دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 92 2025 07 23 Evaluation of urban environment quality indicators from the perspective of urban branding (Case study: Isfahan metropolis) ارزیابی شاخص‌های کیفیت محیط‌شهری از منظر برندینگ شهری (مطالعۀ موردی:کلان‌شهراصفهان) 20 1 18259 10.22034/gp.2024.61620.3260 FA احمد حجاریان دکترای دانشگاه اصفهان،اصفهان،ایران Journal Article 2024 05 11 The urban environment quality approach, as one of the newest paradigms for the revitalization of urban areas, has a tremendous impact on the quality of life and sustainability of its residents, and its combination with creative approaches such as urban branding can lead to growth and excellence. urban areas and increasing the competitiveness of the city. Based on this, the aim of the present research is to analyze and evaluate the quality of the urban environment of Isfahan metropolis from the perspective of urban branding, and for this purpose, the urban areas of Isfahan metropolis were selected as a study case. The current research is based on the objective of the applied type and in terms of the method, the descriptive-correlation type and the method of data collection is documentary and field. The statistical sample size includes citizens living in the 15 districts of Isfahan metropolis. The sample size is estimated to be 337 questionnaires based on the population of 3072642 in 2015 and distributed according to the population of each region. In the present study, the Kolmogorov-Smirnov test and the structural equation method were used in the Smart PLS software environment for data analysis. The results obtained from the research show the positive, strong and significant impact of the branding variable on the quality of the urban environment with an impact coefficient of (0.833), which means that with a change of one unit in the factors and indicators of urban branding, the variables The quality of the urban environment also changes in a favorable direction. رویکرد کیفیت محیط شهری به عنوان یکی از نوین‏ترین پارادایم‏های باززنده‏‌سازی نواحی شهری، تأثیر شگرفی در کیفیت زندگی و پایداری ساکنان آن دارد که تلفیق آن با رویکردهای خلاقانه‏ای نظیر برندسازی شهری، می‏تواند باعث رشد و تعالی نواحی شهری و افزایش ضریب رقابت‏پذیری شهر شود. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر، تحلیل و ارزیابی کیفیت محیط شهری کلانشهر اصفهان از منظر برند‌سازی شهری است که برای این منظور، مناطق شهری کلان‌شهر اصفهان به عنوان مورد مطالعاتی انتخاب شد. پژوهش حاضر، بر مبنای هدف از نوع کاربردی و از لحاظ روش از نوع توصیفی-همبستگی و نحوۀ گردآوری داده‏ها بصورت اسنادی و میدانی می‌باشد. حجم نمونه آماری شامل شهروندان ساکن مناطق پانزده‌گانه کلان‌شهر اصفهان که حجم نمونه با توجه به جمعیت 3072642 سال 1395برابر 337 پرسشنامه برآورد و با توجه به جمعیت هر منطقه توزیع شده است. در پژوهش حاضر برای تحلیل داده‏ها از آزمون کولموگروف–اسمیرنف و نیز روش معادلات ساختاری در محیط نرم‏افزارSmart PLS استفاده گردید. نتایج بدست‏آمده از پژوهش، نشان از تأثیرگذاری مثبت، قوی و معنی‏دار متغیر برندسازی بر کیفیت محیط شهری با ضریب تأثیر (833/0) است، بدین معنی که با تغییر یک واحد در عوامل و شاخص‏های برندسازی شهری، متغیرهای کیفیت محیط شهری نیز به صورت زیادی در جهت موافق تغییر می‏کنند.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18259_c76b2d5a4bc054a41ee0f9f05475cdf8.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 92 2025 07 23 Investigating and evaluating the change of urban land use pattern with ecological footprint approach (Case study of Tabriz metropolis) بررسی و ارزیابی تغییرالگوی کاربری اراضی شهری با رویکرد جای پای بوم شناختی (مطالعه موردی: کلانشهر تبریز) 40 21 16829 10.22034/gp.2023.55429.3103 FA ندا دربندی فارغ التحصیل کارشناسی ارشد رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه تبریز،تبریز،ایران محمدرضا پورمحمدی استادگروه جغرافیا و برنامه‌ریزی دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی دانشگاه تبریز،تبریز،ایران رسول قربانی استادگروه جغرافیا و برنامه‌ریزی دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی دانشگاه تبریز،تبریز،ایران Journal Article 2023 02 23 During the last three decades, indiscriminate and unprincipled exploitation of lands and changes in uses have caused different reactions of ecosystems. The metropolis of Tabriz is the capital of East Azarbaijan province, which has had an unbalanced and scattered growth during the last few decades, in such a way that the uncontrolled expansion of the city has caused The destruction of the surrounding spaces and the departure of the city from its symmetrical and standard shape. Today, uneven growth and excessive expansion of the city is considered one of the problems of Tabriz metropolis. The method of the current research is applied-analytical by collecting information during a period of 25 years, i.e. 1375-1400 decade in document-library form, field survey in the form of referring to the relevant organizations and departments and using the ecological footprint calculation method. to the main question of the research, that is; "What effects have land use changes in the metropolis of Tabriz over a period of 25 years had on the environment and ecological capacity of Tabriz?" answer and provide solutions to improve the state of land changes and the ecological capacity of the city and the proportional distribution of the population in Tabriz metropolis. Among the results obtained in the present research is that the increase in the population growth rate and as a result the excessive expansion and development of the city during these years has caused an increase in land use changes, especially the conversion of agricultural and garden uses into settlements and residential areas. has been That this amount of changes is beyond the ecological capacity of Tabriz metropolis and requires careful and disciplined management. Otherwise, with the continuation of this type of challenge, the metropolis of Tabriz will suffer significant and irreversible crises and problems in the coming years. طی سه دهه اخیر، بهره برداری بی رویه و غیراصولی از اراضی و تغییرکاربری‌ها باعث عکس‌العملهای متفاوت اکوسیستم‌ها شده است.کلانشهر تبریز، مرکز استان آذربایجان شرقی می‌باشدکه در طول چند دهه اخیر رشد نامتوازن و پراکنده ای داشته، به گونه‌ای که گسترش بی رویه شهر موجب تخریب فضاهای پیرامون و خارج شدن شهر از شکل متقارن و استاندارد خود شده است. امروزه رشد ناموزون و گسترش بی رویه شهر از مسایل و معضلات کلانشهر تبریز محسوب می‌شود. روش پژوهش حاضر، کاربردی- تحلیلی بوده تا با گردآوری اطلاعات در طی دوره زمانی 25 ساله یعنی دهه 1375-1400 به صورت اسنادی-کتابخانه ای، پیمایش میدانی به صورت مراجعه به سازمان ها و ادارات مربوطه و استفاده از روش محاسباتی جای پای بوم شناختی، به سؤال اصلی تحقیق یعنی؛ «تغییرات کاربری اراضی کلانشهر تبریز طی دوره زمانی 25 ساله چه اثراتی بر روی محیط زیست و ظرفیت بوم شناختی تبریز گذاشته است؟» پاسخ دهد و راهکارهایی را برای بهبود وضعیت تغییرات اراضی و توان بوم شناختی شهر و توزیع متناسب جمعیت در کلانشهر تبریز ارائه نماید. از جمله نتایج به دست آمده در تحقیق حاضر این است که افزایش نرخ رشد جمعیت و به تبع آن گسترش و توسعه بی رویه کالبدی- فیزیکی شهر، طی این سال‌ها موجب افزایش تغییرات کاربری اراضی به ویژه تبدیل کاربری‌های زراعی و باغی به شهرک‌ها و مناطق مسکونی شده است. که این میزان تغییرات از توان اکولوژیکی کلانشهر تبریز خارج بوده و نیازمند مدیریت دقیق و منضبط می‌باشد. که در غیر این صورت با تدام یافتن این نوع چالش، کلانشهر تبریز طی سال‌های آتی دچار بحران و مشکلات قابل ملاحظه و تجدید ناپذیری خواهد شد.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_16829_a4e0c0363201d0352b96bc7bdd323466.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 92 2025 07 23 Assessment of the Geotourism Capabilities of Hot Springs in the Northern Slopes of Bozgoush Mountain Range ارزیابی توان‌های ژئوتوریستی چشمه‌های آبگرم دامنه شمالی رشته کوه بزقوش 65 41 17766 10.22034/gp.2024.60096.3226 FA فریبا کرمی استاد گروه ژیومورفولوژی دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی دانشگاه تبریز،تبریز،ایران معصومه رجبی استاد گروه ژیومورفولوژی دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی دانشگاه تبریز،تبریز،ایران فاطمه رنگرز فروغ کارشناسی ارشد ژئوتوریسم دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی دانشگاه تبریز،تبریز،ایران Journal Article 2024 01 15 Hot springs are included in health tourism as a natural resource. The purpose of this research is to evaluate the Geotourism capabilities of the hot springs on the northern slopes of the Bezgosh mountain range with the approach of developing health tourism using the GAM geosite evaluation method (based on the opinion of experts) and the M-GAM method (based on the opinion of visitors). The current reaserch is both descriotive and analytical in terms of purpose.6 Hot springs were identified through the opinions of experts from the regional water resources department of East Azerbaijan province, according to the results. The results of the GAM method showed that the hot springs of Esboroshan and Allah Haq have the highest points, and the springs of Jaldeh Bakhan and Narmiq have the lowest points in terms of health tourism. The analysis of the location of the springs based on the GAM matrix showed that the main value has a lower score compared to the acquired value, which is due to the low score of the scientific/educational value compared to the conservation and beauty/viewing values. The investigation of the springs with the M-GAM method showed that the hot springs of Esbforoshan and Allah hagh have the highest rating, the main reason for this is due to the higher beauty/scenery and protection features that are considered more by the visitors. The GAM matrix shows that the springs are located in three zones Z33, Z32 and Z21 and based on the M-GAM matrix they are in the zones Z22, Z21 and Z11. The reason for changing the location of the springs is the zoning of the M-GAM matrix due to the application of the important factor (high impact of tourists' opinion on the final result). باتوجه به آمار به دست آمده، یک رابطه متقابل میان گردشگری و سلامتی وجود دارد. بر همین اساس گردشگری سلامت از سریع ترین شاخه های توریستی در حال رشد در جهان است. چشمه‌های آب‌گرم نیز به عنوان یکی از منابع طبیعی، بخشی از گردشگری سلامت هستند. هدف این پژوهش ارزیابی توان‌های ژئوتوریستی چشمه های آبگرم دامنه های شمالی رشته کوه بزقوش با رویکرد توسعه گردشگری سلامت با استفاده از روش ارزیابی ژئوسایتGAM ( براساس نظر کارشناسان) و نیز روش M-GAM ( براساس نظر بازدید کنندگان) می باشد. پژوهش حاضر از نظر روش توصیفی – تحلیلی و از نظر هدف کاربردی می باشد. نتایج حاصل، شناسایی 6 چشمه آبگرم بود که با نظرات کارشناسان اداره منابع آب سراب و آب منطقه ای استان آذربایجان شرقی تعیین شد. نتایج روش GAM نشان داد که چشمه های آبگرم اسب فروشان و الله حق بیشترین امتیاز و چشمه های جلده باخان و نرمیق کمترین امتیاز را از نظر گردشگری سلامت کسب کرده اند. تحلیل جایگاه چشمه ها بر اساس ماتریس GAM نشان داد که ارزش اصلی نسبت به ارزش اکتسابی امتیاز کمتری دارد که آن هم به علت پایین بودن امتیاز ارزش علمی/ آموزشی نسبت به ارزش های حفاظتی و زیبایی/ منظره دید می‌باشد. بررسی چشمه ها با روش M-GAM نشان داد که همچنان چشمه های آبگرم اسب فروشان و الله حق بالاترین امتیاز را دارند علت اصلی آن هم به علت بالا بودن ویژگی های زیبایی/ منظره دید و حفاظتی است که بیشتر مد نظر بازدید کنندگان قرار گرفته است. ماتریس GAM نشان می‌دهدکه چشمه ها در سه زون Z33، Z32 و Z21 قرار گرفته اند و برمبنای ماتریس M-GAM در زون های Z22 ، Z21 و Z11 می‌باشند. علت تغییر جایگاه چشمه ها درزون بندی ماتریس M-GAM به علت اعمال ضریب عامل اهمیت (اثرگذاری زیاد نظر گردشگران در نتیجه نهایی) می‌باشد.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_17766_e1f671eb674bf09afd8846afc4fa43cd.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 92 2025 07 23 Evaluating the potentials of geomorphological and geotourism destinations in Khalkhal City using Geotourism models (case study: Shahroud section) توان‌سنجی پتانسیل‌های مقاصد ژئومورفولوژیکی و ژئوتوریسمی شهر خلخال با استفاده از مدل‌های ژئوتوریسمی (مطالعه موردی: بخش شاهرود) 85 66 18024 10.22034/gp.2024.60399.3232 FA مهرداد وهاب زاده زرگری دانشجوی کارشناسی ارشد، ژئومورفولوژی و آمایش محیط، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران فریبا اسفندیاری درآباد استاد ژئومورفولوژی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران زهره شیخلر دانشجوی کارشناسی ارشد سنجش‌ازدور، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران بهروز نظافت تکله دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران اویس وهاب زاده زرگری فارغ التحصیل کارشناسی ارشد حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل Journal Article 2024 02 03 Therefore, considering the development of the tourism industry, it is necessary to evaluate tourism centers in terms of efficiency and competitiveness. The aim of the current research is to assess the potential of geomorphological and geotourism destinations in Khalkhal City, Shahrood district. Methods: In this research, two models, Kubalikova and Pavolová, were used, along with the conversion of the results into a map using the geographic information system. Results: The results obtained from the Kubalikova model indicate that the Shahrood district, with 11 points due to the high diversity of stratigraphic and geological phenomena, has high potential in the geotourism sector and stratigraphic destinations. Additionally, the Shahrood and Palanga districts scored 8 and 7 points, respectively. Below are the results based on the positive and negative matrix in Pavolová's model. It also shows that Dehistan Shahrood, with a score of 1.71, has the highest competitiveness due to its stratigraphic sites, caves, and various hydrological sites, ranking at the top in terms of competitiveness. Shahrood and Palanga districts are also ranked well with 1.61 and 1.53 points, respectively, due to the low variety of phenomena and service facilities. However, all three districts in the Shahrood sector have low values in terms of budget deficit. Conclusions: According to the results obtained from both models for measuring the potentials of geomorphological and geotourism destinations, it is concluded that Shal village has a higher potential than Shahrood and Palanga districts, as well as the output results of the map of the potentials of geomorphological and geotourism destinations in the Pavlova model. It has a higher accuracy, which is due to more parameters of the matrices, also the Kubalikova model has a general model and has a lower accuracy than the Pavolová model. صنعت گردشگری بر پایه ژئو‌توریسم و مقاصد ژئومورفولوژیک در سال‌های اخیر تبدیل به یکی از کانون‌های توریسمی و مسافرتی شده است. بنابراین با توجه به توسعه صنعت گردشگری، ارزیابی کانون‌های ژئوتوریسمی به لحاظ کارایی و رقابت‌پذیری امری ضروری است. هدف از پژوهش حاضر توان سنجی پتانسیل‌های مقاصد ژئومورفولوژیکی و ژئوتوریسم شهر خلخال بخش شاهرود است. در این پژوهش از دو مدل کوبالیکوا و پاوولوا و هم‌چنین برای تبدیل نتایج به نقشه از نرم‌افزار GIS استفاده‌شده است. نتایج به‌دست‌آمده در مدل کوبالیکوا نشان‌دهنده این است که دهستان شال با کسب 11 امتیاز به دلیل تنوع بالای پدیده‌های ژئومورفیک و زمین‌شناسی دارای پتانسیل بالا در بخش ژئوتوریسمی و مقاصد ژئومورفیک دارد و هم‌چنین دهستان‌های شاهرود و پلنگا نیز به ترتیب با کسب 8 و 7 امتیاز در رده‌های پایین‌تر قرار دارند. نتایج مبتنی بر ماتریس مثبت و منفی در مدل پاوولوا نیز نشان می‌دهد که دهستان شال با کسب امتیاز 71/1 به خاطر داشتن سایت‌های چینه‌ای، غارها و سایت‌های هیدرولوژیکی متنوع بیش‌ترین رقابت‌پذیری را دارد و در رتبه عالی به لحاظ رقابت‌پذیری قرارگرفته است. دهستان‌های شاهرود و پلنگا نیز به ترتیب با امتیاز 61/1 و 53/1 به علت تنوع پایین پدیده‌ها و امکانات خدماتی در رتبه‌های خیلی خوب قرار دارند اما هر سه از دهستان‌های بخش شاهرود در معیار کسری بودجه دارای مقادیر پایینی هستند که نشان از عدم برنامه‌ریزی راهبردی در بخش گردشگری در این منطقه است. هم‌چنین تحلیل نقشه‌های توان‌سنجی نیز نشان‌دهنده این است که مدل پاوولوا به خاطر پارامترهای زیاد در ارزیابی نسبت به مدل کوبالیکوا دارای دقت و اعتبار بالایی است.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18024_92d1aa10d56ce6f783ed7b4e3ca7994d.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 92 2025 07 23 Analyzing effective factors in rural tourism entrepreneurship: emphasizing on strategic advantages واکاوی عوامل مؤثر در کارآفرینی گردشگری روستایی: با تأکید بر مزیت‌های استراتژیک 110 86 18032 10.22034/gp.2024.60508.3236 FA حسین کریم زاده دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی دانشگاه تبریز،تبریز،ایران حمدالله سجاسی قیداری دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد،مشهد،ایران رباب نقی زاده دانشجوی دکترای گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی دانشگاه تبریز،تبریز،ایران Journal Article 2024 02 10 Objective: Rural tourism entrepreneurship is considered a strategic approach to the transition to a sustainable community, ‎‎‎‎and the desire for ‎rural tourism entrepreneurship is reflected via each rural's unique features and abilities. This paper aims to determine the ‎essential aspects of rural tourism ‎‎‎‎entrepreneurship based on strategic advantages in connection with tourist villages of Ardabil ‎province. Methods: In this research, 15 tourism villages of Ardabil province, selected by the ‎Organization of Cultural Heritage, Handicrafts, and Tourism, are the study areas. Random ‎sampling has been used to select households in the tourism villages. In this sampling, people in ‎the community are given an equal chance to be selected in the sample.‎ The required ‎‎data ‎‎were collected through a questionnaire survey. The statistical analysis was ‎performed using the SPSS and ‎‎‎‎Structural Equation Modeling (SEM) designed with Lisrel software. Results: The results indicate that, the variable "acceptance of new ideas and values" in the "flexibility" index, the variable "access to amenities (water, electricity, gas...)" in the index of "energy" and the variable "ability to transfer one's expertise and skills to others such as children, friends or acquaintances" in the index of "expertise and skill" have the first to third ranks according to the respondents. Finally, ‎this study provides new ‎ways to launch rural entrepreneurship related ‎‎‎to tourism based on strategic ‎advantages‏.‏ Conclusions: in this study all ‎dimensions ‎‎ (economic, social, cultural, physical, Individual, and environmental) of ‎‎‎strategic advantages are significant. کارآفرینی گردشگری روستایی رویکردی راهبردی برای گذار به جامعه پایدار در نظر گرفته شده است. تمایل به کارآفرینی گردشگری روستایی از طریق ویژگی‌ها و توانایی‌های منحصر به فرد هر روستا منعکس می‌شود. این مقاله با هدف تعیین جنبه‌های ضروری کارآفرینی گردشگری روستایی بر اساس مزیت‌های استراتژیک در ارتباط با روستاهای گردشگری استان اردبیل از طریق ابزار پرسشنامه انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش شامل 363 نفر از ساکنین روستاهای گردشگری استان اردبیل می‌باشد که با استفاده از فرمول کوکران محاسبه شده است. برای جمع‌آوری اطلاعات، پرسشنامه‌ای در دو بخش در اختیار پاسخگویان قرار گرفت که بخش اول اطلاعاتی در مورد ویژگی‌های دموگرافیکی و اجتماعی ساکنین جمع‌آوری می‌کند و بخش دوم پرسشنامه، شامل سؤالاتی در مورد بررسی مزیت‌های استراتژیک مؤثر در کارآفرینی گردشگری روستایی با 40 سؤال می‌باشد. برای بررسی مزیت‌های استراتژیک مؤثر در کارآفرینی گردشگری روستایی، نتایج حاصل از استناد نظری به عنوان شاخص‌های عملیاتی مزیت‌های استراتژیک به صورت پرسشنامه محقق ساخته درآمده و اقدام به گردآوری داده‌ها شده است. این تحقیق بر اساس هدف کاربردی و ماهیت آن به صورت توصیفی و تحلیلی می‌باشد. تجزیه و تحلیل آماری با استفاده از نرم افزار SPSS و مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) طراحی شده با نرم افزار LISREL انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد تمامی ابعاد (اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، کالبدی، انسانی و طبیعی) مزیت‌های استراتژیک معنی‌دار می‌باشد. در این مطالعه متغیر « پذیرش عقاید و ارزش‌های جدید » در شاخص « انعطاف‌پذیری »، متغیر « دسترسی به امکانات رفاهی (آب، برق، گاز و...) » در شاخص « انرژی » و متغیر « توانایی انتقال تخصص و مهارت خود به دیگران نظیر فرزندان، دوستان یا آشنایان » در شاخص « تخصص و مهارت » رتبه‌های اول تا سوم را از دیدگاه پاسخگویان به خود اختصاص داده‌اند.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18032_a482952cc853fe6cb6e2d3a20297dc64.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 92 2025 07 23 An analysis on the level of resilience of rural settlements in southeast Iran against natural hazards (Case study: Sarbaz Township) تحلیلی بر سطح تاب‌آوری سکونتگاه‌های روستایی جنوب شرق ایران در برابر مخاطرات طبیعی (مطالعه موردی: شهرستان سرباز) 128 111 18033 10.22034/gp.2024.59378.3208 FA سیدهادی طیب نیا دانشیاردانشگاه سیستان و بلوچستان، ایران 0000-0002-4689-0550 مریم حسین زئی دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه سیستان و بلوچستان،ایران Journal Article 2023 11 27 Throughout history, human societies have continued to face dangers and have always suffered harmful effects. Environmental hazards are occurring not only in terms of number, but also with an increase in diversity and amount of damage, especially in rural areas. Close connection with the environment, deprivation, lack of awareness and preparation increases the vulnerability of rural areas. However, some phenomena are inevitable and the only way to deal with them is to manage them. One of the approaches to face environmental risks and crises is resilience. The studied area is exposed to various types of hazards and is in a high vulnerability condition, and it is necessary to measure its resilience. This research is of an applied type and its purpose is to investigate the level of resilience of rural settlements in Sarbaz city. The research method is descriptive, analytical and survey-based. The required data were collected using library studies and field survey at the household level, and the sample size was estimated according to Cochran's formula from the population of 2276 households, equivalent to 329 households, and the questionnaire was completed by simple random sampling method. The results of the research showed that the level of resilience in the social and physical dimension is optimal with an average of 3.45 and 3.23, respectively, in the economic dimension with an average of 3.01, it is in the average level, and in the leadership quarter with an average of 2.85, it is in an unfavorable level. جوامع انسانی در طول تاریخ کماکان با مخاطرات روبرو بوده و همواره اثرات زیان باری را متحمل شده اند. مخاطرات محیطی نه تنها به لحاظ تعداد، بلکه با افزایش تنوع و میزان خسارات به ویژه در نواحی روستایی در حال وقوع اند. ارتباط نزدیک با محیط، محرومیت، عدم آگاهی و آمادگی موجب افزایش آسیب پذیر شدن نواحی روستایی می شود. با این وجود پدیده هایی اجتناب ناپذیر بوده و تنها راه مقابله با آن، مدیریت آنها است. یکی از رویکردهای رویارویی با مخاطرات و بحرانهای محیطی، تابآوری است. منطقه مورد مطالعه با قرارگیری در معرض انواع مختلف مخاطرات، در شرایط آسیب پذیری بالایی قرار دارد و سنجش میزان تاب آوری آن ضرورت دارد. این پژوهش از نوع کاربردی و هدف آن بررسی سطح تاب آوری سکونتگاه های روستایی شهرستان سربازاست. روش تحقیق توصیفی تحلیلی و مبتنی بر پیمایش است. داده های موردنیاز با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و بررسی میدانی در سطح خانوار گردآوری شده و حجم نمونه طبق فرمول کوکران از جامعة 2276خانواری، معادل 329 خانوار برآورد شد و پرسشنامه با روش نمونه گیری تصادفی ساده تکمیل شد. نتایج پژوهش نشان داد که سطح تاب آوری در بعد اجتماعی و کالبدی به ترتیب با میانگین45/3 و23/3 درحد مطلوب، در بعد اقتصادی با میانگین 01/3 در حد متوسط،ودربعدنهادی با میانگین 85/2 در حد نامطلوب قراردارد.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18033_c4dc0f16e932fe57637e2c8adeadd654.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 92 2025 07 23 Evaluating the impact of city form indicators on the pollution of Arak Metropolis سنجش و ارزیابی تأثیر شاخص‌های فرم شهر بر آلودگی کلان‌شهر اراک 147 129 18034 10.22034/gp.2024.60218.3229 FA لیلا محمدی کاظم آبادی دانشجوی دکترای گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه مازندران،ایران صدیقه لطفی استاددانشگاه مازندران،ایران عامر نیک پور دانشیارگروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه مازندران،ایران Journal Article 2024 01 28 Today, air pollution of large cities has caused major crises in economic, social, environmental and physical development. So that this issue has become the first priority for urban planners in order to curb the problem. Investigating the effects of urban form on air quality has been considered in both experimental and theoretical research. Arak metropolis is unhealthy especially for vulnerable groups due to the presence of many sources of air pollution in more than half of the days of the year and now it is one of the eight polluted cities in the country. The present study attempted to evaluate the impact of city form indicators on the pollution of the city. The research results showed; There has been a significant relationship between the city form index and the dependent variable (air pollution index) at the 95% level. So that the R2 value obtained from the spatial analysis of the city form index on SO2, showed 72% and the influence of the city form on the production of this pollutant. The intensity of the effect is greater in zones 2 and 3 of Arak city. This study explored the regional form and air pollution in a city where the concentration of industrial plants exacerbated environmental situation. So urban planning and policies should be formulated in accordance with the city function and industrial structure of Arak metropolis. امروزه آلودگی هوای کلان‌شهرها بحران‌های اساسی در زمینه توسعه؛ اقتصادی، اجتماعی، زیست‌محیطی و کالبدی ایجاد کرده است به‌طوری‌که این موضوع به اولویت اول برای برنامه‌ریزان شهری در جهت کنترل این معضل تبدیل‌شده است. بررسی تأثیرات فرم شهری بر کیفیت هوا هم در تحقیقات تجربی و هم نظری مورد توجه قرار گرفته است. کلان‌شهر اراک به دلیل وجود منابع زیاد انتشار آلودگی هوا در بیش از نیمی از روزهای سال بویژه برای گروه های آسیب پذیر ناسالم می‌باشد و هم‌اکنون جزء هشت شهر آلوده کشور است. لذا هدف تحقیق حاضر سنجش و ارزیابی تأثیر شاخص‌های فرم شهر بر آلودگی کلان‌شهر اراک است. داده‌ها و اطلاعات موردنیاز تحقیق با مطالعه اسناد، طرح‌ها، مقالات و مراجعه به به سازمان‌های مرتبط (شهرداری، سازمان محیط‌زیست و...) جمع‌آوری‌شده است. جهت تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نرم‌افزار GIS، مدل رگرسیون GWR و مدل Moran استفاده‌شده است. درنهایت نتیجه‌گیری تحقیق مؤید این مطلب است؛ که در مناطق شهری اراک که از وضعیت اسپرالی(منطقه 1و 3) برخوردار هستند، رابطه فضایی آلاینده‌ها با فرم شهر در سطح بالایی قرار دارد. که از دلایل این موضوع؛ وجود کارخانه‌های صنعتی ماشین‌سازی، کارخانه آلومینیوم و وجود نیروگاه پتروشیمی شازند است. همچنین در مناطق فشرده شهر به لحاظ جمعیتی و ساختمان‌سازی(4و 5) تجمع آلاینده‌های SO و O3 در سطح بالایی قرار دارد. این مطالعه به بررسی فرم مناطق و آلودگی هوا در شهری پرداخت که تمرکز صنایع وضعیت محیطی را تشدید کرده است. بنابراین برنامه ریزی و سیاست های شهری باید متناسب با عملکرد شهری و ساختار صنعتی کلانشهر اراک طراحی و تدوین شود. همچنین در مناطق فشرده شهر به لحاظ جمعیتی و ساختمان‌سازی(4و 5) تجمع آلاینده‌های SO و O3 در سطح بالایی قرار دارد. این مطالعه به بررسی فرم مناطق و آلودگی هوا در شهری پرداخت که تمرکز صنایع وضعیت محیطی را تشدید کرده است.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18034_dce2e05b1cc7611c3d3e18406acd2741.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 92 2025 07 23 Evaluating and modeling of spatiotemporal land use/land cover change impact on habitat quality (Case study: Amol City) ارزیابی و مدل سازی تاثیر تغییرات مکانی-زمانی کاربری و پوشش اراضی بر کیفیت زیستگاه (نمونه موردی: شهر آمل) 171 148 18054 10.22034/gp.2024.61560.3259 FA بهمن ویسی نبی‌کندی دانشجوی کارشناسی ارشددانشگاه تبریز،تبریز،ایران ابوالفضل قنبری استاد گروه سیستم اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دوردانشگاه تبریز،تبریز،ایران Journal Article 2024 05 07 Evaluating and forecasting the changes in habitat quality (HQ) caused by land use/land cover (LULC) variations during urbanization is crucial for establishing a comprehensive ecological planning system and tackling the obstacles to global sustainable development. Over the last several decades, the biodiversity and environmental quality of the northern provinces have seen significant transformations as a result of population growth, urban development, climate change, and the rise in tourist activities. In this research, the LULC maps of Amol City were created for the years 2000 and 2020 using remote sensing data. Additionally, using the CA-Markov model, a simulation was conducted for the year 2035, considering two scenarios: Business-As-Usual (BAU) and Ecological Protection (EP). To assess the spatiotemporal changes occurring at HQ, we integrated the InVEST-HQ model with the CA-Markov model. The findings indicate a significant decline in overall HQ in the city of Amol between 2000 and 2020, mostly due to urbanization and agricultural expansion. Between 2020 and 2035, according to the BAU scenario, the landscape pattern and HQ will continue to deteriorate, following the previous trend of decline. The EP scenario, on the other hand, will be critical in stabilizing and supporting the area's HQ. This emphasizes the significance of preserving ecological spaces like forests and grasslands. The study's maps and findings may assist local managers and related organizations in implementing more efficient plans and solutions for the preservation of these ecosystems. در دهه‌های گذشته، تنوع زیستی و کیفیت زیستگاه استان‌های شمالی به دلیل رشد جمعیت، گسترش زمین‌های ساخته شده، تغییرات آب و هوایی و افزایش فعالیت‌های گردشگری دستخوش تغییرات اساسی شده است. در این پژوهش، نقشه‌های LULC شهر آمل برای سال‌های 2000 و 2020 با استفاده از تصاویر ماهواره ای لندست تهیه شد. علاوه بر این، با استفاده از مدل CA-Markov، یک شبیه‌سازی برای سال 2035 با در اعمال دو سناریو پایه (BAU) و حافظت اکولوژیکی (EP) جهت پیش‌بینی و ارزیابی کیفت و تنوع زیستی منطقه مورد مطالعه در آینده صورت گرفت. برای ارزیابی تغییرات مکانی-زمانی رخ داده در HQ، مدل InVEST-HQ را با مدل CA-Markov یکپارچه کردیم. نتایج نشان می‌دهد که HQ در محدوده‌ی شهر آمل به طور قابل توجه‌ای در طول دوره 2020-2000 کاهش یافته است که عمدتاً متأثر از گسترش شهرنشینی و توسعه کشاورزی است. در طول دوره 2035-2020 بر اساس سناریو BAU الگوی منظر و HQ همچنان روند کاهشی شدید قبلی را حفظ می‌کند، در حالی که سناریو EP نقش کلیدی در تثبیت و حمایت از کیفیت و شاخص زیستگاه منطقه خواهد داشت، که اهمیت حفاظت از فضاهای اکولوژیکی مانند پوشش جنگلی و علفزار را برجسته می‌کند. این تحقیق فراتر از ارائه شواهد مبنی بر اینکه گسترش شهری یک عامل کلیدی در تغییرات فوق‌الذکر است، اهمیت سنجش از دور را در مدل‌سازی اکولوژیکی به‌ویژه در مناطقی همچون ایران که اطلاعات و جمع آوری داده‌ها محدود است را نشان می‌دهد. نتایج این تحقیق با ادغام تصاویر سنجش از دور مربوطه با تکنیک‌های جدید در پایش تغییرات LULC بر تخریب زمین و حتی دستیابی به اهداف توسعه پایدار، اهمیت زیادی برای مدیران محلی و سازمان‌های مربوطه در تعیین راهکارها و استراتژی‌های موثرتری برای حافظت از زیستگاه‌ها دارد.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18054_4293c8f38f6938dd6f14f05aefc8daad.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 92 2025 07 23 Evaluation of the capability of the SWAT model in simulating water balance components of the Aras basin ارزیابی قابلیت مدل SWAT در شبیه‌سازی مؤلفه‌های بیلان آب حوضه آبریز ارس 193 172 18096 10.22034/gp.2024.61336.3253 FA مهناز صابر پژوهشگر پسادکتری آب و هواشناسی دانشگاه محقق اردبیلی،اردبیل،ایران برومند صلاحی استاد گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی،اردبیل،ایران رقیه ملکی مرشت پژوهشگر پسادکتری آب و هواشناسی دانشگاه محقق اردبیلی،اردبیل،ایران Journal Article 2024 04 23 In this research, the water balance components of the Aras basin area were simulated in the SWAT model for a period of 28 years (1987-2014). For this purpose, the efficiency and capability of the SWAT model by SWAT CUP using the SUFI2 algorithm and based on the observed discharge data in the selected hydrometric station of Aras basin (Bdoy) with 70% of the data (1987-2006) and 30% of the rest (2007-2014) was validated. Based on the raster data input to the model, this basin was divided into 68 subbasins with 1264 hydrological response units (HRUs) and calculations were performed on their level. SWAT model calibration was done by using 14 important parameters that were selected from several parameters based on the comparison of sensitivity analysis results. In the sensitivity analysis stage of the model, parameters related to monthly temperature, air temperature, and soil evaporation factor from.bsn,.wgn, and.hru files were identified as the most effective parameters in simulating the flow discharge of the selected hydrometric station of Aras Basin. By running 300 times of calibration, finally, the best round of simulation based on the target criteria was identified and the output data was evaluated. The efficiency and accuracy of the model in the calibration period (1987-2006) based on the evaluation criteria of NS, P-Factor, R-Factor, and R2 were calculated as 0.64, 0.71, 0.27, and 0.79 respectively, which show the satisfactory performance of the model. In the water balance simulation, it is Aras Basin. The values of these criteria in the validation period were calculated as 0.7, 0.78, 0.3, and 0.68 respectively. در این پژوهش مؤلفه‌های بیلان آب حوضه آبریز ارس برای دوره 28 ساله (1987-2014) در مدل SWAT شبیه‌سازی گردید. بدین منظور کارایی و قابلیت مدل SWAT توسط SWAT CUP با استفاده از الگوریتم SUFI2 و بر اساس داده دبی مشاهداتی در ایستگاه هیدرومتری منتخب حوضه ارس (بدوی) با 70 درصد از داده‌ها (1987-2006) واسنجی و با 30 درصد بقیه (2007-2014) اعتبارسنجی شد. بر مبنای داده‌های رستری ورودی به مدل، این حوضه به 68 زیرحوضه با 1264 واحد پاسخ هیدرولوژیکی تقسیم و محاسبات در سطح آن‌ها انجام شد. با استفاده از 14 پارامتر مهم که بر اساس مقایسه نتایج تحلیل حساسیت از بین چندین پارامتر انتخاب شده بودند، کالیبره کردن مدل SWAT انجام شد. در مرحله تحلیل حساسیت مدل، پارامترهای مربوط به دمای ماهانه و دمای هوا و فاکتور تبخیر از خاک از فایل‌های .bsn و .wgn و .hru به‌عنوان مؤثرترین پارامترها در شبیه‌سازی دبی جریان ایستگاه هیدرومتری منتخب حوضه ارس شناسایی شدند. با اجرای 300 باره کالیبراسیون، در نهایت بهترین دور شبیه‌سازی بر اساس معیار هدف شناسایی شده و داده‌های خروجی مورد ارزیابی قرار گرفت. کارایی و دقت مدل در دوره واسنجی (1987-2006) بر اساس معیارهای ارزیابی NS، P-Factor، R-Factor و R2 به‌ترتیب 64/0، 71/0، 27/0 و 79/0 محاسبه گردید که نشان‌دهنده رضایت‌بخش بودن کارایی مدل در شبیه‌سازی بیلان آب حوضه ارس است. مقدار این معیارها در دوره اعتبارسنجی به‌ترتیب 7/0، 78/0، 3/ و 68/0 محاسبه شد.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18096_8b620054329e3fe6e5ddf65c941aab96.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 92 2025 07 23 Investigation and Evaluation of urban thermal island using night satellite images of TERRA and SENTINEL 3 (Case study: Tabriz metropolis) بررسی و ارزیابی جزیره حرارتی شهری با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای شبانه TERRA و SENTINEL 3 (مطالعه موردی: کلان‌شهر تبریز) 217 194 18120 10.22034/gp.2024.55836.3118 FA موسی عابدینی استاددانشکده علوم اجتماعی،استاد ژئو مورفولوژی گروه جغرافیای طبیعی دانشگاه محقق اردبیلی،اردبیل،ایران ابوذر صادقی دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل،اردبیل،ایران 0009-0002-2169-6337 Journal Article 2023 04 09 The aim of this study is to calculate the nocturnal urban heat island (UHI) and its relationship with urban land use in the metropolitan area of Tabriz. Landsat satellite data and Sentinel 3 data were used for this research. The Landsat satellite data was processed in ENVI 5.3.1, and the Sentinel 3 data was processed in SNAP software, with further statistical calculations and outputs performed using ARCGIS 10.8. In the Landsat data, the minimum temperature was 5.14°C and the maximum temperature was 23.91°C, with the highest temperatures observed in bare land, transportation, agriculture, industrial, residential areas, as well as low-lying areas and areas lacking vegetation cover. The highest percentage of area with temperatures ranging from 15.16°C to 17.88°C was approximately 45.75% of the city. Areas with temperatures above 19°C covered an area of approximately 31.45 square kilometers, which accounts for 12.58% of the city. In the Sentinel data, the minimum temperature was 12.84°C and the maximum temperature was 21.62°C, with similar land use patterns to the Landsat data. Areas with temperatures ranging from 17.29°C to 18.45°C had the highest percentage of area, and areas with temperatures above 19°C covered approximately 17.06 square kilometers, accounting for 6.82% of the total area. Based on the results, which showed similar temperatures and land use patterns in both satellite data, it can be concluded that either satellite can be used for extracting the urban heat island (nighttime temperature). هدف از این پژوهش محاسبه جزیره حرارتی شبانه کلان‌شهر تبریز (UHI ) و ارتباط آن با کاربری اراضی شهری است. برای انجام این پژوهش از داده‌های شبانه ماهواره ترا سنجنده استر (باندهای10 الی 14) و سنتینل 3 از سنجنده SLSTR استفاده شد. تصویر سنجنده استر در محیط نرم‌افزار ENVI 5.3.1 و تصویر سنجنده SLSTR ماهواره سنتینل در محیط نرم‌افزار SNAP محاسبه و با استفاده از ARCGIS 10.8 سایر محاسبات آماری و خروجی انجام شد. در تصویر استر با کمینه دما 14/5 و بیشینه دما 91/23 درجه سانتی‌گراد که بیشترین دمای مناطق در این تصویر مربوط به کاربری‌های زمین بایر، حمل و نقل، کشاورزی، صنعتی و مسکونی و همچنین مناطق کم ارتفاع و مناطق دارای فاقد پوشش گیاهی است. بیشترین درصد مساحت مربوط به دمای بین 16/15 الی 88/17 درجه سانتی‌گراد حدود 75/45 درصد شهر است. مناطقی با دمای بیش از 19 درجه سانتی‌گراد مساحتی برابر با 451/31 کیومتر مربع یعنی 58/12 درصد را شامل می‌شود. در سنجنده SLSTR نیز کمینه دما 84/12 و بیشینه دما 62/21 درجه سانتی‌گراد است که دو سنجنده در کمینه با هم اختلاف زیادی داشتند ولی در بیشینه دما از اختلاف کمتری برخوردار بودند. در این سنجنده نیز کاربری‌های زمین بایر، حمل و نقل، کشاورزی، صنعتی و مسکونی بیشترین دما را دارند. در این سنجنده نیز دمای بین 29/17 الی 45/18 دارای بیشترین درصد مساحت بوده و مناطق دارای بالای 19 درجه سانتی‌گراد مساحتی معادل 068/17 کیلومتر مربع یعنی 82/6 درصد مساحت را شامل می‌شود . با توجه به نتایج استخراج شده که هر دو ماهواره دمای تقریبا مشابه و کاربری و مناطقی که دارای دمای بالایی بودند مشترک استخراج کردند می‌توان گفت که در استخراج جزیره حرارتی شهری (دمای شبانه) از هر دو ماهواره می‌توان استفاده کرد.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18120_3b94c25c98e2f79a24401deecacefb49.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 92 2025 07 23 conducted with the aim of technical, economic and environmental feasibility of a small-scale solar power plant in the northwestern region of Iran. امکان سنجی فنی، اقتصادی و زیست محیطی نیروگاه خورشیدی مقیاس کوچک در منطقه شمالغرب ایران 240 218 18223 10.22034/gp.2024.57687.3178 FA لیلی هوجقانی استادیارگروه مهندسی صنایع، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی تبریز، ایران. علیرضا رستمزاده خسروشاهی استادیارگروه مهندسی مکانیک، دانشکده فنی، دانشگاه ازاد اسلامی تبریز، تبریز، ایران علی محمودزاده دانشجوی کارشناسی ارشدگروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی، دانشگاه آزاد تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2023 08 11 The current research was conducted with the aim of technical, economic and environmental feasibility of a small-scale solar power plant in the northwestern region of Iran. The area studied in the current research is the northwestern region of the country. The research is applied in terms of its purpose and the current research is descriptive or non-experimental and in terms of data type, it is quantitative. In this research, firstly, the study area will be studied by field and library methods, and then the amount of energy and capacity factor of the power plant will be calculated by analytical method, and then, the economic aspect of the project will be investigated. In this research, using the RETScreen software, the amount of solar energy received, the power plant's capacity factor, the estimation of initial and periodic costs, the calculation of the amount of greenhouse gas reduction and the financial evaluation will be discussed. The results show that the highest amount of sunlight in Tabriz city is in June and the lowest amount of sunlight throughout the year is in December. In the 10,000 kW solar power plant selected by setting the benchmark, it can be said that, at the minimum cost, the production of each kilowatt hour of electrical energy in Tabriz city through solar energy costs 0.275 dollars and it costs a lot compared to other methods. assigns Producing the same amount of electricity through a photovoltaic system costs $0.060. According to the obtained results, if this power plant is set up, it is not economical, but it will significantly reduce air pollution. پژوهش حاضر با هدف امکان سنجی فنی، اقتصادی و زیست محیطی نیروگاه خورشیدی مقیاس کوچک در منطقه شمالغرب ایران انجام شده است. منطقه مورد مطالعه در تحقیق حاضر ناحیه شمال غربی کشور می‌باشد. تحقیق از نظر هدف کاربردی و پژوهش حاضر از نوع تحقیق توصیفی یا غیر آزمایشی می‌باشد و از منظر نوع داده، کمی می‌باشد. در این پژوهش ابتدا به روش میدانی و کتابخانه‌ای به مطالعه منطقه مورد مطالعه پرداخته و سپس به روش تحلیلی به محاسبه میزان انرژی و ضریب ظرفیت نیروگاه پرداخته خواهد شد و در ادامه، جنبه اقتصادی طرح مورد بررسی قرار خواهد گرفت. در این تحقیق با استفاده از نرم افزار RETScreen به محاسبه میزان انرژی خورشیدی دریافتی، ضریب ظرفیت نیروگاه، برآورد هزینه های اولیه و دوره ای، محاسبه میزان کاهش گازهای گلخانه ای و ارزیابی مالی پرداخته خواهد شد. نتایج نشان دهنده این است که بیشترین تابش خورشید در شهر تبریز مربوط به ماه ژوئن می‌باشد و کمترین میزان تابش خورشید در طول سال مربوط به ماه دسامبر می باشد. در نیروگاه خورشیدی 10000 کیلو واتی انتخاب شده با تنظیم نشانه محک می‌توان گفت که، در حداقل هزینه، تولید هر کیلو وات ساعت انرژی الکتریکی در شهر تبریز از طریق انرژی خورشیدی 0.275 دلار هزینه دارد و به نسبت سایر روش‌ها هزینه‌ی زیادی را به خود اختصاص می‌دهد. تولید همین میزان برق از طریق سیستم فتوولتاییک 0.060 دلار هزینه دارد. با توجه به نتایج بدست آمده در صورتی که این نیروگاه راه‌اندازی شود، از نظر اقتصادی به صرفه نیست اما به صورت چشمگیری موجب کاهش الودگی هوا می شود.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18223_b625a038212d7b41de7f003abff7f002.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 92 2025 07 23 Landfill Site Selection of urban wastes using Fuzzy Multi Criteria Decision Making Analysis (Case study: Andimeshk city) مکان‌یابی دفن زباله‌های شهری با استفاده از آنالیز تصمیم‌گیری چندمعیاره فازی (مطالعه موردی: شهر اندیمشک) 261 241 18224 10.22034/gp.2024.59310.3206 FA حمیدرضا پورخباز دانشیارگروه علوم محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان، بهبهان، ایران سپیده راز دانشجوی کارشناسی ارشد گرایش ارزیابی و آمایش سرزمین، گروه علوم محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان،ایران شهرام یوسفی خانقاه استادیار، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان، بهبهان، ایران سعیده جوانمردی مربی، گروه علوم محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی خاتم الانبیاء بهبهان، بهبهان، ایران Journal Article 2023 11 25 Sanitary landfill is one of the most practical and major methods of urban waste disposal, which is mostly used in the urban waste management system to prevent negative environmental consequences. For this purpose, sitting the suitable place to landfill urban waste is very important. Therefore, the purpose of this research is to determine the optimal place for sanitary landfill of Andimeshk waste. After preparing the information layers of the criteria in the GIS environment, the layers were standardized and dimensionless using fuzzy membership functions, then the weighting of the criteria was done using Chang's FAHP method, and in the last step, the layers were combined using the WLC method. After combining the layers, the final map was classified into three suggested categories: suitable, relatively suitable and unsuitable. The result was that in the FAHP method, 23% of the studied area was identified as a suitable class for location. Also, an area equal to 38% of the area was found to be relatively suitable and an area equal to 39% of the area was found to be inappropriate in terms of the burial potential. هدف: دفن بهداشتی یکی از کاربردی‌ترین و عمده‌ترین روش‌های دفع زباله‌های شهری می‌باشد که اکثراً در سیستم مدیریت پسماند‌های شهری برای جلوگیری از پیامدهای منفی زیست‌محیطی مورد استفاده قرار می‌گیرد. بدین منظور یافتن مکان صحیح جهت دفن زباله‌های شهری اهمیت بسزایی دارد. لذا با توجه به کاربردی بودن این پژوهش و لزوم اجرای آن برای کلیه شهرهایی که فاقد روش دفن بهداشتی زباله‌های شهری هستند، پژوهش حاضر اجرا گردید که استفاده از توابع عضویت و روش فازی چانگ در این تحقیق، می‌تواند نو‌آوری موضوع در این رابطه باشد. لذا هدف از این پژوهش تعیین مکان مطلوب جهت دفن بهداشتی زباله‌های شهر اندیمشک می‌باشد. روش پژوهش: پس از آماده‌سازی لایه‌های اطلاعاتی معیارها در محیط ArcGIS، لایه‌ها با استفاده از توابع عضویت فازی و اعداد فازی مثلثی، استاندارد و بی‌بعد شدند، سپس عملیات وزن‌دهی معیارها به روش FAHP چانگ انجام و در گام آخر تلفیق لایه‌ها به روش WLC صورت گرفت. نتایج: یافته‌ها نشان می‌دهد که در مرحله وزن‌دهی با استفاده از روش‌ FAHP چانگ و مقایسات زوجی کارشناسان، بیشترین وزن به معیار کاربری اراضی فعلی و کمترین وزن نیز به معیار شیب اختصاص یافت. در ضمن، صحت ارزیابی نقشه نهایی مکان دفن زباله به کمک ضریب کاپا، ضریب 76/0 را نشان داد که نشان از صحت و درستی کلاسه‌بندی روش FAHP چانگ دارد. در روش FAHP 23٪ منطقه مورد مطالعه بعنوان طبقه مناسب و دارای مطلوبیت بالا برای مکان‌یابی دفن زباله شهری شناسایی شد. نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌ها نتیجه می‌شود که آنالیز تصمیم‌گیری چندمعیاره فازی، تکنیک مناسبی برای مکان‌یابی محل دفن زباله‌های شهری می‌باشد. با توجه به نقشه نهایی، منطقه‌ای با تناسب بسیار بالا با مساحتی بالغ بر 114 هکتار به عنوان بهترین مکان برای دفن زباله‌های شهری اندیمشک مشخص گردید.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18224_12b5078e3236acb1ea610ee51a8ab6a7.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 92 2025 07 23 Evaluation of the environmental quality of urban pedestrian paths from the users' perspective (Case study: Bouali and Akbatan pedestrian paths in Hamedan city) ارزیابی کیفیت محیطی پیاده‌راه‌های شهری از منظر کاربران (نمونه موردی: پیاده‌راه بوعلی و اکباتان شهر همدان) 289 262 18225 10.22034/gp.2024.59701.3217 FA ندا سهرابی کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران حسن سجادزاده استاد شهرسازی دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان،ایران 0000-0002-3989-9389 امیربهادر ثمری کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران Journal Article 2023 12 23 Environmental quality is part of human satisfaction with the environment. Although pedestrianization plays an important role in improving environmental quality in urban spaces, uniform approaches without considering the spatial nature, potentials, and environmental capacities in the construction of urban pedestrian paths will not only fail to promote environmental quality and satisfaction, but also lead to a decline in the social and economic quality of urban spaces. The aim of this research is to evaluate the environmental quality components of the Bouali and Ekbatan pedestrian paths in Hamedan city from the perspective of users in order to respond to the needs of citizens and user satisfaction. The method of this research is practical in terms of objective and descriptive-analytical in terms of method of implementation. Indicators and measurement criteria related to environmental quality were extracted by reviewing credible scientific texts and then collecting the opinions of citizens and employees through a questionnaire. The statistical population in this study was infinite, and using the method of infinite population sampling, a sample size of 200 individuals was selected for this study. For the reliability assessment, Cronbach's alpha was used, and for the validity assessment, the KMO index and Bartlett's test were used. For statistical analysis of the data, exploratory factor analysis was used and an independent two-sample t-test was used to compare the two pedestrian paths of Bouali and Ekbatan in Hamedan city in the SPSS software. The findings of the exploratory factor analysis indicate that the factors "presence", "environmental responsiveness", "cultural and social activity diversity", "comfort and security", and "ease of movement and accessibility" have the highest contribution to explaining environmental quality. Furthermore, the comparison results of environmental quality factors show that Bouali pedestrian street has achieved a better position in terms of accessibility, environmental responsiveness, and cultural-social activity diversity. کیفیت محیطی بخشی از رضایت‌مندی انسان‌ها از محیط را تشکیل می‌دهد. با این که رویکرد پیاده‌مداری در طراحی فضاهای شهری نقش مهمی در ارتقاء کیفیت‌محیطی ایفاء می‌کند، اما رویکردهای یکسان و بدون توجه به ماهیت فضایی، پتانسیل‌ها و ظرفیت‌های محیطی در احداث پیاده‌راه‌های شهری نه تنها موجبات ارتقاء کیفیت‌محیطی و رضایت‌مندی را به دنبال نخواهد داشت، بلکه موجب تنزل کیفیت اجتماعی و اقتصادی فضاهای شهری می‌شود. هدف از این پژوهش ارزیابی مؤلفه‌های کیفیت محیطی در پیاده‌راه‌ بوعلی و اکباتان شهر همدان از منظر کاربران در راستای پاسخگویی به نیازهای شهروندان و رضایت‌مندی کاربران می‌باشد. روش این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش انجام توصیفی- تحلیلی است. شاخص‌ها و معیارهای مورد سنجش در ارتباط با کیفیت محیطی با مروری بر متون معتبر علمی، استخراج شده و سپس به وسیله پرسش‌نامه اقدام به گردآوری نظرات شهروندان و شاغلان شد. جامعه آماری در این تحقیق نامحدود بوده که با استفاده از روش بررسی جامعه نامحدود، حجم نمونه در این تحقیق 200 نفر انتخاب گردید. جهت اعتبار پایایی از آلفای کرونباخ و سنجش روایی از شاخص KMO و آزمون کرویت بارتلت استفاده شده است. برای تحلیل آماری داده‌ها از تحلیل عاملی اکتشافی و به منظور مقایسه دو پیاده‌راه بوعلی و اکباتان شهر همدان از آزمون تی دو نمونه‌ای مستقل در نرم‌افزار SPSS استفاده شده است. یافته‌های حاصل از تحلیل عامل اکتشافی نشان می‌دهد عامل‌ «حضورپذیری»، «پاسخ‌دهندگی محیط»، «تنوع فعالیت فرهنگی و اجتماعی»، «آسایش و امنیت» و «سهولت تردد و دسترسی» به ترتیب بالاترین سهم را در تببین کیفیت محیط می‌گذارد. همچنین نتایج مقایسه عوامل کیفیت‌محیطی نشان می‌دهد که پیاده‌راه‌ بوعلی در عامل حضورپذیری، پاسخ‌دهندگی محیط، تنوع فعالیت‌ فرهنگی- اجتماعی در وضعیت مناسب‌تری قرار گرفته است.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18225_62946a4bee7764b4183cc14b1d8c5ee9.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 92 2025 07 23 Investigating tourism competitiveness indicators with total quality management approach (Case study: accommodation centers of Tabriz city) بررسی شاخص‌های رقابت‌پذیری گردشگری با رویکرد مدیریت کیفیت فراگیر (مطالعه موردی: مراکز اقامتی شهر تبریز) 312 290 18226 10.22034/gp.2024.59754.3221 FA فریدون بابایی اقدم دانشیارگروه برنامه ریزی شهری، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران رحیم حیدری چیانه دانشیارگروه برنامه ریزی شهری، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران قاسم رحیمی فرد دانشجوی دکترای گروه برنامه ریزی شهری، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز،تبریز، ایران Journal Article 2024 01 13 in recent years , competitiveness is considered as an effective economic concept on sustainable development of tourism industry .perhaps until a few years ago , only a service such as clean rooms , transport service and appropriate food would satisfy the customers of hotels ; but at the moment the hotel passengers will evaluate the entire service of receiving services from entering residential places to the leaving stage and compare their expectations with the quality of the offered services and make the assessment the basis for future reference .one of the most important features of residential services is to create a sense of comfort and comfort to customers through a high - quality relationship and paying attention to providing mental and physical needs of passengers .the present research is descriptive - analytical and applied in terms of purpose .according to the studied indices , for gathering data , library research method and then میدانی ( questionnaire method - likert spectrum ) were used from tourists of residential centers in tabriz .to analyze the collected data using spss software and one sample t - test ( t - test ) was used to evaluate the competitiveness indices of tabriz city .multivariate regression analysis and analysis of variance ( anova ) were used to investigate and study the relationship between the indicators of tourism development in tabriz and total quality management and to determine the effect of each of the variables of total quality management on tourism competitiveness in tabriz .also , to investigate the relationship between variables in the period of june and october to 2023 , its correlation was also studied , which was positive and the results showed that by applying total quality management , the size of tourism competitiveness indices increase over time in tabriz residential centers . در سال‌های اخیر رقابت‌پذیری به‌عنوان مفهوم اقتصادی تأثیرگذار بر توسعه پایدار صنعت گردشگری مطرح می‌شود. شاید تا چند سال پیش فقط ارائه خدماتی مثل اتاق‌های تمیز، سرویس حمل‌ونقل و غذای مناسب، مشتریان هتل‌ها را راضی نگه می‌داشت؛ ولی در حال حاضر مسافران هتل‌ها کل فرایند دریافت خدمات از مرحله ورود به اماکن اقامتی تا مرحله ترک آن را مورد ارزیابی قرار می‌دهند و انتظارات خود را با کیفیت خدمات ارائه‌شده مقایسه و این ارزیابی را مبنای مراجعات بعدی قرار می‌دهند. از مهم‌ترین ویژگی‌های خدمات اقامتی، ایجاد حس اطمینان و آسایش به مشتریان از طریق رابطه‌ای باکیفیت بالا و توجه به تأمین نیازهای روحی و جسمی مسافران هست. پژوهش حاضر از نوع توصیفی - تحلیلی و به لحاظ هدف کاربردی است. باتوجه‌به شاخص‌های مورد بررسی، برای جمع آوری داده ها از روش تحقیق کتابخانه‌ای و سپس میدانی (روش پرسش‌نامه - طیف لیکرت) از گردشگران مراکز اقامتی در تبریز استفاده شده است. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌های گردآوری‌شده با استفاده از نرم‌افزار SPSS و آزمون‌های آماری تی تک نمونه‌ای (T-Test) به‌منظور ارزیابی شاخص‌های رقابت‌پذیری شهر تبریز استفاده شد. از تحلیل رگرسیون چندمتغیره و تحلیل واریانس (Anova) برای بررسی و مطالعه وجود رابطه بین شاخص‌های رقابت‌پذیری گردشگری شهر تبریز و مدیریت کیفیت فراگیر و مشخص‌کردن تأثیر هر یک از متغیرهای مدیریت کیفیت فراگیر بر رقابت‌پذیری گردشگری شهر تبریز استفاده‌ شد. همچنین برای چگونگی روابط بین متغیرها در بازه سه‌ماهه تیرماه و مهرماه 1402، همبستگی آن هم مورد بررسی قرار گرفت که از نوع مثبت بود و نتایج پژوهش نشان داد که با اعمال مدیریت کیفیت فراگیر، اندازه شاخص‌های رقابت‌پذیری گردشگری نیز در طول زمان در مراکز اقامتی تبریز افزایش پیدا می‌کند.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18226_9aae6b1504efe32b8a6eabf8032feb19.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 92 2025 07 23 Comparison of the outcomes of the CMIP5 and CMIP6 reports on the trends of climatic parameters affecting almond growth: A case study in Birjand County مقایسه برونداد گزارش‌های CMIP5 و CMIP6 بر روند پارامترهای آب‌وهوایی مؤثر بر رشد بادام (مطالعه موردی: شهرستان بیرجند) 332 313 18249 10.22034/gp.2024.61686.3262 FA مهدی اسدی استادیار گروه آموزش جغرافیا دانشگاه فرهنگیان،تبریز،ایران Journal Article 2024 05 17 In this study, we aimed to predict the trends of climatic parameters affecting almond growth from 2021 to 2100. We utilized the IPSL-CM5A-LR and GFDL-ESM2M models from the CMIP5 report, as well as the GFDL-ESM4 and IPSL-CM6A-LR models from the CMIP6 report. These models were selected based on their high coefficient of determination (r^2) with temperature and precipitation data from the Birjand station, outperforming the other 10 models. Kendall's rank correlation test results revealed that the average, maximum, and minimum temperatures exhibited an increase of over 3 degrees Celsius, while precipitation showed a decreasing trend. These findings suggest a prevalence of dry conditions during the study period from 2021 to 2100. Furthermore, the climate models showed that the RMSE (Root Mean Square Error) and MAD (Mean Absolute Deviation) values for temperature in all the examined models were below 1.322. The GFDL-ESM2M model displayed the lowest RMSE and MAD values, with numerical values of 1.023 and 0.997, respectively. However, all models' RMSE and MAD values for precipitation were above 10. Overall, the CMIP6 models (RMSE for temperature and precipitation: 1.156 and 14.463, MAD for temperature and precipitation: 1.139 and 12.583) performed better in predicting temperature and precipitation in the study area, exhibiting lower mean errors compared to the CMIP5 models. The only exception was the MAD value for precipitation 11.703 (RMSE for temperature and precipitation: 1.172 and 13.479, MAD for temperature and precipitation: 1.140 and 11.703). Finally, due to the increase in minimum and maximum temperatures and decrease in precipitation, the future conditions of the crops are facing a challenge. در این پژوهش سعی شد با استفاده از مدل‌های IPSL-CM5A-LR و GFDL-ESM2M مربوط به گزارش CMIP5 و مدل‌های GFDL-ESM4 و IPSL-CM6A-LR مربوط به گزارش CMIP6 که از بین 10 مدل که بیشترین ضریب تبیین (r^2) با داده‌های دما و بارش ایستگاه بیرجند داشتند به پیش‌نگری روند پارامترهایی آب و هوایی مؤثر بر رشد محصول بادام برای دوره 2021 تا 2100 پرداخته شود. نتایج بررسی‌های حاصل از خروجی‌های آزمون من - کندال بیانگر آن بود که میانگین، بیشینه و کمینه دما دارای روند افزایشی بالای 3 درجه سانتی‌گراد بوده و همچنین میزان بارش دارای روند کاهشی می‌باشد که نشان از حاکمیت شرایط خشکی در دوره مطالعاتی 2021 تا 2100 است. همچنین نتایج حاصل از مدل‌های اقلیمی بیانگر آن بود که مقادیر RMSE و MAD مربوط به دما در تمامی مدل‌های مورد بررسی زیر 322/1 بوده و کمترین میزان RMSE و MAD مربوط به مدل GFDL-ESM2M به ترتیب با مقادیر عددی 023/1 و 997/0 می‌باشد. همچنین مقادیر RMSE و MAD در تمامی مدل‌ها بالای 10 می‌باشد. به‌طورکلی مدل‌های مربوط به CMIP6 (RMSE دما و بارش به ترتیب 156/1 و 463/14، MAD دما و بارش به ترتیب 139/1 و 583/12) نسبت به مدل‌های مربوط به CMIP5 به‌جز MAD مربوط به بارش با مقدار 703/11 (RMSE دما و بارش به ترتیب 172/1 و 479/13، MAD دما و بارش به ترتیب 140/1 و 703/11) با خطای میانگین کمتری به پیش‌بینی دما و بارش در منطقه مورد مطالعه پرداختند. در نهایت با توجه به افزایش دمای کمینه و بیشینه و کاهش بارش شرایط محصول در دوران آینده با چالش مواجهه بود.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18249_7f365c05d747222501363d8fc0266bb0.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 92 2025 07 23 Analysis of Effective Factors on Urban Land Use Changes (Case Study:Urmia city) تحلیل عوامل موثر بر تغییرات کاربری اراضی شهری(نمونه موردی: شهر ارومیه) 355 333 18258 10.22034/gp.2024.60785.3240 FA کرامت اله زیاری استاد گروه جغرافیای انسانی وبرنامه ریزی ، دانشکده جغرافیا ، دانشگاه تهران،تهران،ایران شهریار حمیدی کای دانشجوی کارشناسی ارشد رشته جغرافیای انسانی و برنامه ریزی ، دانشکده جغرافیای دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2024 03 09 The mutual effects of humans and the natural environment always directly and indirectly cause land use changes, which lead to many environmental problems and endanger the life of the planet; Therefore, it is necessary to know the changes and the factors affecting them in order to continue life and reduce land use changes to overcome the problems. The current research is of applied type and in terms of its nature, it has an exploratory approach. In this research, satellite images of 1993-2003-2013-2023 and ENVI, ARCGIS and Google Earth software were used to identify land use changes in 5 land use classes of the city (man-made), barren lands, agricultural lands, garden lands and water lands have been used. The results obtained in the studied area during the last three decades during the years 1993-2023 from 26768 hectares of urban lands in Urmia and outside its boundaries show that urban lands (man-made) have always increased by 3744 hectares, lands Barren land decreased by 2838 hectares, agricultural lands increased by 2204 hectares, garden lands decreased by 5764 hectares, and water lands (river bed) have water seasonally due to the construction of Silvana Dam. Using the fuzzy Delphi method, 6 factors of population, wealth, technological progress, political economy, political structure, attitudes and values (culture) were identified as the main factors of urban land use changes in Urmia, and the first three factors are the main factors. اثرات متقابل انسان و محیط طبیعی همواره به صورت مستقیم و غیر مستقیم موجب تغییرات کاربری اراضی می‌شوند که مشکلات زیست محیطی بسیاری را به دنبال دارند و حیات کره زمین را به خطر می اندازد؛ لذا شناخت تغییرات و عوامل موثر بر آن‌ها برای ادامه حیات و کاهش تغییرات کاربری اراضی برای غلبه بر مشکلات ضروری است. تحقیق حاضر از نوع کاربردی بوده و از نظر ماهیت، دارای رویکرد اکتشافی می‌باشد. در این تحقیق از روش دلفی فازی برای تحلیل عوامل موثر بر تغییرات کاربری‌ها، تصاویر ماهواره‌ای سال‌های 1993-2003-2013-2023 و نرم افزارهای ENVI، ARCGIS و Google Earth برای شناخت تغییرات کاربری اراضی در 5 کلاس کاربری اراضی شهر(انسان ساخت)، اراضی بایر، اراضی کشاورزی، اراضی باغی و پهنه‌های آبی استفاده شده است. نتایج به دست آمده در محدوده مورد مطالعه طی سه دهه گذشته سال‌های 1993-2023 از 26768 هکتار از اراضی شهری ارومیه و خارج از محدوده آن، نشان می‌دهند که همواره اراضی بایر2838 هکتار کاهش، اراضی باغی 5764 هکتار کاهش اراضی شهری(انسان ساخت) 3744هکتار افزایش یافته، اراضی کشاورزی 2204 هکتار افزایش یافته است و همچنین آبی(بستر رودخانه) به دلیل ساخت سد سیلوانا به صورت فصلی دارای آب است؛ 6 عامل جمعیت، ثروت، پیشرفت فناوری، اقتصاد سیاسی، ساختار سیاسی، نگرش‌ها و ارزش‌ها(فرهنگ) از عوامل عمده تغییرات کاربری اراضی شهری ارومیه شناخته شدند که سه عامل اول اصلی‌ترین عوامل هستند.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18258_e32864d8355e0255ec5be2eb6d2865b8.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 92 2025 07 23 Site selection the landfill site of urban waste in the metropolos of Tabriz مکان یابی محل دفن پسماند شهری (لندفیل) درکلان‌شهر تبریز 377 356 18286 10.22034/gp.2024.62042.3266 FA فرحناز خادم استادیاردانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز،تبریز،ایران کیمیا ابراهیمی کارشناسی ارشددانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز،تبریز،ایران نازیلا دادش زاده استادگروه علوم زمین، دانشگاه اصفهان،اصفهان،ایران Journal Article 2024 06 10 In recent decades, the expansion of the population and the speed of the urbanization process have caused many inconsistencies at the level of cities, especially big cities. One of these cases is the excessive increase in the production of urban waste and failure to observe the principles of management and its proper burial. In such a way that how to deal with this issue in urban plans is one of the main concerns in different urban dimensions, especially the environmental aspect. the main goals in the urban area and in order to achieve sustainable development, as well as strengthening the public health of cities and reducing various environmental pollutions, is to find a suitable place for urban wastes in a completely principled and desirable way, for this purpose, different methods and there is a difference in terms of their treatment and executive operations. the purpose of this research is to find the effective factors on locating, as well as finding a suitable place for burying urban waste in the metropolis of Tabriz and investigating the current situation of the city with the daily production of 1200 tons of waste. The studied method in reaching the set goal is analytical-descriptive and using the hierarchical decision-making model AHP, the parameters affecting the location of the waste landfill, which include geology, slope of the area, urban land use, distance from the surrounding villages, distance from the river, distance from the roads, geology of the area, in the analytical process and layer production Descriptive and raster are evaluated. The results show that among the factors affecting the location of the waste landfill in Tabriz city, the geological factor is the most valuable and the important areas based on the spectrum of the final map are dark green and often have pastures and crops. در دهه‌های اخیر، گسترش جمعیت و سرعت در روند شهرنشینی، موجب بروز ناسازگاری های بسیاری در سطح شهرها، به خصوص کلان شهرها شده است. یکی از این موارد افزایش بی‌رویه تولید پسماند شهری و عدم رعایت اصول مدیریتی و دفن صحیح آن می باشد. به گونه‌ای که امروزه چگونگی برخورد با این مسئله در طرح های شهری، یکی از دغدغه های اصلی در ابعاد مختلف شهری، به‌ویژه بعد زیست‌محیطی به حساب می‌آید. بنابراین یکی از اهداف اصلی در حوزه شهری و در جهت نیل به توسعه پایدار، همچنین تقویت بهداشت عمومی شهرها و کاهش آلودگی های مختلف زیست محیطی، یافتن مکان مناسب پسماندهای شهری به صورتی کاملا اصولی و مطلوب است، که برای این امر، روش های مختلف و متفاوتی از لحاظ نوع برخورد و عملیات اجرایی آن ها وجود دارد. هدف از این پژوهش دستیابی به عوامل موثر بر مکان‌یابی، همچنین یافتن مکان مناسب برای دفن پسماند شهری در تبریز و بررسی وضعیت موجود شهر با تولید روزانه 1200 تن پسماند، می‌باشد. روش مورد مطالعه در رهیافت به سوی هدف تعیین شده، تحلیلی-توصیفی بوده و بااستفاده از مدل تصمیم گیری سلسله مراتبی AHP که یکی از کارآمدترین تکنیک ها برای تصمیم‌گیری با معیارهای چندگانه است و تحلیل اطلاعات بر اساس تکنیک GIS یافته های مورد نظر، سنجیده می‌شوند. بر همین اساس پارامترهای موثر بر مکان یابی محل دفن پسماند که شامل ژئولوژی، شیب محدوده، کاربری اراضی شهری، فاصله از روستاهای اطراف، فاصله از رودخانه، فاصله از جاده ها، زمین شناسی محدوده ، در فرایند تحلیلی و تولید لایه های توصیفی و رستری مورد ارزیابی قرار می گیرند. نتایج نشان می‌دهد، از میان عوامل موثر بر مکان‌یابی محل دفن پسماند در شهر تبریز، عامل زمین‌شناسی باارزش‌ترین آن‌ها بوده و مناطق واجد اهمیت براساس طیف‌بندی نقشه نهایی، به رنگ سبز تیره و اغلب دارای کاربری های مراتع و زراعی هستند.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18286_dfee02d1acd01f9aa28fdd4f21416143.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 92 2025 07 23 Modeling Electrical Energy Consumption in the Residential Sector Based on the Universal Thermal Climate Index (UTCI) in Iran مدل‌سازی مصرف انرژی الکتریکی بخش مسکونی بر‌ اساس شاخص UTCI در ایران 402 378 18287 10.22034/gp.2024.60487.3234 FA علی زارعی دانشجوی کارشناسی ارشدگروه علوم جغرافیایی دانشگاه هرمزگان،هرمزگان،ایران اسداله خورانی دانشیارگروه علوم جغرافیایی دانشگاه هرمزگان،هرمزگان،ایران Journal Article 2024 02 09 The study aimed to introduce the most effective model for estimating energy consumption through the modeling of residential electrical energy consumption. .Reanalysis climate data from ECMWF spanning the years 2003 to 2022 were acquired, along with the annual electrical energy consumption data of the residential sector across Iranian provinces. Pearson correlation coefficient was employed to analyze the relationships between variables, and the Mann-Kendall non-parametric test was utilized to scrutinize trends in these variables. Four regression and Artificial Intelligence (AI)-based models, namely Multiple Linear Regression (MLR), Artificial Neural Networks (ANN), Support Vector Machine (SVM), and Random Forest (RF), were employed to model electric energy consumption. The performance of these models was assessed using metrics such as Root Mean Squared Error (RMSE), Coefficient of Determination (R2), and Standard Deviation (SD), evaluated‌ through a Taylor diagram. Provinces. In 22 provinces, a positive correlation was observed, whereas in 9 provinces, a negative correlation was identified. Analysis of the temporal changes indicates a consistent increase in minimum and maximum temperatures as well as electrical energy consumption across all provinces. However, it is noteworthy that the UTCI displayed a negative trend in several provinces. The stepwise regression model revealed that in 23 provinces, the sole influential variable is the minimum temperature. Notably, in the provinces of Isfahan, South Khorasan, and Kerman, both minimum temperature and the UTCI were identified as influential variables. Conversely, in Ardabil, Gilan, and Golestan provinces, only the maximum temperature featured in the regression equation. Modeling outcomes underscored the superior performance of the ANN model in comparison to the other three models. The ANN model exhibited the highest correlation coefficient at 0.79, coupled with the RMSE of 360. Following in ranking, the MLR, SVM, and RF models demonstrated progressively lower levels of performance مطالعه حاضر با هدف شناسایی تاثیرگذارترین متغیر اقلیمی بر مصرف انرژی الکتریکی بخش مسکونی و همچنین معرفی بهترین مدل در برآورد مصرف، با استفاده از مدل‌سازی مصرف انرژی الکتریکی انجام شده است. داده‌های اقلیمی برای سال‌های 2003 تا 2022 از مرکز پیش‌بینی میان مدت وضع هوا (ECMWF) و همچنین دادهای مصرف سالیانه انرژی الکتریکی بخش مسکونی به تفکیک استان‌های ایران، از توانیر دریافت شد. به منظور بررسی روند، از آزمون ناپارامتریک من-کندال استفاده گردید و برای مدل‌سازی مصرف انرژی الکتریکی، از مدل‌های، رگرسیون خطی چندگانه(MLR) ، شبکه‌های عصبی مصنوعی (ANN)، ماشین بردار پشتیبانی (SVM) و جنگل تصادفی (RF) استفاده شد. نتایج نشان داد که همبستگی میان مصرف انرژی الکتریکی بخش مسکونی و دمای‌کمینه و بیشینه، در تمام استان‌های کشور مثبت و رابطه مصرف انرژی الکتریکی با شاخص UTCI در استان‌های مختلف، مقادیر مثبت و منفی را به خود اختصاص داده است. به طوری که در 22 استان همبستگی مثبت و در 9 استان همبستگی منفی می‌باشد. نتایج حاصل از برسی روند تغییرات نشان داد که دمای‌کمینه، دمای بیشینه و انرژی الکتریکی، در همه استان‌ها روند افزایشی داشته‌ است اما شاخص UTCI، روند منفی را هم در تعدادی از استان‌ها ثبت کرده است. همچنین رابطه‌ای که از مدل رگرسیونی گام به گام حاصل شد، نشان داد که در 23 استان، تنها متغیر تاثیرگذار، دمای کمینه می‌باشد. در استان‌های اصفهان، خراسان جنوبی و کرمان، متغیر‌های دمای‌کمینه و شاخص UTCI به عنوان متغیر تاثیرگذار شناخته شد. در استان‌های اردبیل، گیلان و گلستان، تنها دمای بیشینه وارد معادله گردید. نتایج حاصل از مدل‌سازی نشان داد، مدل ANN عملکرد بهتری را نسبت به سه مدل دیگر داشته است. به طوری که بیشترین ضریب همبستگی با 79/0 و حداقل خطا با 360 را ثبت کرده است. مدل‌های MLR، SVM و RF به ترتیب عملکرد بهینه، در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18287_7929c923cabf288c7e8f20c3169eb418.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 92 2025 07 23 Evaluation of geotourism and geomorphological potentials of touristic villages in Khalkhal city using geotourism models (K.F.Z) توان‌سنجی پتانسیل‌های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی روستاهای گردشگرپذیر شهرستان خلخال با استفاده از مدل‌های ژئوتوریستی (K.F.Z) 428 403 18329 10.22034/gp.2024.62249.3270 FA لطف اله ملکی معصوم آباد استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری و روستایی, دانشگاه محقق اردبیلی،اردبیل،ایران بهروز نظافت تکله دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی دانشگاه محقق اردبیلی،اردبیل،ایران Journal Article 2024 06 24 Objective: Geotourism is a special field of tourism that focuses on the exploration of geotourism potentials and geological heritage (geosites). The purpose of the current research is to assess the geotourism and geomorphological potentials of the touristic villages of Khalkhal using Kobalikova, Violet and Zoros geotourism models. It is located at 37 degrees 7 minutes to 37 degrees 56 minutes north latitude and 48 degrees 1 minutes to 48 degrees 54 minutes east longitude. The current research is descriptive-analytical-applicative. Methods: to evaluate the studied areas from the Fiolet models, which examines geotourist areas based on four criteria: origin of formation, geographical distribution, tourism, and access status; The Kubalikova model, which emphasizes more on scientific, educational, economic, conservation and additional criteria, and finally the Zoros model, which evaluates the studied areas in three parts of scientific-educational value, conservation values, and usability value, has been used. Results: Based on the results obtained from the Fiolet model, the village of Kazaj is in favorable management and tourism conditions with scores of 0.68 and 0.65, respectively, in management and tourism rates. Based on the results obtained from the Kubalikova model, the village of Kazaj, with a score of 11.75 out of 18 points, has favorable conditions for the development of the rural tourism industry in the region. Also, according to the results obtained from the Zoros model, the village of Kazaj, with a score of 61.5 out of 100 points, has taken the first place among the studied geotourism villages and has many geotourism and geomorphological capabilities. Conclusion: Therefore, it can be concluded that the village of Kazaj is one of the rare villages in the region due to its geomorphological attractions and terraced view, and it has a high potential to attract tourists. هدف: ژئوتوریسم یک رشته خاص گردشگری است که بر اکتشاف پتانسیل‌های ژئوتوریستی و میراث زمین‌شناسی (ژئوسایت‌ها) متمرکز است. هدف از پژوهش حاضر توان‌سنجی پتانسیل‌های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی روستاهای گردشگرپذیر شهرستان خلخال با استفاده از مدل‌های ژئوتوریستی کوبالیکوا، فیولت و زوروس می‌باشد. در 37 درجه و 7 دقیقه تا 37 درجه و 56 دقیقه عرض شمالی و هم‌چنین 48 درجه و 1 دقیقه تا 48 درجه و 54 دقیقه طول شرقی واقع شده است. پژوهش حاضر از لحاظ هدف توصیفی-تحلیلی-کاربری است. روش پژوهش: برای ارزیابی مناطق موردمطالعه از مدل‌های فیولت که مناطق ژئوتوریستی را بر اساس چهار معیار منشأ شکل‌گیری، پراکندگی جغرافیایی، گردشگری و وضعیت دسترسی موردبررسی قرار می‌دهد؛ مدل کوبالیکوا که بیش‌تر بر معیارهای علمی، آموزشی، اقتصادی، حفاظتی و افزوده تأکید دارد و در نهایت مدل زوروس که مناطق مورد مطالعه را در سه بخش ارزش علمی-آموزشی، ارزش‌های حفاظتی و ارزش قابلیت استفاده مورد ارزیابی قرار می‌دهد، استفاده شده است. نتایج: بر اساس نتایج به دست آمده از مدل فیولت، روستای کزج در نرخ‌های مدیریتی و گردشگری به ترتیب با کسب امتیازات 68/0 و 65/0 در شرایط مطلوب مدیریتی و گردشگری قرار دارد. بر اساس نتایج به دست آمده از مدل کوبالیکوا روستای کزج با کسب امتیاز 75/11 از مجموعه امتیاز 18 دارای شرایط مطلوب برای گسترش صنعت گردشگری روستایی در منطقه است. هم‌چنین طبق نتایج به دست آمده از مدل زوروس روستای کزج با کسب امتیاز 5/61 از مجموعه امتیاز 100 در بین روستاهای ژئوتوریستی موردمطالعه رتبه اول را به خود اختصاص داده است و دارای قابلیت‌های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی متعدد است. نتیجه‌گیری: بنابراین نتیجه گیری می‌گردد روستای کزج به دلیل داشتن جاذبه‌های ژئومورفولوژیکی و نمای پلکانی جزو روستاهای نادر در منطقه بوده و توانمندی بالایی در جهت جذب گردشگر را داراست.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18329_cdfcc268540727e1ad54f94d8fe3d5d2.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 92 2025 07 23 Analysis of Host Approach towards the Urban Tourism Development, Case Study: Tabriz Metropolis تحلیلی بر ادراک جامعه میزبان از اثرات توسعه گردشگری شهری (نمونه موردی: کلانشهر تبریز) 451 429 18367 10.22034/gp.2024.58088.3181 FA محمود رضا شرقی دانشجوی دکترای رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری پردیس دانشگاه تبریز،تبریز،ایران رحیم حیدری چیانه استادیار رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی دانشگاه تبریز،تبریز،ایران شهریور روستایی دانشیار رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی دانشگاه تبریز،تبریز،ایران Journal Article 2023 08 22 The tourism industry as a new industry, especially in recent years, has had a profound impact on the economic, social and cultural situation of most countries in the world. Studies on the effects of tourism in the 1960s focused on the positive effects of tourism and on its negative effects in the 1970s, and in the 1980s, they turned to a more balanced and systematic approach. From the cultural and social aspect, tourism will cause cultural interaction with the outside world, the internationalization of local culture, the improvement of educational and health systems, but with all its beneficial effects in the socio-cultural field, it has also had destructive effects. Tourism as a socio-economic phenomenon has many effects for the host and guest, social cultural effects are one of the most important. Since tourism is a two-sided coin including guest and host, it is not possible to develop tourism without examining and studying their mutual interaction patterns. The present research has been carried out in line with this necessity. The current research method is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of method. The most important primary data collection tool required for research is interviewing and questioning, and questionnaires were designed based on research objectives, finding answers to questions and testing research hypotheses, and were distributed and questioning among the citizens of Tabriz as the host community. To analyze and evaluate the data, statistical methods and models such as Krumbach's alpha, Klumgrove-Smirnov and Student's t tests were used. The results of the research show that due to several reasons, including the lack of public education, the host community does not have adequate and necessary information about the direct and indirect positive effects of urban tourism development, including the economic and social cultural excellence of the host and the guest. صنعت گردشگری به عنوان صنعتی نوپا، به ویژه در سال های اخیر تأثیرات عمیقی بر وضعیت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بیشتر کشورهای جهان داشته است. مطالعات در زمینه اثرات گردشگری در دهه ۱۹۶۰، به اثرات مثبت گردشگری و در دهه ۱۹۷۰ به اثرات منفی آن پرداخته اند و در دهه ۱۹۸۰ به رویکردی متعادل تر و نظام مند تر روی آورده اند. گردشگری از بعد فرهنگی و اجتماعی، سبب تعامل فرهنگی با دنیای خارج، بین المللی شدن فرهنگ بومی، بهبود نظام های آموزشی و بهداشتی و خواهد شد اما با همه تأثیرات مفید خود در حیطه اجتماعی - فرهنگی، تأثیرات مخربی نیز داشته است. گردشگری به‌مثابه یک پدیده اقتصادی اجتماعی آثار متعددی برای میزبان و مهمان دارد، اثرات فرهنگی اجتماعی از مهم‌ترین آن‌هاست. ازآنجایی‌که گردشگری سکه‌ای دو رو شامل مهمان و میزبان است، لذا بدون بررسی و مطالعه الگوهای تعامل متقابل آن‌ها توسعه گردشگری امکان‌پذیر نیست. تحقیق حاضر نیز در راستای این ضرورت انجام‌شده است. روش تحقیق حاضر ازنظر هدف کاربردی و ازنظر روش توصیفی -تحلیلی است. مهم‌ترین ابزار جمع‌آوری داده‌ای اولیه موردنیاز تحقیق مصاحبه و پرسشگری است و پرسشنامه‌ها بر اساس اهداف تحقیق، یافتن پاسخ سؤالات و آزمون فرضیات تحقیق طراحی و در میان شهروندان تبریز به‌عنوان جامعه میزبان پخش و پرسشگری انجام‌شده است. جهت تحلیل و ارزیابی داده‌ها از روش‌ها و مدل‌های آماری ازجمله آزمون‌های آلفای کرومباخ، کلومگروف - اسمیرنوف و تی استیودنت استفاده‌شده است. نتایج تحقیق بیانگر این است که به خاطر دلایل متعددی ازجمله فقدان آموزش عمومی همگانی، جامعه میزبان اطلاع درخور و بایسته‌ای از اثرات مثبت مستقیم و غیرمستقیم توسعه گردشگری شهری ازجمله اقتصادی و تعالی متقابل فرهنگی اجتماعی میزبان و مهمان، ندارد.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18367_fa7a7ca3cd8eb15f753a6130eda140dd.pdf