دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 93 2025 10 23 Rereading the structural system of the historical neighborhoods of Urmia city in the Qajar period بازخوانی نظام ساختاری محله‌های تاریخی شهر ارومیه در دوره قاجار 33 1 18536 10.22034/gp.2024.60840.3242 FA احد نژادابراهیمی گروه معماری، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران عرفان رحیم پور دانشجوی دکترای شهرسازی اسلامی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران فاطمه جبارپور مهرآباد دانشجوی دکترای شهرسازی اسلامی، دانشکدۀ معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2024 03 06 Neighborhood is one of the most important pillars of Iranian-Islamic cities. In historical cities, especially during the Qajar period, each neighborhood provided the daily needs of the residents. Researches have been conducted to represent the main structure of historical cities by using the main physical elements, while the physical aspects are not the only aspect that shapes the structure of the neighborhood and the non-physical aspects have also had a significant impact on the formation of traditional neighborhoods. Neighborhoods in traditional cities are usually the result of social interaction between people close to each other. The aim of the research is to identify physical and non-physical factors influencing the structure of historical neighborhoods, to identify and read the structural system of neighborhoods in Urmia city during the Qajar period. The research method is descriptive-analytical, and in order to access the required data, library sources and historical written and illustrated documents, as well as reconstructed maps, oral sources, as well as field evidence and documentation have been used. The data obtained from different sources have been analyzed in an interpretive way and finally the results show that the neighborhoods of Urmia city have a definite border and territory, which, while communicating with other neighborhoods, would preserve the entirety of each neighborhood. Each neighborhood had a specific gate in the city wall and several main passages and passages, the main passage being the communication passage between the gate and the market. At the intersection of the main passages of the center of the neighborhood with the mosque, religious and other uses were formed. The needs of the residents of each neighborhood were met due to the use of services within the neighborhood, and the neighborhoods had social and cultural continuity, which distinguished them from other neighborhoods. محله یکی از مهمترین ارکان شهرهای ایرانی‌اسلامی است. در شهرهای تاریخی علیالخصوص دوره قاجار هر محله در خود نیازمندی‌های روزمره ساکنان را تأمین می‌کرد. پژوهش‌هایی برای بازنمایی ساختار اصلی شهرهای تاریخی با بهره‌گیری از عناصر اصلی کالبدی انجام یافته است درحالیکه جنبه‌های کالبدی تنها بعد شکل دهنده ساختار محله نیستند و جنبه‌های غیرکالبدی نیز تاثیر بسزایی در شکل‌گیری محلات سنتی داشته‌اند. محله‌ها در شهرهای سنتی به طور معمول ماحصل تعامل اجتماعی میان افراد نزدیک به یکدیگر هستند. هدف پژوهش، شناسایی عوامل کالبدی و غیرکالبدی تاثیرگذار در ساختار محله‌های تاریخی، شناسایی و بازخوانی نظام ساختاری محله‌های شهر ارومیه در دوره قاجار است. روش‌ پژوهش توصیفی- تحلیلی است و به منظور دسترسی به داده‌های مورد نیاز از منابع کتابخانه‌ای و بررسی اسناد مکتوب و مصور تاریخی و هم‌چنین نقشه‌های بازسازی شده، منابع شفاهی و شواهد و مستندات میدانی بهره گرفته شده است. داده‌های بـه دست آمده از منابع مختلف به روش تفسیری مورد واکاوی قرار گرفته و در نهایت نتایج نشان می‌دهند محلات شهر‌ ارومیه دارای مرز و قلمرو مشخص بوده که در عین ارتباط با دیگر محلات، موجب حفظ کلیت هر محله می‌شد. هر محله دارای یک دروازه اختصاصی در حصار شهر و چندین معابر‌ و گذر اصلی بود که اصلی ترین گذر همان معبر مواصلاتی بین دروازه و بازار بود. در محل تلاقی گذرهای اصلی مرکز محله مسجد به عنوان کاربری مذهبی و دیگر‌کاربری‌ها شکل می‌گرفت. نیازهای ساکنین هر محله به سبب کاربری‌های خدماتی داخل محله تامین می‌شد و محله‌ها دارای پیوستگی اجتماعی و فرهنگی بوده‌اند به طوریکه موجب تمایز با سایر محلات می‌شد.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18536_095b3e8935a7f7ae7d7d203ebdcfdd7d.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 93 2025 10 23 Evaluation of the Significance and Impact of Drivers and Barriers to the Smart Urban Transportation System in Tabriz Based on Emerging Technologies Using SWARA and PLS Techniques تحلیل اهمیت و تاثیرگذاری پیشران‌ها و پسران‌های هوشمندسازی سیستم حمل‌ونقل شهری تبریز در بستر فنآوریهای نوین با استفاده از تکنیک Swara و Pls 55 35 20112 10.22034/gp.2025.64375.3323 FA اکبر اسمعیلی عضو هیات علمی پژوهشکده توسعه و برنامه ریزی جهاددانشگاهی رسول قربانی استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران حسن محمودزاده استاد گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2024 11 05 Abstract Traffic congestion is one of the destructive effects that the rapid growth of cities, excessive population growth, and its unreasonable dispersion leave on both natural and cultural environments. This rapid growth, on the one hand, and the development of new technologies such as the Internet of Things, on the other hand, have confronted cities with new challenges. Numerous efforts have been made to mitigate these negative effects, one of the most significant is the strategy of utilizing new and smart technologies. This research is applied in its objective side, and descriptive-analytical in terms of its research type and nature. In the qualitative section, the thematic analysis technique and Maxqda software were used, while in the quantitative section, the Swara technique was brought into play to determine the importance coefficient, and Smart PLS software was used to determine the influence coefficient of barriers. Based on the research findings, it was found that many qualitative and quantitative factors influence the smartness of urban transportation. Seven factors (policy-planning, economic-investment, security-legal, physical, managerial-organizational, cultural-social, and technical) were identified as the most important drivers & barriers. The findings pinpoint that factors such as weak integrated urban management, lack of targeted programs and clear vision, failure to recognize strengths, weaknesses, opportunities, and threats in the smart urban transportation domain on the Internet of Things platform, lack of smart sensor installation throughout the area, absence of traffic sensors, environmental monitoring and analysis, underdevelopment of fiber optic networks, wireless internet, and 4G and 5G connectivity, lack of automatic accident detection systems, moving weigh-in-motion systems, and weaknesses in traffic management software are the most critical barriers to the smartening of Tabriz's urban transportation system. چکیده ازدحام ترافیک یکی از تاثیرات مخربی است که رشد سریع شهرها و رشد بی‌رویه جمعیت و پراکندگی نامعقول آنها، بر روی محیط‌های طبیعی و فرهنگی بر جای می‌گذارد. این رشد سریع از یک سو، شهرها را با مسایل جدیدی مواجه ساخته و از سوی دیگر تلاش‌های زیادی برای برطرف ساختن تاثیرات منفی آنها به عمل آمده که یکی از عمده‌ترین آنها، راهبرد استفاده از فنآوری‌های نو و هوشمند می‌باشد. این تحقیق به لحاظ هدف، کاربردی و از نظر نوع و ماهیت، توصیفی- تحلیلی و از نظر روش ترکیبی (کمی و کیفی) است. در بخش مطالعات کیفی از تکنیک تحلیل موضوعی و نرم افزار Maxqda و در بخش مطالعات کمی از تکنیک Swara برای تعیین ضریب اهمیت و از نرم‌افزارSmart PLS برای تعیین ضریب تاثیرگذاری پیشران‌ها (محرک‌ها) و پسران‌ها (موانع) استفاده شده‌است. بر اساس یافته‌های تحقیق؛ مشخص گردید که عوامل کیفی و کمی متعددی در زمینه هوشمندسازی حمل‌و‌نقل شهری تبریز تاثیرگذار می‌باشند. هفت عامل (سیاستگذاری-برنامه‌ریزی، اقتصادی-سرمایه-گذاری، امنیتی-قانونی، فیزیکی-کالبدی، مدیریتی-سازمانی، فرهنگی-اجتماعی و فنی-تکنولوژیکی) به عنوان مهمترین پیشران و پسران، شناسایی گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد که عواملی نظیر: ضعف مدیریت یکپارچه شهری، نبود برنامه‌های هدفمند و چشم‌انداز مشخص، عدم شناخت نقاط ضعف و قوت، فرصت‌ها و تهدیدات، عدم نصب سنسورهای هوشمند، نبود حسگرهای ترافیکی، نظارتی و تحلیل محیطی، عدم توسعه شبکه فیبر نوری و اینترنت بی‌سیم و اینترنت g4Gو g5G، نبود سامانه تشخیص خودکار حوادث و سامانه توزین در حال حرکت، ضعف نرم‌افزارهای مدیریت ترافیک و... مهمترین پسران‌های هوشمندسازی سیستم حمل‌و‌نقل شهری تبریز در بستر فنآوریهای نوین نظیر اینترنت اشیاء می‌باشند.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_20112_f7ffc5c22d5869fcbcaa7e2f1a9f8a12.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 93 2025 10 23 Comparison of Support Vector Machine and Random Forest Algorithms in Developing Wheat Cultivation Maps مقایسه الگوریتم‌های ماشین‌بردار پشتیبان و جنگل‌تصادفی در تهیه نقشه کشت گندم 79 57 18474 10.22034/gp.2024.62456.3278 FA صیاد اصغری سراسکانرود استاد، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران حمید سلیمانی یوزبند گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران ابوذر صادقی گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران 0009-0002-2169-6337 Journal Article 2024 07 11 Cereals are considered one of the most important sources of dietary protein, and wheat is a significant cereal crop with high protein content. Currently, the rapid and excessive population growth and the perceived shortage of available resources to meet essential human needs are among the biggest challenges facing the world. Accurate and up-to-date statistics and information on agricultural capacities form the foundation of proper planning and management in agricultural affairs. Methods: In this study, Sentinel2-L2A satellite images were initially downloaded, and the Normalized Difference Vegetation Index (NDVI) was extracted using the set of images containing ground reflectance data. Then, the Support Vector Machine (SVM) and Random Forest classification algorithms were applied to the images using the R programming language in the Jupyter Notebook environment. Results: Finally, it was observed that the Random Forest algorithm performed better and more appropriately, with an overall accuracy of 93% and a kappa coefficient of 87%, compared to the Support Vector Machine algorithm, which had an overall accuracy of 90% and a kappa coefficient of 82%. This preference is due to its higher accuracy and kappa coefficient, indicating a greater agreement with reality and higher prediction accuracy. Conclusions: The results of these algorithms showed that each algorithm has its own strengths and weaknesses. The Support Vector Machine algorithm is used in many classification problems due to its simple structure and adequate performance. However, in this study, it performed weaker compared to the other algorithm, the Random Forest. The Random Forest algorithm usually provides accurate results due to its ability to combine different models and reduce the effect of overfitting. Nevertheless, its high computational complexity can be problematic in larger applications. هشترود یکی از شهرستان‌های جنوبی استان آذربایجان شرقی و مرکز شهرستان هشترود است. این شهر در بین مختصات جغرافیایی 36 درجه و 45 دقیقه الی 37 درجه و 24 دقیقه عرض‌شمالی و 46 درجه و 25 دقیقه الی 47 درجه و 24 دقیقه طول‌شرقی واقع شده‌است. هدف این تحقیق، تهیه نقشه کشت گندم با استفاده از روش‌های یادگیری ماشین با تصاویر ماهواره‌ای سنتینل 2 می‌باشد. روش پژوهش: در این پژوهش، ابتدا تصاویر ماهواره Sentinel2-L2A تهیه شده و با استفاده از مجموعه تصاویر دارای اطلاعات بازتاب زمینی، شاخص پوشش‌گیاهی نرمال‌شده استخراج شد. سپس با استفاده از زبان‌برنامه‌نویسی R در محیط Jupyter Notebook الگوریتم‌های طبقه‌بندی ماشین‌بردار پشتیبان و جنگل‌تصادفی روی تصاویر اعمال شدند و در آخر خروجی‌های هر دو الگوریتم در نرم‌افزار Arcmap تجزیه و تحلیل شده و از نقشه‌های نهایی خروجی گرفته شد. نتایج: در نهایت مشاهده شد که الگوریتم جنگل‌تصادفی با میزان دقت کلی 93 درصد و ضریب کاپای 87 درصد عملکرد بهتر و مناسب‌تری نسبت به الگوریتم ماشین‌بردار پشتیبان با دقت کلی 90 درصد و ضریب کاپای 82 درصد داشته است. این انتخاب به دلیل دقت بالاتر و ضریب کاپای بیشتر آن نسبت به سایر الگوریتم‌ها است که نشان‌دهنده توافق بیشتر با واقعیت و دقت بالاتر در پیش‌بینی‌ها می‌باشد. نتیجه‌گیری: نتایج حاصل از اجرای این الگوریتم‌ها نشان داد که هر الگوریتم دارای نقاط قوت و ضعف خاص خود می‌باشد. الگوریتم ماشین‌بردار پشتیبان به‌دلیل ساختار ساده و کارایی مناسب در بسیاری از مسائل طبقه‌بندی مورد استفاده قرار می‌گیرد. با این حال، در این پژوهش در مقایسه با دیگر الگوریتم یعنی الگوریتم جنگل‌تصادفی عملکرد ضعیف‌تری داشت. الگوریتم جنگل‌تصادفی نیز به‌دلیل توانایی در ترکیب مدل‌های مختلف و کاهش اثر بیش‌برازش معمولا نتایج دقیقی ارائه می‌دهد. با این حال، پیچیدگی محاسبات بالای آن می‌تواند در کاربردهای بزرگ‌تر مشکل‌ساز باشد.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18474_37c311d7da99c4373a804177ed5e190e.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 93 2025 10 23 Analysis of tourism development process in world heritage sites Study example: Tabriz historical Bazaar تحلیل فرآیند توسعه گردشگری در سایت های میراث جهانی نمونه مطالعاتی: بازار تاریخی تبریز 96 81 18023 10.22034/gp.2024.56735.3157 FA اکبر اصغری زمانی استاد گروه برنامه ریزی شهری و منطقه ای، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، تبریز، تبریز، ایران محجبه بارعی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران رحیم حیدری چیانه دانشیار گروه برنامه ریزی شهری و منطقه ای، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2023 06 16 Abstract In recent years, one of the reasons and motives of tourists travel is the existence of world heritage sites in the destination. This project, which is introduced by UNESCO and stakeholders and related media, is an indicator of choosing a tourist destination. Therefore, recognizing the values of the world heritage sites and converting this resource to an international tourist attraction can have a major role in the development of urban tourism or the area where the site is located. In this research, indicators and items related to the development of tourism in Tabriz historic Bazaar, including cultural and urban tourism concepts have been studied. According to the results of the study, three valuable items, indicator gravity, knowledge and responsibility were identified as the main factors for development of market tourism. A valuable item is located in the center of this structure and the indicators of attraction index and awareness are the result of this valuable and also features of tourism development. در طی سالیان اخیر، یکی از دلایل و انگیزه های سفر جهانگردان، وجود سایت های میراث جهانی در مقصد مورد نظر است. این سایتها که توسط یونسکو معرفی و ذینفعان و رسانه‌های وابسته گردشگری، آنها را تبلیغ و باز شناسایی می‌کند، گزینه شاخصی در انتخاب یک مقصد گردشگری است و به همین جهت، شناخت ارزش‌های سایت‌های میراث جهانی و تبدیل این منبع به یک جاذبه گردشگری بین المللی، می تواند نقش مهم بزرگی در توسعه ی گردشگری شهری و یا منطقه ای که سایت در آن قرار دارد، داشته باشد. در این پژوهش، به شاخصه‌ها و گویه‌های مرتبط با چگونگی توسعه ی گردشگری در بازار تاریخی تبریز از جمله مفاهیم گردشگری فرهنگی و شهری پرداخته شده است. بنابر نتایج حاصله از پژوهش، سه گویه ارزشمندی، جاذبه شاخص، آگاهی و مسئولیت به عنوان گویه‌های اصلی توسعه‌ی گردشگری بازار شناسایی شدند. گویه ارزشمندی در مرکز این ساختار قرار دارد و گویه‌های جاذبه‌ی شاخص و آگاهی هم نتیجه این ارزشمندی و هم از شاخصه‌های توسعه ی گردشگری هستند.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18023_6cb868a3a37684dc4fd168945a443885.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 93 2025 10 23 An analysis of the spatial distribution of knowledge-based applications using the spatial statistics method Case study: 22 districts of Tehran تحلیلی بر پراکنش فضایی کاربری های دانش بنیان با بهره گیری از روش آماره فضایی مطالعه موردی: مناطق 22 گانه شهر تهران 114 97 18537 10.22034/gp.2024.61172.3249 FA وحید پاسبان عیسی لو دانشجوی دکترای دانشگاه سیستان و بلوچستان،ایران عیسی ابراهیم زاده عضو هیئت علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان،ایران نادر زالی گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، رشت، دانشگاه گیلان Journal Article 2024 05 04 Knowledge-based urban development is a new model of development that, due to the reliance on knowledge as an endless source of energy, is considered a new approach to sustainable urban development that is formed, dynamic and fruitful in the context of cities. Due to its human nature, this type of development has spread rapidly in recent years in different countries, especially in big cities. In Iran, the city of Tehran, as the political, economic and demographic center of the country, has been one of the main platforms for the expansion of this type of development, which has housed various uses related to this area from 1389 to 1402. The main goal of this research is to understand the spatial distribution pattern of knowledge-based uses, to identify the central core of its formation and its development path at the level 22 districts of Tehran. the statistical and spatial information 2700 of the most important knowledge-based applications, which have been officially approved and registered by the office of the evaluation and recognition of competence of knowledge-based companies and institutions and are currently operating, have been used. The research method is descriptive and based on field and library studies. Spatial statistics tools available in GIS software environment were used for spatial analysis of knowledge-based uses. The results of the research indicated that the spatial distribution pattern of knowledge-based uses in the city of Tehran is a cluster, the highest density of which is in the north of Tehran and related to areas 2, 3 and 6, and the mainly southern areas of this city do not have a significant share of this type of uses. It was also found that the knowledge-based company . At the end suggestions were made for the quantitative and qualitative development of these uses and their optimal management. توسعه شهری دانش‌بنیان الگویی جدید از توسعه است که به دلیل اتکا بر دانش، به‌عنوان منبع انرژی بی‌پایان، رهیافتی نو از توسعه پایدار شهری محسوب می‌شود که در بستر شهرها شکل‌گرفته، پویایی یافته و به ثمر می‌نشیند. هدف اصلی این پژوهش درک الگوی پراکنش فضایی کاربری‌های دانش‌بنیان، شناسایی هسته مرکزی شکل‌گیری و مسیر توسعه آن در سطح مناطق 22 گانه شهر تهران است. برای این منظور اطلاعات آماری و فضایی 2700 مورد از مهم‌ترین کاربری‌های دانش‌بنیانی که به‌صورت رسمی توسط دفتر کارگروه ارزیابی و تشخیص صلاحیت شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیان تائید و ثبت‌شده و هم‌اکنون در حال فعالیت هستند مورداستفاده قرارگرفته است. روش پژوهش توصیفی و مبتنی بر مطالعات میدانی و کتابخانه‌ای است. برای بررسی و تحلیل فضایی کاربری‌های دانش‌بنیان از ابزارهای آماره فضایی موجود در محیط نرم‌افزار Arc GIS استفاده شد. نتایج پژوهش حاکی از آن بود که الگوی پراکنش فضایی کاربری‌های دانش‌بنیان شهر تهران خوشه‌ای می‌باشد که بالاترین تراکم آن در شمال تهران و مربوط به مناطق 2، 3 و 6 بوده و مناطق عمدتاً جنوبی این شهر سهم قابل‌توجهی از این نوع کاربری‌ها ندارند. همچنین مشخص شد که شرکت دانش‌بنیان "توسعه دانش‌بنیان سینا" که در حدفاصل بین منطقه 3 و 4 واقع‌شده است از لحاظ موقعیت نسبی به‌عنوان هسته مرکزی این کاربری‌ها محسوب می‌شود. جهت توزیع جغرافیایی کاربری‌ها نیز نشان داد که این کاربری‌ها به شکل بیضوی و با مقدار 87 درجه از سمت شرق تهران به سمت غرب این شهر در حال گسترش هستند. در پایان نیز با استفاده از رگرسیون خطی چند متغیره متغیرهای مستقل تاثیرگذار بر این نوع پراکنش مورد شناسایی قرار گرفته و نهایتا پیشنهاد‌اتی به‌منظور توسعه کمی و کیفی این کاربری‌ها و مدیریت مطلوب آن ارائه شد.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18537_cded59f38058603c4e0bc7f3e201048e.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 93 2025 10 23 Investigation of the Characteristics of the Cold Season Cyclogenesis in Different Phases of the Madden-Julian Oscillation in the Mediterranean Region. بررسی ویژگی‌های چرخندزایی منطقه مدیترانه در فصل سرد در فازهای مختلف نوسان مادن جولیان 133 115 18742 10.22034/gp.2024.63576.3305 FA مریم تیموری دانشجوی دکتری آب و هواشناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. برومند صلاحی استاد آب و هواشناسی، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. محمدعلی نصر اصفهانی استادیار مهندسی آب دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران. Journal Article 2024 09 17 To study the cyclogenesis within the Mediterranean region in different phases of Madden-Julian Oscillation (MJO) during the cold season (November, December, January, and February) between 1989 and 2020, MJO index and mean sea level pressure data from the European Centre for Medium-Term Atmospheric Prediction, ERA5 section were utilized. For visualizing the frequency, depth, and tracking characteristics of cyclogenesis, the University of Melbourne method was used. The results showed that the strongest cyclones in the region formed in phases 8, 6, and 7, respectively, with a pressure less than 994 hPa. In terms of the frequency of cyclogenesis and the core of cyclones in the region, the highest and the lowest amount of cyclogenesis were related to phase 7 and 1, respectively. The results showed that phases 6 and 7 have the strongest central pressures, whereas phases 1, 3, and 5 have the weakest central pressures of the MJO phases. Phase 2 has the lowest value of central pressure and the highest average pressure is related to phase 5. The tracking of cyclones that formed within the Mediterranean region showed that most of the paths that ended in the western regions of Iran were in phases 2 and 8, whereas in other phases, these tracks had a southwest to northwest direction. These situations were the case during phases 3, 4, 6 and 7, which caused most of the cyclones formed in the cold season of the year to affect most of the north-western regions of Iran. در این مطالعه به‌منظور بررسی وضعیت چرخندزایی در فازهای مختلف مادن-جولیان در منطقه مدیترانه در دوره سرد سال از داده‌های شاخص مادن-جولیان (MJO) و داده‌های فشار تراز دریا مربوط به مرکز پیش‌بینی میان‌مدت جو اروپا بخش ERA5 بین سال‌های 1989 تا 2020 در دوره سرد سال استفاده شده است. ویژگی‌های چرخندزایی در سه بخش فراوانی، عمق و ردیابی چرخندها از الگوریتم تشخیص و مسیریابی چرخند دانشگاه ملبورن در چرخه‌های کامل رخداد MJO در دوره مورد مطالعه به دست آمده و تحلیل شدند. نتایج نشان داد قوی‌ترین چرخند‌های منطقه به ترتیب در فازهای 8، 6 و 7 با فشاری کمتر از 994 هکتوپاسکال تشکیل شده‌اند. از نظر فراوانی چرخندها در منطقه بیشترین و کمترین مقدار چرخندزایی به ترتیب مربوط به فاز 7 و فاز 1 رخداد MJO می‌باشد. نتایج حاصل از عمق فشار مرکزی چرخندها نشان داد دو فاز 6 و 7 دارای قوی‌ترین و فازهای 1، 3 و 5 دارای ضعیف‌ترین چرخندها در طی فازهای مادن-جولیان می‌باشند. فاز 2 کمترین مقدار فشار مرکزی را در هسته‌های چرخندی به خود اختصاص داده و بیشترین میانگین فشار نیز در چرخند‌های تولید شده در منطقه مربوط به فاز 5 است. مسیریابی چرخند‌های تشکیل شده در منطقه مدیترانه نشان داد که عمده مسیرهای ختم شده به مناطق غربی ایران در دو فاز 2 و 8 بوده و در سایر فازها مسیری جنوب غرب به شمال شرق به خود گرفته که این وضعیت در فازهای 3، 4، 6 و 7 سبب شده تا عمده چرخند‌های تشکیل شده در دوره سرد سال بیشتر مناطق شمال غرب ایران را متأثر سازد.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18742_bfa8f2834b764d715ae0d82a4919b544.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 93 2025 10 23 Evaluation of Geotourism Capabilities of North Bonajoo Rural Disirict of Bonab County توانمندی‌های ژئوتوریستی دهستان بناجوی شمالی شهرستان بناب 150 135 18872 10.22034/gp.2024.56870.3146 FA سید اسدالله حجازی دانشیار گروه ژئومورفولوژی دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی دانشگاه تبریز محمدحسین رضایی مقدم استاد گروه ژئومورفولوژی دانشکده برنامه ریز ی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز سیف الدین مریخی کارشناسی ارشد اکوتوریسم، گروه ژئومورفولوژی، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز Journal Article 2023 09 19 Among the various branches of tourism, geotourism has received a lot of attention in recent years, and the reason for paying attention to geotourism while preserving the geographical features of an area such as environment and cultural heritage is paying attention to tourists' needs and improving the lives of local residents. The purpose of this study is to evaluate the geotourism capabilities of North Bonajoo Rural Disirict of Bonab County. Geographical location of North Bonajoo Rural Disirict in latitude 37 degrees 35 minutes to 37 degrees 53 minutes and longitude 45 degrees 54 minutes to 46 degrees 20 minutes in the central part of Bonab city in It is located in the south of East Azerbaijan, its northern border is covered by Ajab Shir city and its eastern border is covered by Maragheh city and it leads to Urmia Lake from the west. This research is descriptive-analytical in terms of method and nature and is among the applied researches in terms of purpose. The method of data collection and information in this research is library method and field method. The statistical population of this research includes tourism specialists (tourism experts in provincial organizations, tourism professors of provincial universities). The selected sample number is 30. To analyze the research hypotheses from Fasoulas model and draw a map through ARC GIS 10.6 and statistical analysis was performed using EXCEL software. The results of the analysis of Fasoulas model show that based on the scientific value and tourism of geo-sites, the highest value of 18.88 is related to the slow caves of Sur village, the second rank is related to Turan DarrehSi and its springs are 18.26, the third rank is doosh Dam with 14/18, the fourth rank is related to Shah Abbasi Cave with 14.06. از بین انواع شاخه‌های گردشگری، ژئوتوریسم در سال‌های اخیر موردتوجه زیادی قرارگرفته است و دلیل توجه به ژئوتوریسم ضمن حفاظت از ویژگی‌های جغرافیایی یک ناحیه از قبیل محیط و میراث فرهنگی توجه به نیاز گردشگران را تأمین می‌کند و سبب بهبود زندگی ساکنان محلی می‌شود. هدف این پژوهش ارزیابی توانمندی های ژئوتوریستی دهستان بناجوش شمالی شهرستان بناب می‌باشد موقعیت جغرافیایی دهستان بناجوی شمالی در عرض جغرافیایی 37 درجه 35 دقیقه تا 37 درجه 53 دقیقه و طول جغرافیایی 45 درجه 54 دقیقه تا 46 درجه 20 دقیقه در بخش مرکزی شهرستان بناب در سمت جنوب غربی آذربایجان شرقی قرار دارد حدود شمالی آن را شهرستان عجب شیر و شرق آن را شهرستان مراغه می‌پوشاند و از سمت غرب به دریاچه ارومیه منتهی می‌شود. این تحقیق از نظر روش و ماهیت توصیفی - تحلیلی بوده و از لحاظ هدف در زمره تحقیقات کاربردی قرار دارد. روش گردآوری داده‌ها و اطلاعات در این پژوهش، روش کتابخانه‌ای و روش میدانی است. جامعه آماری این تحقیق شامل متخصصان توریسم (متخصصین توریسم در سازمان‌های استان و اساتید طبیعت‌گردی و افراد بومی) می‌باشد. حجم نمونه انتخابی نیز 30 مورد می‌باشد. برای تجزیه‌وتحلیل فرضیات پژوهش از مدل فاسولاس و ترسیم نقشه از طریق ARC GIS 10.6 و تجزیه‌وتحلیل‌های آماری با استفاده از نرم‌افزارهای EXCEL انجام شده است. نتایج حاصل از تحلیل مدل فاسولاس بیانگر آن است که بر اساس ارزش علمی و گردشگری ژئو سایت‌ها بالاترین ارزش به میزان 88/18 مربوط به غارهای دست کند روستای صور، رتبه دوم مربوط به توران دره سی و چشمه‌ای آن با 26/18، رتبه سوم سد دوش با 18/14، رتبه چهارم مربوط به غار شاه‌عباسی با 06/14 می‌باشد. غار تنور قره با 07/11 در رتبه آخر ارزش‌های مربوط به علمی و گردشگری قرار دارد.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18872_58400fe375c9d26357b79174fae7d975.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 93 2025 10 23 Analyzing the natural and human causes of the Mashhad flood and ways to prevent واکاوی دلایل طبیعی و انسانی سیلاب شهر مشهد و راهکارهای پیشگیری 169 151 18712 10.22034/gp.2024.63109.3296 FA محسن حمیدیان پور دانشیار دانشگاه سیستان و بلوچستان، گروه جغرافیای طبیعی Journal Article 2024 08 28 The city of Mashhad, with a population of more than 3 million people, ranks as Iran's second-largest city. To enhance its resilience against environmental hazards, the adoption of new technologies is increasingly essential. On May 26, 1403, during a 48-minute rain due to the formation of a cumulonimbus cloud and the strengthening of its ascending conditions by a Trough on top of it, a flood occurred in the city of Mashhad led to heavy financial and human losses in different areas. This study aims to explore both natural and human factors contributing to the flood through a holistic approach. To analyze the synoptic meteorological causes, data from the ERA-5 and its maps were utilized in GrADS. Additionally, Landsat satellite imagery and digital elevation data were employed to identify waterways and canals. Google Earth and GEE software were also used to assess changes in the landscape. The results showed that in terms of intensity and duration of rainfall, the rainfall was unprecedented rainfall, and according to the threshold of 95% percentile, it is considered as extreme rainfall category (above 95% percentile). The results of this study clearly show that human encroachments, especially in urban construction and the expansion of urban roads and highways perpendicular to the seasonal and dry rivers of the city, have strongly affected the water flow pattern and increased the risk of floods. The neglect of urban geomorphology, including the destruction of natural water pathways, the construction of barriers against water flows ways like those in the Seyyedi region, and the expansion of roads perpendicular to these waterways, was intensified flooding issues in various areas in Mashhad city. شهر مشهد با جمعیتی بیش از 3 میلیون نفر دومین کلان شهر ایران محسوب می‌شود و جهت افزایش تاب‌آوری آن نسبت به مخاطرات محیطی نیاز به فن‌آوری‌های جدید بیشتر احساس می‌شود. در روز 26 اردیبهشت 1403 طی بارش 48 دقیقه‌ای در اثر تشکیل یک ابر کومولونیمبوس و تقویت شرایط صعودی آن توسط ناوه‌ای بر گستره‌ی آن، در شهر مشهد سیل جاری شد و منجر به خسارت مالی و جانی سنگین در مناطق مختلف گردید. این مطالعه سعی دارد با رعایت اصل کل‌نگر دلایل طبیعی و انسانی آن را تشریح نماید. در این راستا جهت بررسی دلایل هواشناسی سینوپتیک از داده‌های شبکه ERA-5 و ترسیم نقشه‌های آن در گردس (GRADS) استفاده شد. علاوه بر آن از تصاویر ماهواره‌ای لندست (LANDSAT) و داده‌های ارتفاع رقومی منطقه جهت استخراج آبراهه‌ها و مسیل بهره گرفته شد. همزمان از نرم‌افزار گوگل ارث و همچنین GEEجهت ارزیابی تغییرات نیز استفاده شد. نتایج نشان داد بارش مدنظر از لحاظ شدت و مدت بارندگی جزو بارش‌های بی‌سابقه بوده، ولی به لحاظ میزان بارندگی در دستۀ بارندگی‌های فرین (بالاتر از صدک 95 درصد) محسوب می‌شود. نتایج این مطالعه به وضوح نمایانگر آن است که دخل و تصرف‌های انسانی، به ویژه در ساخت و سازهای شهری و گسترش جاده‌ها و اتوبان‌های شهری عمود بر بستر رودخانه‌های فصلی و خشک شهر، به شدت بر روی الگوی جریان آب تأثیر گذاشته و موجب افزایش خطر سیلاب‌های شهری شده است. بی‌توجهی به ژئومورفولوژی شهر از جمله تخریب مسیل‌ها، ایجاد موانع در برابر جریان‌های آب (مانند منطقه سیدی) و گسترش جاده‌های عمود بر این آبراهه‌ها، منجر به تشدید حوادث سیلاب‌ در مناطق مختلف شهر مشهد شد.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18712_3715c2a1779a1927519c176e715b835d.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 93 2025 10 23 Evaluation of Tourism Sustainability in Own-ebn-Ali promenade of Tabriz city Process (AHP) ارزیابی پایداری گردشگری منطقه عون بن علی شهر تبریز 187 171 18640 10.22034/gp.2024.62588.3281 FA باب اله حیاتی گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران هانیه رزاقی گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران قادر دشتی گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران مریم حق جو گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2024 07 21 Own- ebn- Ali resort is the largest mountain resort in the country, with an average of one million visitors a year. Due to the natural limitations of the region, the increasing pressure of tourists leads to the destruction of natural values and thus the destruction of tourism capabilities in the region, which is one of the reasons for paying attention to the sustainability of tourism in this region. The aim of this study is to evaluate the tourism sustainability of Own- ebn- Ali area of Tabriz.in This study the Social, economic and environmental dimensions were considered as decision criteria for sustainability assessment and indicators were considered for each of these dimensions. The weighted value of dimensions and indices was calculated by Analytic Hierarchy Process (AHP).Results revealed that the environmental dimension with a weight of 0.520 has the most and the social dimension with a weight of 0.220 have the least impact on tourism sustainability. In the economic dimension, the indicators of "employment rate" and "existence of online communications in the region", and in the social dimension, indicators of "tourist satisfaction with the security of the region" and "health services status" were the most important criteria, respectively. Moreover, the indicators of "water quality" and "environmental health" had the greatest impact on the sustainability of tourism in the environmental dimension, respectively. According to the results, in order to achieve higher levels of tourism sustainability, the necessary policies should be adopted to increase the indicators affecting sustainability, the most important of which is to emphasize the natural face of Own- ebn- Ali region and reduce construction operations in that region. امروزه علارغم اهمیت گردشگری در زمینه اشتغال و اقتصاد پایدار، چالش‌هایی نظیر تنزل اصول اخلاقی، نابودی زیستگاه‌های طبیعی، آلودگی آب‌های زیرزمینی، به‌خطر افتادن بهداشت و سلامتی ناشی از شبکه‌های ناکافی دفع زباله و فاضلاب روبروست. لذا سنجش سطح پایداری مناطق گردشگری، تبیین معیارها و شاخص‌های مختلف، از جمله شاخص‌های زیست‌محیطی، اقتصادی در جهت دستیابی به توسعه پایدار گردشگری مورد تأکید است. تفرجگاه عون بن علی(عینالی) بزرگ‌ترین تفرجگاه کوهستانی کشور به شمار می‌رود که به‌طور میانگین یک میلیون نفر در سال بازدید کننده دارد. با توجه به محدودیت‌های طبیعی منطقه، فشار روزافزون گردشگر منجر به تخریب ارزش‌های طبیعی و در نتیجه نابودی قابلیت‌های گردشگری می‌شود که لزوم توجه به پایداری گردشگری را نشان میدهد. این مطالعه باهدف ارزیابی پایداری گردشگری منطقه عون بن علی شهر تبریز انجام شد. داده‌های مورد نیاز از طریق مصاحبه با کارشناسان و گردشگران این منطقه در قالب پرسشنامه در سال 1399 جمع‌آوری شدند. ابعاد اجتماعی، اقتصادی و زیست‌محیطی به‌عنوان معیارهای تصمیم‌گیری ارزیابی پایداری و برای هر یک از این ابعاد شاخص‌هایی در نظر گرفته شد. ارزش وزنی ابعاد و شاخص‌ها به روش تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) محاسبه شد. نتایج مطالعه نشان داد که بعد زیست‌محیطی با وزن 520/0بیشترین و بعد اجتماعی با وزن 220/0کمترین تأثیر را در پایداری گردشگری دارند. در بعد اقتصادی، شاخص‌های «میزان اشتغال ایجاد شده» و «وجود ارتباطات آنلاین در منطقه» و در بعد اجتماعی، شاخص‌های «رضایت گردشگر از امنیت منطقه» و «وضعیت سرویس‌های بهداشتی» به ترتیب دارای بیشترین اهمیت بودند. شاخص‌های «کیفیت آب» و «بهداشت محیط» نیز به ترتیب دارای بیشترین تأثیر روی پایداری گردشگری در بعد زیست‌محیطی بودند. براساس نتایج ،جهت دستیابی به سطوح بالاتر پایداری گردشگری، سیاست‌های لازم باید در جهت افزایش شاخص‌های تأثیرگذار بر پایداری اتخاذ گردد که مهم‌ترین آن‌ها تأکید بر حفظ چهره طبیعی منطقه عون بن علی و کاهش عملیات ساخت و ساز در آن منطقه می‌باشد.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18640_f2dffcf993c1b8a24fc8e2b571ece134.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 93 2025 10 23 Structural analysis of fruit vendors in the economic and physical structure of the city (fruit trucks in Zanjan city) ساختارشناسی بارفروشان سیار میوه در ساختار اقتصادی و کالبدی شهر (وانت‌بارهای سیار میوه شهر زنجان) 212 189 19218 10.22034/gp.2025.64171.3317 FA علیرضا دویران عضو هیات علمی گروه آموزش جغرافیا دانشگاه فرهنگیان تهران، ایران سیما غایب لو استادیار گروه مهندسی صنایع دانشگاه زنجان، زنجان Journal Article 2024 10 24 The urban scale of the informal economy as an economy is inevitably accepted in the economic structure. Despite creating challenges and urban issues caused by the weakness of the urban planning and management system, this economy has many capacities. The purpose of this research is to know the structure of this type of economy in the physical and economic system of the city so that it can be a guide for formulating the type of intervention and organizing them. The research method is an inductive-interpretive method based on the database model, which was conducted using interview and observation tools in a sample size of 75 fruit sellers in Zanjan city. The collected data were open, central and selective coding, and the categories and concepts and their repeatability coefficient were extracted. Finally, the paradigmatic model resulting from causal, contextual, mediating and strategic conditions was interpreted and its consequences were explained. The paradigmatic model resulting from the mentioned concepts, categories and conditions shows: fruit vendors have focused their activities on establishing a functional distance between residence and work and main roads. The location of the vendors is effective and the space in question has the role of a dock for equipment and work tools. Environmental health, traffic safety, space security, along with market control, family livelihood and organization have been the most important structural categories of freight sellers. The study of the consequent conditions in the paradigm model shows that abandonment, lack of attention of urban management, coercive action, weakness of urban development programs are the consequential obstacles of fruit vendors and the capacity to participate and organize the active consequences of fruit vendors in Zanjan city. مقیاس شهری اقتصاد غیررسمی به‌عنوان اقتصاد ناگزیر پذیرش شده در ساختار اقتصادی است. این اقتصاد باوجود ایجاد چالش‌ها و مسائل شهری ناشی از ضعف نظام برنامه‌ریزی و مدیریت شهری، دارای ظرفیت‌های بسیار متعددی است. هدف این پژوهش شناخت ساختار این نوع اقتصاد در نظام کالبدی و اقتصادی شهر است تا بتواند راهنمایی برای تدوین نوع مداخله و ساماندهی آنان باشد. پژوهش حاضر از نوع پژوهش‌های کیفی مبتنی بر روش استقرایی است که به شیوه پدیدارشناسانه به مطالعه زمینه بنیاد اثرات اقتصاد غیررسمی بارفروشان در ساختار اقتصادی و اجتماعی فضای شهر پرداخته است. گردآوری داده ها با استفاده از ابزار مصاحبه نیمه ساختار یافته و مشاهده در حجم نمونه 75 بارفروش میوه شهر زنجان بوده است. داده‌های گردآوری شده کدگذاری باز، محوری و انتخابی شده و مقوله‌ها و مفاهیم و ضریب تکرارپذیری آنان استخراج گردید. در نهایت مدل پارادایمی حاصل از شرایط علی، زمینه‌ای، میانجی و راهبردی تفسیر و پیامدهای حاصل از آن تبیین شد. مدل پارادایمی حاصل از مفاهیم، مقوله هاو شرایط ذکر شده نشان می‌دهد: بارفروشان میوه تمرکز فعالیتی خود را معطوف به استقرار در فاصله کارکردی بین سکونت و کار و معابر اصلی نموده‌اند.استقرار در معابر اصلی، فضای بایر پیرامون(با امکان پارک حاشیه‌ای) در مکان گزینی بارفروشان اثرگذار بوده و فضای موردنظر نقش بارانداز برای وسایل، ابزار کار دارد. بهداشت محیط، ایمنی تردد، امنیت فضا در کنار کنترل بازار، معیشت خانواده و ساماندهی مهم‌ترین مقوله‌های ساختاری بارفروشان بوده است. مطالعه شرایط پیامدی در مدل پارادایمی نشان می‌دهد رهاشدگی، عدم توجه مدیریت شهری، برخورد قهری، ضعف برنامه‌ها توسعه شهری موانع پیامدی بارفروشان و ظرفیت تمایل به مشارکت و ساماندهی پیامدهای فعال بارفروشان میوه شهر زنجان می‌باشد.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_19218_2cdf70f2bc48eca42fa8f88988107338.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 93 2025 10 23 Exploring the Geotouristic and Geomorphological capacities of Sabzevar county using Geotourism models (case study: Roodab, Rivand, Tabas) واکاوی ظرفیت‌های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی شهرستان سبزوار با استفاده از مدل‌های ژئوتوریستی (مطالعه موردی: رودآب، ریوند، طبس) 235 213 18473 10.22034/gp.2024.61117.3248 FA میترا روحانی دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت برنامه‌ریزی توسعه جهانگردی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی ولی نعمتی استادیار مدیریت و اقتصاد، دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده علوم اجتماعی، اردبیل، ایران بهروز نظافت تکله دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی دانشگاه محقق اردبیلی Journal Article 2024 04 06 Geotourism is one of the newest concepts in the field of tourism and primarily focuses on enhancing geological and geomorphological features in landscapes as tourist attractions. The current research aims to analyze the geo-touristic and geomorphological capacities of Sabzevar county using the models of Hadžić, Kubalikova and Feuillet. The geo-touristic areas of Roodab, Rivand and Tabas were selected as the study areas. This research was conducted by completing 108 questionnaires (25 tourist and 11 experts for each model) for each of the three study areas and calculating their scores. According to the results obtained from the Hadžić model and the examination of scientific and surplus values by experts and tourists; the Tabas region with a score of 91.68 has the highest geo-touristic potential and the Rivand region with a score of 25.41 has the lowest. Also based on the results obtained from the Kubalikova model, the Tabas region with a score of 76.8 has the highest score and the Rivand region with a score of 49.6 has the lowest in the total scientific, educational, economic, conservation and cultural values. The results from the evaluation through the Feuillet model and the examination of managerial and tourism values also indicate that the Tabas region with a score of 86.7 has the highest score and the Rivand region with a score of 36.6 has the lowest in the total evaluation values. Therefore, it is concluded that the Tabas region in Sabzevar county, among the studied areas, has greater geo-touristic and geomorphological potential. Finally, it is suggested that future studies for analyzing the geo-touristic capacities of Sabzevar county should use new and updated software and models. ژئوتوریسم یکی از جدیدترین مفاهیم در حوزه گردشگری است و در درجه اول بر ارتقای ویژگی‌های زمین‌شناسی و ژئومورفولوژیکی در مناظر به عنوان جاذبه‌های گردشگری تمرکز دارد. هدف پژوهش حاضر واکاوی ظرفیت‌های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی شهرستان سبزوار با استفاده از مدل‌های هادزیک، کوبالیکوا و فیولت می‌باشد. مناطق ژئوتوریستی رودآب، ریوند و طبس به عنوان مناطق مورد مطالعه انتخاب شدند. پژوهش حاضر با تکمیل کردن 108 پرسش‌نامه (25 نفر گردشگر و 11 نفر کارشناس برای هر مدل) برای هر سه منطقه مورد مطالعه و محاسبه امتیازدهی آنان به پرسش‌نامه، به‌عمل آمده است. براساس نتایج حاصله از مدل هادزیک و بررسی ارزش‌های علمی و مازاد با نظر کارشناسان و گردشگران؛ توان ژئوتوریستی منطقه طبس با مقدار (68/91) بیش‌ترین امتیاز و منطقه ریوند با مقدار (41/25) کم‌ترین امتیاز را به خود اختصاص دادند. هم‌چنین براساس نتایج به‌دست آمده از مدل کوبالیکوا منطقه طبس با مقدار (8/76) بیش‌ترین امتیاز و منطقه ریوند با مقدار (6/49) کم‌ترین امتیاز را در مجموع ارزش‌های علمی، آموزشی، اقتصادی، حفاظتی و فرهنگی داراست. نتایج حاصل از ارزیابی از طریق مدل فیولت و بررسی ارزش‌های مدیریتی و گردشگری نیز نشان‌دهنده آنست که منطقه طبس با مقدار (7/86) بیش‌ترین امتیاز و منطقه ریوند با مقدار (6/36) کم‌ترین امتیاز را در مجموع ارزش‌های ارزیابی کسب کردند. بنابراین نتیجه‌گیری می‌گردد که منطقه طبس در شهرستان سبزوار، در بین مناطق مورد مطالعه، دارای توان ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی بیشتری است. درنهایت پیشنهاد می‌گردد در مطالعات آتی برای واکاوی ظرفیت‌های ژئوتوریستی شهرستان سبزوار از نرم‌افزارها و مدل‌های جدید و به‌روز استفاده شود.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18473_c3a0fa9849d288b3e6c16f667934d798.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 93 2025 10 23 An analysis of the state of high-rise buildings in the northern areas of Isfahan City based on development indicators تحلیلی بر وضعیت بلندمرتبه‌سازی در مناطق شمال شهر اصفهان بر اساس شاخص‌های توسعه پایدار 259 237 19024 10.22034/gp.2024.62422.3277 FA مرضیه صداقت کیش دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران حمیدرضا وارثی گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه اصفهان امیررضا خاوریان استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. Journal Article 2024 07 09 Objective: High-rise building has been proposed as a tool to curb urban development, but an abstract approach to this tool has brought negative economic, social, cultural, physical, environmental, and political-management consequences. The current research deals with the status of high-rise construction in the northern areas of Isfahan based on sustainable development indicators to achieve sustainable high-rise buildings. Methods: The research is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of nature and method. Information has been collected through library and field studies with the help of a questionnaire tool. The statistical population of the research includes experts in the relevant fields in the northern regions of Isfahan, i.e. regions: 7, 8, 10, 12 and 14, which are 75 people (the share of each region is 15 people) by simple random method and two-stage Delphi method. The collected data were analyzed using one-sample t-tests, stepwise regression and Swara's decision making technique. Results: The results of the research showed that high-rise buildings in all the northern areas of Isfahan city do not have a favorable status in terms of urban sustainability indicators. In such a way that region 8 is at the first level of clarity and region 14 is at the last level. On the other hand, the physical-infrastructural component with a beta of 0.443 has the greatest effect on stabilizing high-rise construction. Also, the management component with a final weight of 0.279 is in the first place and the social and cultural component with a weight of 0.137 has the lowest weight and is placed in the last place. Conclusions: According to the obtained results, it can be said that urban management has a significant role in high-rise construction in the field of construction and supervision. مقدمه: بلند‌مرتبه‌سازی به عنوان ابزاری برای مهار توسعه شهری مطرح شده است اما برخورد انتزاعی به این ابزار، تبعات منفی اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، کالبدی، زیست‌محیطی و سیاسی – مدیریتی را به‌همراه داشته است. پژوهش حاضر به وضعیت بلند‌مرتبه‌سازی در مناطق شمالی شهر اصفهان بر اساس شاخص‌های توسعه پایدار برای رسیدن به ساختمان‌های بلند پایدار می‌پردازد. روش: پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی-تحلیلی می‌باشد. اطلاعات از طریق مطالعات کتابخانه و میدانی به کمک ابزار پرسش‌نامه گرداوری شده است. جامعه آماری پژوهش شامل متخصصین حوزه مربوطه در مناطق شمالی اصفهان یعنی مناطق: 7، 8، 10، 12 و 14 می‌باشد که به روش تصادفی ساده و به صورت دلفی دو مرحله‌ای، 75 نفر (سهم هر منطقه 15 نفر) به عنوان حجم نمونه انتخاب گردید. داده‌های گردآوری شده با استفاده از آزمون‌های آماری تی تک‌نمونه‌ای، رگرسیون گام به گام و تکنیک تصمیم‌گیری Swara مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج: نتایج تحقیق نشان داد بلندمرتبه‌سازی در تمامی مناطق شمالی شهر اصفهان در شاخص‌های پایداری شهری وضعیت مطلوبی ندارند. به گونه‌ای که منطقه 8 در سطح اول وضغیت و منطقه 14 در سطح آخر قرار دارد. از طرفی دیگر مؤلفه کالبدی-زیرساختی با بتای 443/0 بیشترین تأثیر را بر پایدار کردن بلندمرتبه‌سازی دارد. همپچنین مؤلفه مدیریتی با وزن نهائی 279/0 در جایگاه اول و مؤلفه اجتماعی و فرهنگی با وزن 137/0 دارای کمترین وزن و در جایگاه آخر قرار گرفته است. نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج حاصله می‌توان گفت مدیریت شهری نقش به‌سزایی در بلندمرتبه‌سازی در زمینه ساخت و ساز و نظارت و ...دارد

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_19024_19f925816ab0c93e042bc791137a438c.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 93 2025 10 23 A Study of Climate Change in Iran Based on Shared Socioeconomic Pathways Scenarios مطالعه تغییر اقلیم ایران با رویکرد سناریو‌‌های مسیرهای مشترک اجتماعی و اقتصادی 280 261 19001 10.22034/gp.2024.63432.3304 FA وحید صفریان استادیار اقلیم شناسی، گروه آب و هواشناسی،‌ دانشکده منابع طبیعی،‌ دانشگاه کردستان، ‌سنندج، ایران. احمد فتاحی اردکانی دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران Journal Article 2024 09 10 The aim of the present study is to estimate climate change in Iran based on the CMIP6 report, using a satellite data approach and climatic variables (minimum temperature, maximum temperature, and precipitation) up to the year 2100. The tools employed in this study include innovative algorithmic methods, coding techniques, and NASA datasets. To assess and predict the aforementioned climatic variables, the intermediate scenario (SSP2-4.5) and the worst-case scenario (SSP5-8.5) of the Canadian CanESM5 model, which is based on greenhouse gas emissions (Shared Socioeconomic Pathways), were used. Additionally, for a better analysis, evaluation, and comparison of future climate changes in Iran, the 80-year study period was divided into two periods: the near future (2021–2060) and the far future (2061–2100). The results showed that for the first 40-year period (2021–2060), based on the SSP2-4.5 scenario, the changes in climatic variables, minimum temperature of 1.91 °C, maximum temperature of 1.41 °C, and maximum precipitation of 15.22 mm, were predicted. Moreover, for the second 40-year period (2061–2100), based on the SSP2-4.5 scenario, the changes in climatic variables, minimum temperature of 1.71 °C, maximum temperature of 1.17 °C, and maximum precipitation of 22.25 mm, were predicted. Based on the findings obtained from CMIP6 and using the SSP2-4.5 and SSP5-8.5 scenarios in predicting climatic variables, the results indicated that the minimum and maximum temperatures exhibited an increasing trend, and this increase will be greater in the SSP5-8.5 scenario compared to the SSP2-4.5 scenario. Additionally, the results showed that the amount of precipitation based on the SSP2-4.5 scenario in the near future period will be lower than in the far future period, and the amount of precipitation in the SSP5-8.5 scenario will have a decreasing trend compared to the SSP2-4.5 scenario. هدف پژوهش حاضر برآورد تغییر اقلیم ایران براساس گزارش CMIP6 با رویکرد داده‌های ماهواره‌ای با استفاده از عناصر اقلیمی (کمینه دما، بیشینه دما و بارش) تا سال 2100 است. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش شامل روش‌های نوآورانه الگوریتم، کدنویسی و داده‌های ناسا می‎باشد. برای ارزیابی و پیش‌بینی عناصر اقلیمی مذکور از سناریوی حدوسط (SSP2_4.5) و سناریوی خیلی بدبینانه (SSP5_8.5) مدل CanESM5 کانادا که مبتنی بر انتشار گازهای گلخانه‌ای (مسیرهای اجتماعی - اقتصادی مشترک) می‎باشد، استفاده شد. هم‎چنین برای تحلیل، بررسی و مقایسه بهتر تغییرات اقلیمی آینده ایران بازه زمانی مورد مطالعه 80 ساله، به دو دوره: آینده نزدیک (2060- 2021) و آینده دور (2100- 2061) تقسیم شد. نتایج نشان داد که برای دوره 40 ساله اول (2060-2021) براساس سناریوی SSP2_4.5، تغییرات عناصر اقلیمی کمینه دما 91/1 سانتی‌گراد، بیشینه دما 41/1 سانتی‌گراد و مقدار بیشینه بارش 22/15 میلی‌متر پیش‎بینی شدند. هم‌چنین برای دوره 40 ساله دوم (2100- 2061) براساس سناریوی SSP2_4.5، تغییرات عناصر اقلیمی کمینه دما 71/1 سانتی‌گراد، بیشینه دما 17/1 سانتی‌گراد و مقدار بیشینه بارش 25/22 میلی‌متر پیش‌بینی شدند. با توجه به یافته‌های به دست آمده از CMIP6 و به کمک سناریوی‌های SSP2_4.5 و SSP5_8.5 در پیش‌بینی عناصر اقلیمی، نتایج نشان دادند که مقدار عناصر اقلیمی کمینه و بیشینه دما با روند افزایشی همراه بوده و این افزایش در سناریوی SSP5_8.5 نسبت به سناریوی SSP2_4.5 بیش‌تر خواهد بود. هم‎چنین نتایج نشان داد که مقدار بارش براساس سناریوی SSP2_4.5 در دوره آینده نزدیک نسبت به دوره آینده دور کم‌تر خواهد بود و مقدار بارش در سناریوی SSP5_8.5 در مقایسه با سناریوی SSP2_4.5 روند کاهشی خواهد داشت.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_19001_1e3ae1146d687285666d2562268ef33a.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 93 2025 10 23 The problematic explanation of construction violations in urban contexts تبیین پرابلماتیک تخلفات ساختمانی در بافت‌های شهری 296 281 19057 10.22034/gp.2025.64485.3324 FA عیسی پیری استادیار دانشگاه زنجان، زنجان،ایران مینا عباسی دانشجوی دکترای گروه حقوق. دانشگاه ازاد اسلامی واحد زنجان، زنجان،ایران هادی نعیمی استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان، زنجان،ایران علیرضا نواریان استادیارگروه حقوق. دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان، زنجان،ایران Journal Article 2024 11 12 Abstract Since the time of ancient Greece, the city has been more than a physical body and a carrier of political-legal issues, therefore, urban contexts are an important platform for reading the legal and legal issues. In other words, the formation of events that happened in the context of the city tells about the state of "legal matter" in its various dimensions. Both from the side of political and social rights and civil rights, and from the side of the right to the city of Lofuri. The state of construction violations is an important indicator of this reading. The present research has been carried out using a descriptive analytical method and the studied indicators have been studied in the two urban areas of Aksane and Islamabad in the city of Zanjan. The results of the research indicate that construction violations can originate from several factors such as economic, social, physical, managerial, and laws and regulations. According to the research results, it can be concluded that all these factors are involved in the occurrence of construction violations in Zanjan city, but the influence of management factors in the formation of construction violations is more than other factors. Therefore, it can be said that construction violations will always be more in cities with poor management and profit seeking. Keywords: right to the city, human rights, construction violations, urban fabric شهر از زمان یونان باستان بیشتر از یک کالبد فیزیکی و حامل امر سیاسی – حقوقی بوده است از اینرو بافت های شهری بستر مهم خوانش امر حقوقی و قانونی است. به عبارت دیگر فرماسیون مناسبت های رخداده در بستر شهر حکایت از وضعیت "امر حقوقی" در ابعاد مختلف آن دارد. هم از بعد حق سیاسی و اجتماعی و حقوق مدنی و هم بعد حق بر شهر لوفوری. وضعیت تخلفات ساختمانی شاخص سنجنده مهم این خوانش است. تحقیق حاضر به روش توصیفی تحلیلی انجام شده است و شاخص های مورد مطالعه در دو منطقه شهری کارمندان و اسلام اباد در شهر زنجان مورد مداقه قرار گرفته اند. نتایج تحقیق حاکی از این است که تخلفات ساختمانی‌ می‌ تواند از عوامل‌ متعددی همچون مسائل‌ اقتصادی، اجتماعی‌،کالبدی، مدیریتی‌ و قوانین‌ و مقررات نشأت بگیرد. با توجه‌ به‌ نتایج‌ تحقیق، می‌ توان چنین‌ نتیجه‌ گرفت‌ که‌ همه‌ی این‌ عوامل‌ در بروز تخلفات ساختمانی‌ در شهر زنجان دخیل‌ هستند، اما تأثیر عوامل‌ مدیریتی‌ در شکل‌گیری تخلفات ساختمانی‌ بیشتر از عوامل‌ دیگر است‌. لذا می توان چنین‌ بیان کرد که‌ تخلفات ساختمانی‌ همواره در شهرهایی‌ که‌ مدیریت‌ ضعیف‌ و سودجویی‌ را دارند بیشتر خواهد بود. کلید واژه: حق بر شهر، حقوق بشر، تخلفات ساختمانی، بافت شهری

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_19057_0f8cdcdb8733cf2c81a6104b68bdc135.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 93 2025 10 23 The Role of Artificial Intelligence in Advancing Transportation Systems in Ahvaz: A Structural Equation Modeling Approach نقش هوش مصنوعی در توسعه حمل‌ونقل شهر اهواز بر پایه مدل‌سازی معادلات ساختاری 313 297 19021 10.22034/gp.2024.63748.3309 FA مجید گودرزی دانشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران هنگامه دالوند دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. Journal Article 2024 09 28 The rapid growth of urban populations and the increasing reliance on private vehicles have exacerbated traffic congestion and air pollution in major cities, including Ahvaz. Artificial intelligence (AI), as an emerging technology, offers significant potential to address these challenges. With capabilities such as data analysis, behavior prediction, and process optimization, AI has attracted considerable attention within the transportation sector. This study aims to explore the role of AI in enhancing Ahvaz's urban transportation system. Using a descriptive-analytical approach and a structured questionnaire, data were collected and analyzed via structural equation modeling (SEM) using SPSS and AMOS software. Results indicate that the safety and monitoring index, with a factor loading of 0.87, exerts the most substantial impact on transportation development in Ahvaz, followed by logistics and fleet management, route optimization, and intelligent traffic and vehicle management. The findings underscore the importance of investing in IT infrastructure, training specialized personnel, and fostering inter-organizational coordination for the effective implementation of AI in urban transportation in Ahvaz. توجه به رشد روزافزون جمعیت و افزایش استفاده از خودروهای شخصی، مشکلات ترافیکی و آلودگی هوا در شهرهای بزرگ ازجمله اهواز به معضلی جدی تبدیل شده است. هوش مصنوعی به‌عنوان یک فناوری نوظهور، پتانسیل بالایی برای حل این چالش‌ها دارد. هوش مصنوعی به‌عنوان یکی از فناوری‌های پیشرفته، به‌طور فزاینده‌ای در صنعت حمل‌ونقل موردتوجه قرار گرفته است. این فناوری با قابلیت‌های خود در تحلیل داده‌ها، پیش‌بینی رفتارها و بهینه‌سازی فرآیندها، می‌تواند تحولی اساسی در نحوه مدیریت و عملکرد سیستم‌های حمل‌ونقل ایجاد کند. به همین منظور پژوهش حاضر باهدف بررسی نقش هوش مصنوعی در بهبود سیستم حمل‌ونقل شهری اهواز انجام شده است. در این پژوهش، با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و ابزار پرسشنامه، داده‌های موردنیاز جمع‌آوری و سپس با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم‌افزارهای Spss وAmos، روابط بین متغیرهای مختلف موردبررسی قرار گرفته است. نتایج نشان می‌دهند که شاخص ایمنی و نظارت با بار عاملی 87/0 مؤثرترین نقش را در توسعه حمل‌ونقل در شهر اهواز ایفا می‌کند و پس‌ازآن شاخص‌های لجستیک و مدیریت ناوگان، بهینه‌سازی مسیر، مدیریت ترافیک هوشمند و وسیله نقلیه خودران به ترتیب مؤثرترین عوامل هستند. یافته‌های این پژوهش حاکی از آن است که سرمایه‌گذاری در توسعه زیرساخت‌های فناوری اطلاعات، آموزش نیروی انسانی متخصص و ایجاد هماهنگی بین سازمان‌های مختلف درگیر در حمل‌ونقل شهری، ازجمله اقدامات ضروری برای پیاده‌سازی موفق هوش مصنوعی در حمل‌ونقل شهری اهواز است.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_19021_00532cde73116ac17f8c74b9c5d80c5a.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 93 2025 10 23 Investigating the effectiveness of urban prosperity on urban livability (case study: Rasht metropolis) بررسی اثربخشی شکوفایی شهری بر زیست پذیری شهری (مطالعه موردی: کلان‌شهر رشت) 331 315 19163 10.22034/gp.2025.63250.3298 FA میلاد بابائی الیاسی گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران شهرام کرمی پالنگری گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شیراز، شیراز، ایران سمیرا نخجوانی دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران. صابر محمدپور گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران Journal Article 2024 08 31 The main goal of this research is to investigate the effectiveness of urban prosperity on urban livability in Rasht metropolis. This research is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of nature and method. The statistical population of this research includes all the citizens living in Rasht city, whose number is equal to 679,995 people based on the census of 2015, and the required sample size was determined to be 384 people using Cochran's formula. After completing the questionnaires and the collected data, it was analyzed using SPSS and EXCEL software and one-sample T-tests and multivariate regression to investigate the effects of urban prosperity on urban livability.The results of the one-sample T-test show that Rasht city is not in a good state in terms of urban prosperity and livability indicators. In such a way that out of six indicators of prosperity, only one index of quality of life with an average of 3/01 has a favorable situation and the rest of the indicators are in an unfavorable situation. Also, among the indicators of livability, only three indicators are above average, including public education, quality of public space, and quality of natural and good landscape, and other indicators are below average. The results of multivariate regression showed that there is a significant relationship between the effects of flourishing and livability according to the significance level (0/001); In the meantime, the quality of life index with a beta value of 0/534 had the greatest impact on the livability of Rasht city, and the environmental sustainability index with a beta coefficient of 0/102 had the least impact on the هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی شکوفایی شهری بر زیست پذیری شهری در کلان‌شهر رشت می‌باشد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی - تحلیلی می‌باشد. جامعة آماری این پژوهش شامل کلیة شهروندان ساکن در شهر رشت است که تعداد آن‌ها براساس سرشماری سال ۱۳۹۵ برابر با ۶۷۹۹۹۵ نفر بوده است که با استفاده از فرمول کوکران حجم نمونة مورد نیاز ۳۸۴ نفر تعیین شد. پس از تکمیل پرسش‌نامه‌ها و داده‌های گردآوری شده، با استفاده از نرم‌ افزارهای SPSS و EXCEL و آزمون‌های آماری T تک نمونه‌ای و رگرسیون چند متغیره جهت بررسی اثرات شکوفایی شهری بر زیست پذیری شهری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از آزمون T تک نمونه‌ای نشان می‌دهد، شهر رشت از نظر وضعیت شاخص‌های شکوفایی شهری و زیست پذیری در وضعیت مناسبی قرار ندارد. به گونه‌ای که از شش شاخص شکوفایی، فقط یک شاخص کیفیت زندگی با میانگین ۰۱/۳ دارای وضعیت مطلوب است و مابقی شاخص‌ها در وضعیت نامطلوبی قرار دارند. همچنین از میان شاخص‌های زیست پذیری فقط سه شاخص بالاتر از میانگین است که شامل آموزش عمومی، کیفیت فضای عمومی و کیفیت چشم‌انداز طبیعی و خوب است و سایر شاخص‌ها کمتر از میانگین است. نتایج رگرسیون چند متغیره نشان داد که بین اثرات شکوفایی و زیست پذیری با توجه به سطح معنی (۰۰۱/۰) رابطه معنی‌داری وجود دارد؛ که در این بین شاخص کیفیت زندگی با مقدار بتای ۵۳۴/۰ بیشترین تاثیر را بر زیست پذیری شهر رشت و شاخص پایداری زیست محیطی با ضریب بتای ۱۰۲/۰ کمترین تاثیر را بر زیست پذیری شهر رشت داشته است.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_19163_4ea246d8e8737075fcdbfd5580f6fac8.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 93 2025 10 23 Explaining the conceptual framework of spatial justice with an emphasis on the role and capacities of sustainable tourism in Tehran تبیین چارچوب مفهومی عدالت فضایی با تاکید بر جایگاه و ظرفیت‌های گردشگری پایدار در شهر تهران 353 333 18794 10.22034/gp.2024.60720.3239 FA رضا مطهر پژوهشگر دکتری گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران. سید عبدالهادی دانشپور استاد گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم‌وصنعت ایران، تهران، ایران. محمدصالح شکوهی بیدهندی استادیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم‌وصنعت ایران، تهران، ایران. Journal Article 2024 02 24 The urban planning system is responsible for solving many of the city's problems that lead to the realization and formation of spatial justice. This is while some of the planner’s decisions to promote this importance in urban plans have not been successful. It seems that one of the most important problems in planning the city of Tehran is the weakness of the mechanisms and models presented to adjust the existing spatial inequalities and promote spatial justice. The aim of the current research is to explain the conceptual framework of spatial justice with emphasis on the place and capacities of sustainable tourism in Tehran. This research, with an interpretive and critical paradigm, uses inductive, deductive and interrogative; the research is fundamental and qualitative. The strategy of collecting information is library and field, and its method is logical and analytical reasoning. Concepts and standards of spatial justice with emphasis on sustainable tourism are explained in the form of a conceptual framework, and by using the two-stage Delphi technique, the consensus of experts has been made regarding its validation. The results show that some of the criteria of these two concepts have semantic affinity with each other. That these criteria were placed in one category and finally considered as themes of spatial justice in urban tourism. Also, after explaining the conceptual framework, the researcher's autonomous definition of each of these criteria, which include environmental conditions, service centers, access and movement, public benefit, facilities and facilities, the amount of investment, diversity, freedom, participation and security based on Islamic requirements and The native conditions of Tehran city were stated. Explaining the conceptual framework of spatial justice by using effective and practical models, including sustainable tourism, has an effective effect and role in the promotion of spatial justice in Tehran. حل بسیاری از مسائل شهر که در نتیجه منجر به تحقق عدالت فضایی می‌گردد بر عهده نظام برنامه‌ریزی شهری است. برخی از تصمیمات برنامه‌ریزان برای ارتقاء این مهم موفقیت آمیز نبوده است. به‌نظر می‌رسد یکی از مهم‌ترین مشکلات حال حاضر در برنامه‌ریزی شهر تهران ضعف سازوکارها و الگوهای ارائه شده برای تعدیل نابرابری‌های فضایی موجود است. هدف پژوهش حاضر تبیین چارچوب مفهومی عدالت فضایی با تاکید بر جایگاه گردشگری پایدار شهر تهران است. این پژوهش با بهره‌گیری از پارادایم تفسیری و انتقادی، به‌منظور دستیابی به هدف خود از منطق‌های استقرایی، قیاسی و استفهامی بهره می‌برد؛ پژوهش بنیادی و از نوع کیفی می‌باشد. راهبرد گردآوری اطلاعات، کتابخانه‌ای و میدانی بوده و روش آن استدلال منطقی و تحلیلی می‌باشد. مفاهیم و میعارهای عدالت فضایی با تاکید بر گردشگری پایدار در قالب چارچوب مفهومی تبیین شده و با بهره‌گیری از تکنیک دلفی دو مرحله‌ای، اجماع خبرگان درخصوص تایید روایی چارچوب مفهومی انجام شده است. نتایج نشان می‌دهد برخی از معیارهای مستخرج از این دو مفهوم با یکدیگر قرابت معنایی دارند که این معیارها، در یک دسته قرار گرفته و درنهایت به عنوان مضامین عدالت فضایی در گردشگری شهری مدنظر قرار گرفت. پس از تبیین چارچوب مفهومی، برای هر یک از این معیارها که عبارتند از شرایط محیط‌زیستی، مراکز خدماتی، دسترسی و جابجایی، منفعت عمومی، امکانات و تسهیلات، میزان سرمایه‌گذاری، تنوع، آزادی، مشارکت و امنیت، تعریف خودمختار پژوهشگر براساس مقتضیات اسلامی و شرایط بومی شهر تهران بیان شد. توسعه صنعت گردشگری شهری، راهبردی موثر برای کاهش عدم توازن‌ سرمایه‌های شهری و به‌منظور نیل به عدالت فضایی، ضرورتی اساسی به‌شمار می‌رود. به‌منظور استفاده موثر از ظرفیت‌های صنعت گردشگری برای نیل به اهداف برنامه‌ریزی شهر تهران از جمله توسعه متوازن مناطق شهری و ارتقاء عدالت فضایی، موضوعاتی از جمله تنظیم روابط فضایی، نحوه‌ی آرایش‌ فضایی خدمات و کنترل پیامدهای رشد این صنعت ضرورت پیدا می‌کند.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18794_f6edf74d5aefaad39986b23926a6b6a9.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 93 2025 10 23 Explaining the effect of space quality as a public benefit in reducing earthquake vulnerability Case study: تبیین تاثیر کیفیت فضا به مثابه منفعت عمومی در کاهش آسیب پذیری زلزله مطالعه موردی: منطقه 1 شهرداری تبریز 372 355 18711 10.22034/gp.2024.62233.3269 FA سید کریم موسوی دانشجوی دکترای گروه شهرسازی، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران. مهسا فرامرزی استادیارگروه معماری و شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. حسین نظم فر استادگروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه تبریز،تبریز، ایران، Journal Article 2024 06 23 Introduction The concept of space quality is the product of various conditions and variables, which are actually the influential elements in space-geographical place. The objectivism of space plays a prominent role in every city and establishes mutual relations with critical situations such as earthquakes. In this article, the quality of space is considered as a benefit or a public good that has functional, perceptual and physical dimensions. The public benefit is not only considered in the conventional sense of urban services and their equal distribution, but it is a public benefit and good. Methods: Text The research method is descriptive and analytical. A number of 120 people have been questioned randomly from the residents of Zone 1 of Tabriz Municipality.Results: Text Conclusions: The research results indicate that the quality of space has a significant effect on reducing vulnerability to earthquakes. مفهوم کیفیت فضا محصول شرایط و متغیرهای مختلفی است که همین عوامل در واقع عناصر تاثیرگذار در فضا – مکان جغرافیایی است. ابژکتیویسم فضا ، در هر شهری نقش پررنگی دارد و با وضعیت های بحرانی مانند زلزله روابط متقابلی برقرار می کند. در این مقاله کیفیت فضا، به مثابه منفعت یا کالایی عمومی در نظر گرفته شده است که دارای ابعاد کارکردی، ادراکی و کالبدی است. منفعت عمومی صرفا به معنای مرسوم خدمات شهری و توزیع برابر آن ها نگریسته نمی شود بلکه منفعت و کالایی عمومی است. هدف تحقیق بررسی میدانی تاثیر کیفیت فضا و بهره مندی از کالاهای عمومی بر کاهش آسیب های ناشی از زلزله در منقه یک شهرداری تبرزی است. روش تحقیق توصیفی تحلیلی است. تعداد 120 نفر به صورت تصادفی از ساکنان منطقه1 شهرداری تبریز مورد پرسشگری قرار گرفته اند. نتایج تحقیق حاکی از آن است که کیفیت فضا در کاهش آسیب پذیری در برابر زلزله تاثیر معنی داری دارد. ........ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . / / / / / . . . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . . . . . . .. . . . .. . . . .. . . .. . . . .. . . .. . . . .. . . .. . .. . .. . .. . . .. . . .. . . . . . . . . .. . . . . ..

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18711_6be0ac62d2939a9cfd35fc02da33dbad.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 93 2025 10 23 The effect of a sense of belonging to a place on environmentally responsible behavior, a case study of the new city of Hashtgerd تأثیر حس تعلق به مکان بر رفتار مسئولانه محیط زیستی ،مطالعه موردی شهر جدید هشتگرد 393 373 18390 10.22034/gp.2024.59715.3219 FA اسماعیل نصیری هنده خاله دانشیار گروه شهرسازی دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان ،رشت،ایران فضل اله اسمعیلی استادیار، جغرافیا و برنامه ریزیروستایی، دانشگاه پیام نور، تهران- ایران ریحانه یونسی سندی دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه استانبول تکنیک استانبول، ترکیه Journal Article 2023 12 23 The aim of the current research is to identify the influencing factors of the sense of belonging to the place on the responsible environmental behavior of the citizens of the new city of Hashtgerd. The research is descriptive-analytical, documentary and survey methods were used to collect data. The sample volume was determined using Cochran's 453 formula. The sample was selected randomly. The validity of the questionnaire was confirmed by university professors and its reliability through Cronbach's alpha statistic (0.789). In order to analyze the questions of the questionnaire, non-parametric tests were used, and to extract the relationships between the variables, correlation test and path analysis, SPSS and AMOS software were used. The results of the research showed that there is a significant relationship between all the variables of sense of place belonging (fixed variable) and responsible environmental behavior of citizens (dependent variable). The perceptual-cognitive variable has the highest coefficients. This variable has an effect of 0.37 units on the level of the dependent variable (environmentally responsible behavior of citizens) and all indicators of this variable are significant at the alpha level of 0.05 and at the 99 percent confidence level. The results of the path analysis also show that the perceptual-cognitive variable (β=0.173) has the highest direct and indirect effect on the environmentally responsible behavior of citizens and the performance index ranks second. هدف پژوهش حاضر شناسایی عوامل تأثیرگذار حس تعلق مکان بر رفتار مسئولانه زیست‌محیطی شهروندان شهر جدید هشتگرد است. پژوهش توصیفی – تحلیلی است جهت گردآوری داده‌ها از روش اسنادی و پیمایشی استفاده شده است. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران ۴۵۳ تعیین شد. انتخاب نمونه به شیوه تصادفی انجام گرفت. روایی پرسشنامه توسط اساتید دانشگاه و پایایی آن از طریق آماره آلفای کرونباخ (789/0) تائید شد. به‌منظور تحلیل سؤال‌های پرسش‌نامه از آزمون‌های نا پارامتری و جهت استخراج روابط میان متغیرها از آزمون همبستگی و تحلیل مسیر، نرم‌افزار SPSS و AMOS استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که بین همۀ متغیرهای حس تعلق مکانی (متغیر ثابت)و رفتار مسئولانه زیست‌محیطی شهروندان(متغیر وابسته) رابطۀ معناداری وجود دارد. متغیر ادراکی-شناختی دارای بالاترین ضرایب است. این متغیر به ازای یک واحد تغییر 37/0 واحد بر سطح متغیر وابسته (رفتار مسئولانه زیست‌محیطی شهروندان) تأثیر دارد و تمام شاخص‌های این متغیر در سطح آلفا 05/0 و در سطح اطمینان ۹۹ در صد معنی‌دار هستند. نتایج تحلیل مسیر نیز بیانگر آن است که متغیر ادراکی - شناختی (β=0/173) بالاترین اثر مستقیم و غیرمستقیم را بر رفتار مسئولانه زیست‌محیطی شهروندان دارد وشاخص عملکردی در رتبه دوم قراردارد

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18390_2835ad80d2cd30fa10f5c372ef746f88.pdf

دانشگاه تبریز جغرافیا و برنامه‌ریزی 2008-8078 29 93 2025 10 23 Presentation of innovative method for study of storms variability (case study: Gilan Province) ارائه یک روش جدید برای مطالعه تغییرپذیری رگبارها (مطالعه موردی:استان گیلان) 411 395 18746 10.22034/gp.2024.62377.3274 FA یعقوب دین پژوه استاد گروه مهندسی آب دانشگاه تبریز،تبریز،ایران ساینا وکیلی آذر دانشجوی دکترای گروه مهندسی آب، دانشگاه تبریز،تبریز،ایران Journal Article 2024 07 07 In this study, storm patterns were analyzed in three rain gauge stations in Gilan province. All the storms were divided into the three distinct classes which are: i) 0-6 hrs, ii) 6-12 hrs, and iii) >12hrs. Analysis performed separately for each of the classes. Huff curves were plotted and the pattern of rainfall identified using the quartile approach. The pattern of storms obtained using an innovation method based on vertical distances of 90 and 10 percent Huff curves and 50% Huff curve (d50) at 25, 50 and 75% of duration. Results showed that most of patterns were the second quartile type. Comparing the V-values, it was found that the V-value of Hashtpar in the less than 12 hours classes was high in all the three durations (i.e. 25, 50 and 75 percent). This indicates that the storms variability in Hashtpar was more than others. In more than 12-hours class, the station Kharajgil at 25 and 50 percent duration shows large value of V. However,, in the station Galeh Rudkhan, the large V observed at 75% time duration. Moreover, results showed that the station Kharajgil had large value of d50 at 25, 50 and 75 percent of durations in the class of 0-6 hours comparing the two other stations. This implies that rainfall intensities at station Kharajgil were more than the two other stations. In the class of 6-12 hours, the large value of d50 at 25 percent of time at station Kharajgil was observed. However, the large value of d50 observed at 50 and 75 percent of duration at station Galeh Rudkhan. At the class of more than 12 hours, the station Kharajgil showed large d50 values in 25 and 50 percent durations. The value of d50 for station Hashtpar in 75 percent duration was large among all the stations. در این مطالعه، الگوی رگبارهای تاریخی در سه ایستگاه‌ باران‌نگار ثبات استان گیلان تحلیل و در هر ایستگاه رگبارها از نظر مدت تداوم به سه کلاس متمایز شامل الف) 6-0 ساعت، ب) 12-6 ساعت و ج) بیش از 12 ساعت تفکیک شدند. تحلیل‌ها برای هر کلاس جداگانه صورت گرفت. منحنی های هاف هر کلاس رسم و از دیدگاه چارک‌ها الگوی بارشی ایستگاه‌ها مشخص شد. از روش‌ جدیدبر مبنای فاصله قائم دو منحنی هاف 90 و 10 درصد و منحنی‌هاف50 درصد (d50) در 25، 50 و 75 درصد زمان بارش بود، برای مطالعه تیپ رگبارها استفاده شد. نتایج نشان داد که اغلب رگبارها در کلاس‌های بارشی مختلف از نوع چارک دومی بودند. در کلاس‌های بارشی کمتر از 12 ساعت، ایستگاه هشتپر در هر 25، 50 و 75 درصد زمانی بارش دارای مقادیر V بیشتری نسبت به دو ایستگاه دیگر بود. این نشان می‌دهد که میزان تغییر پذیری رگبارها در این ایستگاه نسبت به دو ایستگاه دیگر بیشتر است. در کلاس بیش از 12 ساعت، در 25 و 50 درصد زمان بارش ایستگاه خرجگیل و در 75 درصد زمانی بارشی ایستگاه قلعه رودخان دارای مقدار V بیشتری نسبت به سایر ایستگاه‌ها بودند. همچنین، در کلاس بارشی 6-0 ساعت، ایستگاه خرجگیل در هر سه مقطع زمانی 25، 50 و 75 درصد، دارای مقادیر d50 بیشتری نسبت به سایر ایستگاه‌ها بود. این امر حاکی از آن است که شدت بارش‌ها در ایستگاه خرجگیل نسبت به دو ایستگاه دیگر بیشتر بود. در کلاس بارشی 12-6 ساعت، مقدار d50 در 25 درصد زمان بارش در ایستگاه خرجگیل و در 50 و 75 درصد زمان بارش در ایستگاه قلعه‌رودخان بیشتر بود. در کلاس بارشی بیش از 12 ساعت نیز در 25 و 50 درصد زمان بارش، ایستگاه خرجگیل و در 75 درصد زمان بارش ایستگاه هشتپر دارای بیشترین مقدار d50 بودند.

https://geoplanning.tabrizu.ac.ir/article_18746_5ce0e688fd62d86fea7cc0e77c41b5cd.pdf