وضوح بالا و نقشههای طبقهبندی صحنه مطالعه منجر شد. در نهایت، نقشههای سطح پوشش برف با دقت بالا برای دورههای زمانی مختلف برای هر یک از حوضههای گفته شده از تصاویر تلفیق شده استخراج گردید. بررسی نقشههای پوشش برف نشان داد که حوضه آبریز شهرچای علیرغم مساحت کمتر نسبت به حوضههای نازلوچای و باراندوزچای، دارای ضریب تجمع برف بالاتری بوده و در نتیجه امکان ذخیره پوشش برف بیشتری را دارا است. همچنین، مقایسه نقشه تراکم پوشش برف (سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۳) با مدل ارتفاعی آلوسپالسار با وضوح ۵/۱۲ متر نشان میدهد که مساحت قابل توجهی از پوشش برف در ارتفاعات بالاتر از ۲۳۰۰ متر در محدوده مطالعه توزیع شده است. بنابراین، شناسایی دقیق پوشش برف، حتی در مقیاس روزانه و هفتگی، اطلاعات ضروری و دقیقی را برای مدیریت پیشگیرانه منابع آب به دنبال ذوب برف با اهداف متعدد در حوضههای آبریز اطراف دریاچه ارومیه فراهم میآورد.https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_17809_e5af98fb4cfe98a6fd021b240c363ce9.pdfدانشگاه تبریزجغرافیا و برنامهریزی2008-8078299120250421analysis of patterns and components of land separation in Ardabil cityتحلیلی بر الگوها و مولفه های تفکیک اراضی در شهر اردبیل3172951781010.22034/gp.2024.59314.3205FAمریمجامی اودولوعضو هیات علمی دانشگاه محقق اردبیلیمحمد حسنیزدانیاستاد، گرو ه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه محق اردبیلی، اردبیل، ایرانعطاغفاری گیلاندهاستاد، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه محقق اردبیلیJournal Article20231125The patterns of land separation are one of the tools that allow land users and urban designers and planners to control the existing and future development and construction of the land and use it with appropriate standards and criteria. and close the shape of the city. Therefore, the way of separation and compliance with the principles and rules of urban planning and the effective components during the separation of urban lands will have a significant impact on cities. Therefore, the aim of the present study is to investigate the patterns of segregation and the factors affecting it in the suburban areas of Ardabil city. The current research is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in nature. The statistical population of the research was made up of executive experts in housing and urban development and the Islamic Revolution Housing Foundation of Ardabil city, 50 of them were selected by snowball method and the questionnaire was completed. The obtained data were analyzed using SPSS and Excel software, and after weighting the studied indicators using the Shannon entropy method, the selected areas were selected using the COPRAS model. were ranked. The results of the implementation of the mentioned model show that in terms of the factors affecting land segregation patterns in the suburbs of Ardabil city, Sablan town, dadghostari town, karshenasan town and sina town are ranked first to fourth respectively. are located The components affecting land separation play a decisive role in identifying the land separation pattern. Therefore, it is pointless to consider a fixed pattern for all urban spaces considering the effective components. As a result, the optimal pattern of land separation should always be reviewed and monitored by considering the effective components.الگوهای تفکیک زمین یکی از ابزارهایی میباشد که به استفادهکنندگان زمین و طراحان و برنامهریزان شهری این امکان را میدهد تا توسعه و ساخت وسازهای موجود و آتی زمین را کنترل نموده و آن را با استانداردها و معیارهای مناسب با فرم و شکل شهری نزدیک نمایند. بنابراین نحوه تفکیک و رعایت اصول و ضوابط شهرسازی و مولفههای موثر در هنگام تفکیک اراضی شهری تاثیر بسزایی بر شهرها خواهد داشت. از این رو هدف پژوهش حاضر بررسی الگوهای تفکیک و مولفههای موثر بر آن در مناطق حومهای شهر اردبیل میباشد. تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی- تحلیلی میباشد. جامعه آماری تحقیق را کارشناسان اجرایی در مسکن و شهرسازی و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی شهر اردبیل تشکیل دادند که به روش گلوله برفی و به صورت هدفمند تعداد 50 نفر از آنها انتخاب و پرسشنامه تکمیل شد. دادههای حاصله با استفاده از نرم-افزارهای SPSS و Excel مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند و در ادامه، پس از وزندهی به شاخصهای مورد مطالعه با بهرهگیری از روش آنتروپی شانون، مناطق منتخب با استفاده از مدل COPRAS رتبهبندی شدند. نتایج حاصل از پیادهسازی مدل مزبور نشان میدهد، از نظر مولفههای موثر بر الگوهای تفکیک اراضی در محلات حومهای شهر اردبیل شهرک سبلان، شهرک دادگستری، شهرک کارشناسان و شهرک سینا به ترتیب در رتبه-های اول تا چهارم قرار دارند. مولفه های موثر بر تفکیک زمین در شناسایی الگوی تفکیک زمین نقش تعیینکنندهای دارند. فلذا در نظر گرفتن یک الگوی ثابت برای تمام فضاهای شهری با توجه مولفههای موثر امری بیهوده است در نتیجه الگوی بهینه تفکیک زمین باید همواره با در نظر گرفتن مولفههای موثر باید مورد بازبینی و پایش قرار گیرند.https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_17810_cff09a86d168bad527659326af4e88f1.pdfدانشگاه تبریزجغرافیا و برنامهریزی2008-8078299120250421Evaluating geotourism and geomorphological potentials of Parsabad city in the direction of economic developmentتوانسنجی پتانسیلهای ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی شهرستان پارسآباد در جهت توسعه اقتصادی3493181781110.22034/gp.2024.59432.3210FAعبدالرحیمهاشمی دیزجدانشیار گروه اقتصاد،دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.بهروزنظافت تکلهدانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، گروه جغرافیا، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.سایهعبیدی حمل آباددانشجوی کارشناسی ژئومورفولوژی، گروه جغرافیا، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانJournal Article20231204The aim of the current research is to evaluate the geotourism and geomorphological potentials of Parsabad city in the direction of economic development. The nature of this research is descriptive-analytical-applied and Hadzik, Pavlova, and Reynard models were used to evaluate the studied area. The results obtained from the dynamic model of Parsabad city in the scientific sub-indices section according to experts and visitors have obtained an average score of 2.84 and 0.52, and also in the sub-index of surplus values, it has an average score of 3.15 and 0.50, respectively. experts and visitors. The results obtained from the Pavlova model and the positive factors of competitiveness in this region indicate its high importance in terms of historical and cultural monuments, natural wealth and protected areas. But in terms of the negative factors of competitiveness in this region, in the areas of lack of skilled specialists and lack of budget for the development of the region, competitiveness has been low; Therefore, the Parsabad geotourism area is placed in the category of good competitiveness with a weighted score of 1.5. Also, according to the results obtained from Reynard's model, the studied area has received the highest score under the added value index with a value of 2.21 because it has scored the highest score in the sub-indices of protected places and historical monuments. Therefore, it is concluded that by combining the results obtained from different evaluation models, this region has high importance and value in parts such as the presence of historical and cultural areas and protected places, and on the other hand, due to the budget deficit in the region and the lack of welfare infrastructure for tourists, as well as the lack of management Adequate to some extent, it does not have favorable conditions in attracting tourists to the region.هدف از پژوهش حاضر توانسنجی پتانسیلهای ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی شهرستان پارسآباد در جهت توسعه اقتصادی میباشد. ماهیت این پژوهش توصیفی-تحلیلی-کاربردی بوده و برای ارزیابی منطقه موردمطالعه از مدلهای دینامیکی که به ارزیابی توان گردشگری با استفاده از زیرشاخصهای ارزش علمی و ارزش مازاد میپردازد؛ مدل پاولووا که به ارزیابی توان رقابتپذیری مناطق موردمطالعه میپردازد و مبتنی بر تشکیل فاکتورهای مثبت و منفی و محاسبات مرتبط با آنها میباشد؛ و همچنین مدل رینارد که مبتنی بر ارزیابی مناطق بر اساس زیرشاخصهای علمی، مازاد و ترکیبی است؛ استفادهشده است. نتایج بهدستآمده از مدل دینامیکی شهرستان پارسآباد در بخش زیرشاخصهای علمی طبق نظر کارشناسان و بازدیدکنندگان، میانگین امتیاز 84/2 و 52/0 را کسب کرده است و همچنین در زیر شاخص ارزشهای مازاد به ترتیب دارای میانگین امتیازات 15/3 و 50/0 ازنظر کارشناسان و بازدیدکنندگان بوده است. نتایج بهدستآمده از مدل پاولووا و عوامل مثبت رقابتپذیری در این منطقه نشانگر اهمیت بالای آن در گویههای آثار تاریخی و فرهنگی، ثروت طبیعی و مناطق حفاظتشده است. و اما از نظر عوامل منفی رقابتپذیری در این منطقه در بخشهای عدم وجود متخصصین ماهر و کسری بودجه برای توسعه منطقه دارای رقابتپذیری پایینی بوده است؛ بنابراین منطقه ژئوتوریستی پارسآباد با کسب مقدار امتیاز وزنی 5/1 در طبقه رقابتپذیری خوب قرار میگیرد. همچنین طبق نتایج بهدستآمده از مدل رینارد منطقه موردمطالعه در زیر شاخص ارزشافزوده بیشترین امتیاز را با مقدار 21/2 دریافت کرده است زیرا در زیرشاخصهای مکانهای حفاظتشده و آثار تاریخی بیشترین امتیاز را کسب کرده است. بنابراین نتیجهگیری میشود، این منطقه در بخشهایی نظیر وجود مناطق تاریخی و فرهنگی و مکانهای حفاظتشده دارای اهمیت و ارزش بالایی است و در مقابل به دلیل کسری بودجه در منطقه و کمبود زیرساختهای رفاهی برای گردشگران و همچنین عدم مدیریت مناسب تا حدودی در جذب گردشگر به منطقه از شرایط مطلوبی برخوردار نمیباشدhttps://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_17811_b0d1e4b7c794042bc493849c5b84c031.pdfدانشگاه تبریزجغرافیا و برنامهریزی2008-8078299120250421Agricultural tourism and its development determinants and barriers in rural areas;
Case of Saffron farms in Tiran-va-Karvan countyگردشگری کشاورزی و عوامل و موانع توسعه آن در مناطق روستایی مورد مطالعه: مزارع زعفران شهرستان تیران و کرون3713501782610.22034/gp.2024.60702.3238FAعباسامینی فسخودیعضو هیات علمی گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه اصفهانمحمد جواداحمدیانگروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهانالهامکریمیگروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهانJournal Article20240302In addition to the economic value, agricultural farms and their products can play an important role in tourism, especially in rural areas. This study examines the feasibility of agricultural tourism development in Saffron farms of Tiran-va-Karvan rural areas and attempts to identify and describe its determinants and barriers. The statistical population was the Saffron farmers of the region. The practically experienced Saffron farms tourism, as the dependent variable, and farmers’ individual characteristics, crop’s economic characteristics, and several structural and organizational factors were independent variables of the study, which have evaluated and analyzed through appropriate processing procedures, following the operationalization and data gathering field operations. Based on the results, the limited practically experienced Saffron farms tourism has been positively influenced by factors such as general tourism infrastructures, advertising, demand from local authorities, economic characteristics of the crop, its cultivation history and the level of education of the farmers. Further analysis showed if the region’s potential of Saffron farms tourism, be accompanied by organizational supports and specialized farm amenities as the most important preconditions for farm tourism, and favorable mentalities of farmers to pursue and realize it, will be able to lead the Saffron cultivation system of the region towards the on-farm non-agricultural entrepreneurial activities, especially the tourism, more commercialized and profitable. That way, due to the harvest and post-harvest characteristics of Saffron, the women and even the non-agricultural occupants of the families can have a significant role in this regard.مزارع کشاورزی و محصولات آنها، علاوه بر ارزش اقتصادی میتوانند نقش مهمی در گردشگری بویژه در مناطق روستایی داشته باشند. این پژوهش به امکانسنجی توسعهی گردشگری کشاورزی در مزارع زعفران روستاهای شهرستان تیران و کرون در غرب اصفهان و شناسایی و تشریح عوامل پیشران و موانع بازدارنده آن میپردازد. بهرهبرداران کشاورزی زعفرانکار روستاهای منطقه، جامعه آماری مورد مطالعه بودند. تجربه عینی و عملی گردشگری در مزارع زعفران، متغیر وابسته، و ذهنیتهای فردی، ویژگیهای اقتصادی محصول و عوامل و موانع ساختاری و سازمانی، متغیرهای مستقل مطالعه بودند که پس از عملیاتیسازی و گردآوری دادههای پیمایشی، هرکدام با پردازشها و شاخصسازیهای مناسب مورد سنجش قرار گرفته و تحلیل شدند. بر اساس نتایج، تجربه عینی و عملیِ اندکی که در زمینه گردشگری مزارع زعفران منطقه وجود دارد، با تأثیرگذاری مثبت عواملی چون زیرساختهای عمومی گردشگری، تبلیغات و معرفی محصول، مطالبهگری از مسئولین محلی، ویژگیهای اقتصادی محصول، سابقه کشت آن و سطح تحصیلات بهرهبرداران همراه بوده است. تحلیلهای بیشتر نشان داد، پتانسیل بالقوهی ناحیه روستایی کرون علیا در رابطه با گردشگری مزارع زعفران، با پشتیبانیهای سازمانی و فراهم شدن زیرساختهای تخصصی مزرعهای بهعنوان مهمترین پیششرطهای گردشگری مزرعه، و تقویت نگره خواهندهای در ذهنیت بهرهبرداران برای پیگیری و تحقق آن، خواهد توانست نظام زراعی کشت زعفران منطقه را به سمت الگوهای کارآفرینانه غیرزراعی با محوریت گردشگری و تجاریتر شدن و بهرهوریِ بیشتر این نظام سوق دهد. با توجه به ویژگیهای خاص زعفران در مراحل برداشت و زنجیره عملیات پس از آن، زنان و حتی اعضای غیر شاغل در کشاورزیِ خانوارهای روستایی، میتوانند نقش پررنگ و معناداری در این راستا داشته باشند.https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_17826_3fc77dd3fad78be19829fbf92cb60533.pdfدانشگاه تبریزجغرافیا و برنامهریزی2008-8078299120250421The structure model of environmental behaviors based on professional ethics in athletesمدل ساختار رفتارهای محیط زیستی بر اساس اخلاق حرفه ای در ورزشکاران3953721785810.22034/gp.2024.60151.3227FAمهتااسکندرنژاددانشیار گروه رفتار حرکتی دانشگاه تبریزفرشتهگل زادهدانشجوی دکتری رفتار حرکتی، پردیس ارسبهزادبهزادنیاگروه رفتار حرکتی دانشگاه تبریزJournal Article20240216The current research was conducted with the aim of the relationship between environmental protection behaviors and the mediating role of professional ethics in athletes. The research method was descriptive-correlation studies based on structural equations. The statistical population of the research was made up of all the athletes, who were selected as a sample based on the multi-stage cluster random sampling method based on the unlimited population size and according to Morgan's table. In order to collect information, questionnaires of professional ethics and environmental protection behaviors of Kaiser (1999) were used. The reliability of the questionnaires was found to be 0.854 and 0.832, respectively, based on Cronbach's alpha coefficient. Data analysis was done through Pearson test and structural equations with AMOS software. According to the results of the Pearson correlation test, there is a significant positive relationship between professional ethics and environmental protection behaviors (Sig=0.001, r=0.714). Also, the results of structural equations showed that the mediation of professional ethics has a significant positive effect on the environmental protection behaviors of athletes.<br /><br />پژوهش حاضر با هدف رابطه بین رفتارهای حفاظت از محیط زیست با نقش میانجی اخلاق حرفه ای در ورزشکاران تدوین گردید. روش پژوهش از نوع مطالعات توصیفی-همبستگی مبتنی بر معادلات ساختاری بود. جامعه آماری تحقیق را کلیه ورزشکاران تشکیل دادند که با توجه به حجم جامعه نامحدود و بر اساس جدول مورگان تعداد 364 نفر بر اساس روش نمونهگیری تصادفی خوشه ای چندمرحلهای به عنوان نمونه انتخاب شدند. جهت جمع آوری اطلاعات از پرسشنامههای اخلاق حرفه ای کاوزیر و رفتارهای حفاظت از محیط زیست کایزر (1999) استفاده شد. پایایی پرسشنامه ها بر اساس ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب برابر با854/0 و 832/0 بدست آمد. تجزیه و تحلیل دادهها از طریق آزمون پیرسون و معادلات ساختاری با نرمافزار AMOS صورت گرفت. با توجه به نتایج آزمون همبستگی پیرسون بین اخلاق حرفه ای رفتارهای حفاظت از محیط زیست (001/0=Sig، 714/0=r) رابطه مثبت معناداری وجود دارد. همچنین نتایج معادلات ساختاری نشان داد میانجی اخلاق حرفه ای بر رفتارهای حفاظت از محیط زیست ورزشکاران اثر مثبت معناداری دارد.https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_17858_e01382c85fc8ad47d689a7719ebe3412.pdfدانشگاه تبریزجغرافیا و برنامهریزی2008-8078299120250421Identification and zoning of flood prone areas in Germi countyشناسایی و پهنهبندی مناطق مستعد وقوع مخاطره سیلاب در شهرستان گرمی4193961785910.22034/gp.2024.60493.3235FAلیلاآقایاریدکتری ژئومورفولوژی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانصیاداصغری سراسکانروداستاد ژئومورفولوژی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانبتولزینالیاستاد اقلیمشناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانJournal Article20240209Flood is one of the most common natural hazards that causes many human and financial losses all over the world every year. In order to reduce the damages caused by floods and flood management, it is necessary to assess the possibility of danger and prepare maps of possible danger areas. Flood-flooding potential zoning is one of the methods that can be adopted to reduce the risks caused by floods. In recent years, many destructive floods have occurred in Garami county. For this reason, in order to manage floods, reduce damages and use water resources correctly, the flood potential of Germi county has been studied. In this study, 9 factors of slope, slope direction, height, precipitation, distance from the river, density of the river, lithology, distance from the city and village and land use were identified as effective factors for causing floods in the region. Standardization of maps was done using fuzzy method and zoning of prone areas was done with Aras multi-criteria algorithm in Edrisi software environment and according to the results of flood risk zoning; The criteria of lithology, land use, slope, distance from the river are the most important factors involved in creating the risk of subsidence of the study area with the weight coefficient of 0.853, 0.808, 0.674 and 0.4867 respectively, and 189.70 and 189.70 respectively. 20/388 square kilometers of the area has a very high probability of danger.سیلاب یکی از مخربترین مخاطرات طبیعی است که سالانه موجب خسارات جانی و مالی فراوانی در سرتاسر جهان میگردد. در جهت کاهش خسارات ناشی از سیلاب و مدیریت سیلاب، ارزیابی و بررسی احتمال وقوع خطر و تهیه نقشههای مناطق احتمال خطر امری ضروری و لازم میباشد. پهنهبندی پتانسیل سیلخیزی یکی از روشهایی است که جهت کاهش خطرات ناشی از سیل میتوان اتخاذ نمود. در سالهای اخیر در شهرستان گرمی سیلهایی مخرب زیادی رخ داده است. به همین دلیل جهت مدیریت سیلاب، کاهش خسارات ناشی از آن و استفاده درست از منابع آبی، پتانسیل وقوع سیلخیزی شهرستان گرمی مورد مطالعه قرار گرفته است. شناسایی عوامل موثر در وقوع این پدیده و پهنهبندی خطر آن، یکی از روشهای اساسی و کاربردی جهت دستیابی به راهکارهای پشبینی، کنترل و پایش آن میباشد. با استفاده از مطالعات میدانی، نقشه های زمینشناسی و توپوگرافی و با مرور پژوهشها و مطالعات صورت گرفته در این زمینه و همچنین بررسی شرایط موجود در منطقه مورد مطالعه 10 عامل طبقات ارتفاعی، شیب، جهت شیب، زمینشناسی، فاصله از گسل، فاصله از رودخانه، فاصله از راههای ارتباطی ،کاربری اراضی ،بارش و تراکم رودخانه به عنوان عوامل موثر بر وقوع سیلاب بررسی شد. در این پژوهش نسبت به پهنه بندی مناطق مستعد با الگوریتم چند معیاره Aras درمحیط نرم افزار Edrisiاقدام گردید ارزشگذاری و استانداردسازی لایهها، با استفاده از تابع عضویت فازی و وزندهی معیارها، با بهرهگیری از روش ANP انجام گردید. در نهایت و با توجه به نتایج حاصل از پهنهبندی خطر سیلاب؛ معیارهای لیتولوژی، کاربری اراضی، شیب، فاصله از رودخانه به ترتیب با ضریب وزنی 853/0، 808/0، 674/0 و 4867/0، مهمترین عوامل دخیل در ایجاد خطر سیلاب محدوده مطالعاتی بوده و به ترتیب 70/189 و 20/388 کیلومتر مربع از محدوده دارای احتمال خطر بسیار زیاد و زیاد می باشد.https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_17859_778131458b39bd74e56a0e344ab2bda7.pdfدانشگاه تبریزجغرافیا و برنامهریزی2008-8078299120250421Comparative Analysis of Building Energy Consumption in Various Cities in Iran under the Influence of Climate Changeمقایسه مصرف انرژی ساختمان تحت تاثیر تغییرات اقلیمی در شهرهای مختلف ایران4404201793910.22034/gp.2024.61175.3250FAپریاسعادت جوعضو هیات علمی دانشگاه تبریزعلیعلیزادهدانشجوی دکترا دانشگاه تبریزسعیدجهانبخشعضو هیات علمی دانشگاه تبریزعلیمحمدخورشیددوستعضو هیات علمی دانشگاه تبریزبهروزساری صرافعضو هیات علمی گروه آب و هو اشناسی دانشگاه تبریزJournal Article20240415This article investigates the impact of climate change on energy consumption in residential buildings across various Iranian cities over the next 70 years.<br />To achieve this, climatic data for Tehran, Tabriz, Isfahan, Mashhad, and Kermanshah were generated using Meteonorm 8 software based on existing ten-year climatic data. Following the identification of prevalent residential building types in Iran, a representative sample was selected, and energy simulations were conducted using Design Builder 7.0.0.096 software for the years 2030, 2060, and 2090 in the aforementioned cities.<br />The results indicated a projected increase in cooling energy demand across all cities in the coming years. Tehran exhibited the most significant changes in annual heating energy, with a projected decrease of 37% in 2060 and 66.64% in 2090 compared to 2030. Tabriz experienced the largest annual increase in cooling energy, with a rise of 37.53% in the first three decades and 75.43% in the subsequent three decades. Overall, projected annual cooling energy changes ranged from 21.36% to 37.53% by 2060 and 44.14% to 75.43% by 2090 across these cities.<br /><br />Tabriz had the highest annual energy consumption, while Kermanshah had the lowest. Additionally, Tabriz exhibited the highest heating energy consumption, whereas Tehran had the highest cooling energy demand annually. Regarding carbon dioxide emissions, Tehran recorded the highest levels during 2030, 2060, and 2090, with Isfahan showing the most substantial increase in emissions over the seventy-year period. Statistical analyses revealed a significant relationship between temperature changes and time across all cities. However, no significant relationship was found between time and energy consumption or carbon dioxide emissions in these cities. In conclusion, this study highlights the anticipated changes in energy consumption and carbon dioxide emissions in residential buildings across Iranian cities due to climate change.تغییرات اقلیمی چالشهای مهمی برای مصرف انرژی در ساختمانهای مسکونی در سراسر جهان ایجاد میکنند. هدف این مقاله بررسی تاثیر تغییرات اقلیمی بر مصرف انرژی ساختمانهای مسکونی طی هفتاد سال آینده در شهرهای مختلف ایران میباشد.<br />در این راستا، دادههای اقلیمی شهرهای تهران، تبریز، اصفهان، مشهد و کرمانشاه با استفاده از نرمافزار Meteonorm 8 برای هفتاد سال آینده بر اساس داده-های اقلیمی ده ساله موجود تولید شد. پس از شناسایی تیپ غالب ساختمانهای مسکونی در ایران، یک نمونه انتخاب و شبیهسازیهای انرژی با استفاده از نرمافزارDesign Builder 7.0.0.096 برای پنج شهر مذکور در سالهای 2030، 2060 و 2090 انجام شد.<br />نتایج نشان داد که طی سالهای آینده، انرژی سرمایشی موردنیاز ساختمان در تمامی شهرها افزایش خواهدیافت. از میان پنج شهر مطالعهشده، بیشترین تغییرات انرژی گرمایشی سالانه در شهر تهران مشاهده گردید. در این شهر مقدار انرژی گرمایشی در سال 2060 و 2090 نسبت به سال 2030 به ترتیب به میزان 37 درصد و 64/66 درصد کاهش خواهدیافت. بیشترین افزایش انرژی سرمایشی سالانه در شهر تبریز مشاهده گردید؛ بهطوریکه در طی سه دهه اول، انرژی سرمایشی سالانه به میزان 53/37 درصد و در سه دهه دوم به میزان 43/75 درصد افزایش خواهد یافت. در مجموع مقدار تغییرات انرژی سرمایشی سالانه در این پنج شهر تا سال 2060 در بازه 53/37- 36/21 درصد و تا سال 2090 در بازه 43/75- 14/44 درصد خواهد بود.<br />بیشترین انرژی مصرفی سالانه در شهر تبریز، کمترین آن در شهر کرمانشاه، بالاترین مقادیر انرژی گرمایشی مصرفی متعلق به شهر تبریز و بالاترین انرژی سرمایشی سالانه مربوط به شهر تهران میباشد. همچنین بالاترین مقادیر گاز دیاکسیدکربن منتشر شده در طی سالهای 2030، 2060 و 2090 مربوط به شهر تهران و بیشترین افزایش انتشار این گاز در طی هفتاد سال آینده مربوط به شهر اصفهان میباشد.https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_17939_3276fd88dc65583956cb9f108f8cd8bd.pdfدانشگاه تبریزجغرافیا و برنامهریزی2008-8078299120250421Evaluation of time series relationship between land use changes and land surface temperature in desert cities (case study: Yazd city)ارزیابی ارتباط سری زمانی تغییرات کاربری اراضی و دمای سطح زمین در شهرهای مناطق بیابانی (مطالعه موردی: شهر یزد)4674411800610.22034/gp.2024.60544.3237FAرحمانزندیعضو هیات علمی دانشگاه اصفهانفاطمهشهریارکارشناسی ارشد برنامه ریزی شهری، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایرانJournal Article20240212This research aims to evaluate the relationship between time series of land use changes and land surface temperature in desert cities in Yazd using time series satellite images of 1987-2022 in Google Earth Engine system. To calculate (LST), using Landsat 5, 7 and 8 thermal band data in these two time periods, in addition to the supervised classification method, from the separate window algorithm method, and to calculate the vegetation cover from the normalized index (NDVI) has been used. The results of the supervised classification method showed; By comparing the changes in land use area between 2022 and 1987, it was determined that in 1987, desert areas had the largest area with (1815/1416) square kilometers, and in 2022, residential areas had the largest area with (74/1861) square kilometers. The lowest area in 1987-2022 is related to garden and forest lands with (34.4934) square kilometers and in 2022 with (2.5281) square kilometers. The amount of vegetation changes in 1987 with (11.9916) square kilometers, compared to 2022 with (13.0455) square kilometers, had the lowest area. The results of temperature changes showed that the maximum and minimum temperature of 1987 was equal to (60-61) degrees Celsius, compared to 2022 with values of (19-33) degrees Celsius, there were temporal and spatial changes. Therefore, by examining the average annual temperature and precipitation in different seasons of the year until the horizon of 2045, it was determined that with the increase in annual temperature in the future, this city will face a decrease in rainfall in different rainy seasons of the year. Therefore, the highest temperature occurred in the spring season and the lowest rainfall occurred in the autumn season.بررسی دمای سطح زمین (Land Surface Temperature) به عنوان مهمترین معیار برنامه ریزی شهری، ناحیه ای و منطقه ای، نقش مهمی درکنترل تشعشعات حاصل از گرمایش حرارتی در فرایندهای زیستی، شیمایی و فیزیکی سطح زمین دارد. این پژوهش با هدف ارزیابی ارتباط سری زمانی تغییرات کاربری اراضی و دمای سطح زمین در شهرهای مناطق بیابانی در شهر یزد با استفاده از تصاویر ماهواره ای سری زمانی 1987-2022 در سامانه گوگل ارتث انجین انجام شده است. برای محاسبه (LST)، با استفاده از داده های باند حرارتی لندست 5، 7 و 8 در این دو بازة زمانی علاوه بر روش طبقه بندی نظارت شده، از روش الگوریتم پنجره مجزا، و برای محاسبه پوشش گیاهی از شاخص نرمال شده (NDVI) استفاده گردیده است. نتایج روش طبقه بندی نظارت شده نشان داد؛ با مقایسه تغییرات مساحت کاربری ها بین سال 2022 تا 1987 مشخص گردید، در سال 1987مناطق کویری با (1416/1815) کیلومتر مربع، و در سال 2022 مناطق مسکونی با (1861/74) کیلومتر مربع دارای بیشترین مساحت بوده اند. کمترین مساحت به ترتیب در سال 1987- 2022 مربوط به اراضی باغی و جنگلی با (4934/34) کیلومتر مربع و در سال 2022 با (5281/2) کیلومتر مربع می باشد. میزان تغییرات پوشش گیاهی در سال 1987با (9916/11) کیلومتر مربع، نسبت به 2022 با (0455/13) کیلومتر مربع کمترین مساحت را داشته. نتایج تغییرات دمایی نشان داد، مقدار دمای بیشینه و کمینة سال 1987 برابر با (61-60) درجه سانتی گراد نسبت به سال 2022 با مقادیر (33-19) درجه سانتی گراد دارای تغییرات زمانی و مکانی بوده است. لذا با بررسی میانگین دما و بارش سالیانه در فصول مختلف سال تا افق 2045 مشخص گردید، با افزایش دمای سالیانه در آینده این شهر، با کاهش بارندگی در فصول مختلف پر بارش سال مواجه خواهد بود. لذا بیشترین دما در فصل بهار و کمترین بارندگی در فصل پاییز رخ داده است.https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18006_59f3f7d9f8c66dd0dc8b3e87e3865025.pdfدانشگاه تبریزجغرافیا و برنامهریزی2008-8078299120250421Factors affecting the willingness of tourists to use local food in rural areas of Shushtar Countyعوامل اثرگذار بر تمایل گردشگران به استفاده از غذای محلی در مناطق روستایی شهرستان شوشتر4954681970810.22034/gp.2024.59606.3216FAزینبهمتیان لرکیکارشناسی ارشد توسعه روستایی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستانمسلمسواریدانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایرانمسعودیزدان پناهاستاد گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان، ملاثانی، ایرانJournal Article20231215Objective: This research was conducted with the general purpose of investigating the behavioral tendencies of rural tourists based on the consumption value of local food. <br />Research Method: The statistical population of the research included all tourists in the rural areas of Shushtar. The main research tool was a questionnaire whose validity was confirmed by a panel of experts and its reliability was confirmed by Cronbach's alpha coefficient and composite reliability. <br />Research Innovation: Shushtar County is one of the historical regions of Khuzestan province, which has been registered in UNESCO, and domestic and foreign tourists travel to this city every year. This city has many different local foods that have increased the desire of tourists to these areas. But so far, this has not been done in an official research. Therefore, this research tries to investigate the factors affecting tourists' willingness to use local food.<br />Findings: The results showed that the multiple consumption values of local food (value of taste/quality, health, price, emotional, social, interactive and cognitive) have a positive and significant effect on the attitude of tourists towards local food and the image of the tourist destination. In addition, the results showed that the attitude of tourists towards local food has an effect on the occurrence of positive behavioral responses from them in the future (intention to recommend local food to others and intention to visit again for food tourism). In general, the results of this research showed that the value-consumption theory is an efficient theory in this field because all its assumptions were significant in the present research and explained a large part of the variance of tourists' behavioral responses. Therefore, this research can help rural development planners to use the potential of local food tourism in rural areas, which are prone to economic prosperity.این پژوهش با هدف کلی بررسی عوامل اثرگذار بر تمایل گردشگران به استفاده از غذای محلی در مناطق روستایی انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی گردشگران مناطق روستایی شهرستان شوشتر بود. با استفاده جدول کرجسی و مورگان 400 نفر از گردشگران روستایی برای مطالعه انتخاب شدند. ابزار اصلی تحقیق پرسشنامهای بود که روایی آن توسط پانل متخصصان و پایایی آن توسط ضریب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی تایید شد. تجزیه و تحلیل دادهها در دو بخش آمار توصیفی و استنباطی توسط نرمافزارهای SPSS و SMART Pls انجام شد. در این پژوهش تئوری ارزش - مصرف به عنوان چارچوب نظری تحقیق استفاده شد. نتایج نشان داد که ارزشهای مصرف چندگانه غذای محلی (ارزش طعم/کیفیت، سلامتی، قیمت، عاطفی، اجتماعی، تعاملی و شناختی) بر نگرش گردشگران نسبت به غذای محلی و تصویر مقصد گردشگری اثری مثبت و معنیداری میگذارد. علاوه بر این نتایج نشان داد که نگرش گردشگران نسبت به غذای محلی بر بروز پاسخهای رفتاری مثبت از سوی آنان در آینده (قصد توصیه غذاهای محلی به دیگران و قصد بازدید مجدد برای گردشگری غذا) اثرگذار است. به طور کلی نتایج این پژوهش نشان داد که تئوری ارزش – مصرف یک تئوری کارآمد در این زمینه است زیرا تمامی فرضیات آن در تحقیق حاضر معنیدار شد و بخش زیادی از واریانس پاسخهای رفتاری گردشگران را تبیین نمود. بنابراین، این تحقیق میتواند به برنامهریزان توسعه روستایی جهت استفاده از پتانسیل گردشگری غذای محلی در نواحی روستایی مستعد جهت رونق اقتصادی مناطق کمک شایانی نماید.https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_19708_7c8a1c4ac2f3d36047fc9f439ed069bb.pdfدانشگاه تبریزجغرافیا و برنامهریزی2008-8078299120250421Measuring the resilience of the residents of suburban informal settlements and the effects of sustainable development indicators on their resilience (case study: Chabahar)سنجش تابآوری ساکنان سکونتگاههای غیررسمی پیراشهری و اثرات شاخصهای توسعه پایدار برتاب آوری آنان (مطالعه موردی: چابهار)5194961970910.22034/gp.2024.58953.3197FAسیدهادیطیب نیادانشیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان ، ایران0000-0002-4689-0550محمدآزاد پورکارشناس ارشد
رشته جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی محیطی، دانشگاه سیستان و بلوچستان ، ایرانJournal Article20231023These settlements lose the ability to return to normal in times of crisis. The present research was conducted with the aim of analyzing and measuring the social resilience of the residents of Chabahar's informal settlements (Kamb, Moradabad, and Ramin) and also the effect of socioeconomic status on social resilience. In conducting the research, the descriptive and analytical method was used and in collecting information from the documentary and library method with the approach of a systematic review of related sources, in order to identify the main criteria of social resilience and the conceptual model of social resilience was formulated with the analogical method. Subsequently, the degree of importance of each criterion was evaluated through the distribution of the questionnaire extracted from the components of social resilience in a targeted manner and the analysis of the obtained qualitative and quantitative data. The sample size was calculated based on Cochran's formula of 381 questionnaires and distributed by simple random sampling method. In this research, data and information analysis have been done through statistical tests including correlation tests, analysis of variance, Wilcoxon test, one sample t-test, and post hoc test. The findings of this research show that in terms of social indicators, the Kamb neighborhood with an average of 3.358, and the Moradabad neighborhood with an average of 3.015 have the highest and lowest social indicators, but in terms of environmental indicators, Moradabad neighborhood with The average of 3.333 and Remin neighborhood with 3.044 have the highest and lowest average of this index. Taking another look at the results, we find that it is the Kamb neighborhood that surpasses the other two neighborhoods in terms of economic and cultural indicators, and the results make it clear that the Kamb neighborhood is more resilient than the other two neighborhoods in Chabahar city.مهمترین مسـائل مطـرح در اسکونتگاههای غیر رسمی پایین بودن شاخصهای اقتصادی-اجتماعی از قبیل درآمد، اشتغال، مسکن، تحصیلات، بهداشت و... است؛ این سکونتگاهها در مواقع بحران توانایی بازگشت بـه حالـت عـادی را از دسـت میدهند. تحقیق حاضر باهدف تحلیل و سنجش میزان تابآوری اجتماعی ساکنین سکونتگاههای غیررسمی چابهار(محله کمب، مرادآباد و رمین) و همچنین تأثیر وضعیت اقتصادی-اجتماعی بر میزان تابآوری اجتماعی صورت گرفته است. در انجام پژوهش، از روش توصیفی و تحلیلی و در جمع آوری اطلاعات از روش اسنادی و کتابخانه ای با رویکرد بازنگری نظامند منابع مرتبط، جهت شناسایی معیارهای اصلی تاب آوری اجتماعی بهره گرفته شد و با روش قیاسی، مدل مفهومی تاب آوری اجتماعی تدوین گردید. متعاقباً از طریق توزیع پرسشنامه مستخرج از مؤلفه های تاب آوری اجتماعی، به صورت هدفمند و تحلیل داده های کیفی و کمی حاصل شده، درجه اهمیت هر معیار مورد ارزیابی واقع شد. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 381 پرسشنامه محاسبه و به روش نمونه گیری تصادفی ساده توزیع گردید. در این پژوهش تجزیه و تحلیل داده ها و اطلاعات از طریق آزمونهای آماری شامل آزمونهای همبستگی ،تحلیل واریانس ،آزمون ویلکاکسون، آزمون tتک نمونه ای وآزمون تعقیبیpost hoc صورت گرفته است. یافته های این پژوهش نشان می دهد که از نظر شاخص های اجتماعی محله کمب با میانگین 358/3 و محله مرادآباد با میانگین 015/3 بیشترین و کمترین شاخص اجتماعی را به خود اختصاص داده اند ،اما از نظر شاخص های زیست محیطی محله مرادآباد با میانگین 333/3 و محله رمین با 044/3 بیشترین و کمترین میانگین این شاخص را دارند. با نگاهی دیگر به نتایج متوجه میشویم که این محله کمب است که از نظر شاخص های اقتصادی و فرهنگی با میانگین بیشتری از دو محله دیگر پیشی میگیرد و نتایج روشن می کند که محله کمب تاب آوری بیشتری را نسبت به دو محله دیگر در شهرستان چابهار دارد.https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_19709_49a7a9ab7b121885656e63c040e81bce.pdf