آینده پژوهی پیشران‌های کلیدی مؤثر بر برندسازی مجموعه هشت بهشت شهر سهند

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

دانشیار گروه معماری،دانشگاه تبریز،تبریز،ایران.

10.22034/gp.2024.59554.3213

چکیده

پژوهش حاضر با توجه به ارزش‌های ویژه‌‌ی شهر سهند و به ویژه مجموعه هشت بهشت، سعی کرده تا پتانسیل‌ها و نیز نقاط ضعف و محدودیت‌هایی را که این شهر برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های برندسازی شهری خود مواجه است شناسایی و اولویت‌ها را جهت برنامه‌ریزی و جهت‌یابی ایجاد برند شهری معرفی و پیش بینی نماید. در این راستا هدف پژوهش حاضر تبیین پیشران‌های کلیدی مؤثر بر برندسازی مجموعه هشت بهشت شهر سهند است پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی، از نظر ماهیت توصیفی- تحلیلی و ازحیث روش ترکیبی از روش‌های کتابخانه‌ای و پیمایشی و مبتنی بر رویکرد آینده‌پژوهی می‌باشد. قلمرو پژوهش شهر سهند بوده است.جامعه آماری این پژوهش 30 نفر از کارشناسان در حوزه شهری و برندشهری است.جهت تجزیه تحلیل دادها از روش دلفی، ماتریس اثرات متقاطع(میک‌مک) استفاده شده است. یافته‌های پژوهش نشان داد از میان 38 عامل اصلی تأثیرگذار بر برندسازی مجموعه هشت بهشت شهر سهند ، 14 متغیر به-عنوان کلیدی و تأثیرگذار شناخته شده‌اند. که این متغیرها بیشترین تأثیرگذاری و کمترین تأثیرپذیری را بر آینده توسعه برندسازی مجموعه هشت بهشت شهر سهند دارند. همچنین نتایج نشان داد از لحاظ تأثیرگذاری مستقیم متغیرهای مانند ایجاد فضاها و ساز و کارهای جدید با امتیاز 79، تأثیرگذاری مجموعه در ایجاد حس آرامش و متفاوت بودن فرم و ارتفاع فضاهای سبز و آب نماهای موجود با کسب امتیاز 73 و 72 به ترتیب در جایگاه‌های اول تا سوم واقع شده‌اند. از سوی دیگر متغیرهای که تأثیری غیرمستقیم بر برندسازی مجموعه هشت بهشت شهر سهند دارند عبارت‌اند از ایجاد فضاها و ساز و کارهای جدید با امتیاز 198401، متفاوت بودن فرم و ارتفاع فضاهای سبز و آب نماهای موجود با امتیاز 192442و تأثیرگذاری مجموعه در ایجاد حس آرامش با امتیاز 186585به ترتیب در جایگاه‌های اول تا سوم واقع شده‌اند.

تازه های تحقیق

برندسازی شهر از عناصر مختلفی از جمله ویژگی­های شهری، محیط زیست، سیاست، اقتصاد، جامعه و فرهنگ تشکیل شده است. این عناصر گرد هم می­آیند تا برند تجاری یک شهر را تشکیل دهند. این عناصر به تدوین استراتژی موفق برند کمک می­کند و نه تنها حس تعلق را بهبود می­بخشد بلکه باعث افزایش غرور شهر می­شود. علاوه بر این، این عناصر قابلیت اطمینان شهر را فراهم می­کنند. این اقدامات تصویرسازی بلندمدت در شهر مبتنی بر عناصر ملموس و ناملموس هویت شهر بوده و به اثرات اجتماعی کمک می­کند. بنابراین تدوین استراتژی برندسازی شهر به عنوان یک استراتژی مبتنی بر فرهنگ و محیط شهر به منظور ارتقای کیفیت شهر و توسعه پایدار ضروری است. یکی از گام‌های اساسی برای ورود به فرآیند برندسازی برای شهر سهند و به ویژه مجموعه هشت بهشت، تدوین استراتژی‌هایی با دید آینده­نگرانه برای کمک به حل مشکلات و برنامه‌ریزی مناسب آینده این شهر است. بنابراین پژوهش حاضر در راستای شناسایی عوامل و پیشران­های تأثیرگذار بر آینده برندسازی مجموعه هشت بهشت در شهر سهند می‌باشد. برای دستیابی به این هدف در ابتدا پس از مرور جامعی بر ادبیات تحقیق، 14 شاخص و 38 مؤلفه به عنوان متغیرهای مؤثر بر برندسازی مجموعه هشت بهشت در شهر سهند از طریق تکنیک دلفی شناسایی شده­است در ادامه 5 دسته از عوامل (عوامل تنظیمی، عوامل دووجهی، عوامل تأثیرگذار، مستقل،تأثیرپذیر) مورد شناسایی قرار گرفتند و در نهایت از میان 38 عامل، تعداد 14 عامل، به عنوان پیشران­های اصلی وکلیدی شناسایی شدند. که عبارتند از اثرگذاری مجموعه در توسعه شهر، جذابیت و برندسازی شهر جدید سهند، خلاقیت و نوآوری در طراحی شده برای بازی‌های متنوع، توجه به ارزش‌ها و باورهای ایرانی، رضایت از برقراری نظم و امنیت، تمایل به بازدید مجدد، وجود آرامش و نبود آلودگی صوتی، شاخص بودن بناها و فضاهای موجود، ایجاد فضاها و سازوکارهای جدید متناسب با زندگی مدرن امروز، پتانسیل‌های مطلوب برای ایجاد فضاهای ورزشی، بهره‌گیری از نمادها و هویت‌های ایرانی، منحصربه‌فرد بودن مجموعه بواسطه امکانات و وسعت، متفاوت بودن شکل، رنگ و اجزای ساختمان‌ها و آرامش بخض بودن فضاهای باز و بسته و توزیع مراکز خرید و فروش صنایع دستی. که در هر دو حالت تأثیرات مستقیم و تأثیرات غیرمستقیم، دارای بالاترین وزن نسبت به سایر عوامل تأثیرگذار می­باشند. و این به­دلیل بالا بودن اهمیت این عوامل در توسعه شاخص­های برندسازی شهری می­باشد. بنابراین توجه به این عوامل و تاثیرات آن­ها از سوی مدیران و مسئولین امر می­تواند شرایط توسعه مطلوب و کارآمد برای تحقق برندسازی شهری در مجموعه هشت بهشت را در آینده فراهم سازد.

همچنین با خروجی نرم‌افزار میک مک با ابعاد ماتریس 38*38در 14 بخش کلان و با تحلیل اثرات متقاطع شاخص پرشدگی حدود 70 درصد بود که نشان از تأثیرگذاری بالای روندها بر یکدیگر بود. مجموعاً 1066 رابطه شناسایی‌شده که از این مقدار 378 رابطه دارای ارزش عددی صفر؛ 388 رابطه دارای عددی یک، 441 رابطه دارای ارزش عددی دو و درنهایت 237 رابطه نشان از ارزش عددی سه می‌باشد. هرکدام از رابطه‌های فوق نشان‌دهنده میزان تأثیرگذاری قوی تا بدون تأثیر می‌باشد. نتایج این پژوهش نشان داد که تحلیل شرایط فعلی مجموعه هشت بهشت در شهر سهند حاکی از آن است که فاصله کنونی سیستم با اهداف و آرمان‌های طرح پایه آمایش و سند تدبیر توسعه استان آذربایجان شرقی بسیار زیاده بوده و سیستم برای پوشش اهداف و آرمان‌های طرح، راه پر فراز و نشیبی دارد. اگر صحنه پیش‌روی برنامه‌ریزی را طیفی از وضعیت‌های شرایط بحرانی تا مطلوبیت کامل فرض کنیم، می‌توان گفت که شرایط فعلی سیستم از وضعیت مناسبی برخوردار نیست و فاصله زیادی تا پوشش اهداف طرح پایه آمایش و سند تدبیر توسعه استان دارد. در مجموع باید گفت نتیجه اصلی پژوهش حاکی از آن است که 14 عامل کلیدی بازیگران اصلی و مؤثر بر وضعیت آینده برنامه‌ریزی برند گردشگری در مجموعه هشت بهشت در شهر سهند هستند و شرایط فعلی این عوامل نیز چندان مطلوب نیست؛ بنابراین وضعیت آینده سیستم ادامه‌دهنده شرایط فعلی با روندی نامطلوب خواهد بود. همچنین تحلیل سناریوهای محتمل و باورکردنی وقوع شرایط نامطلوب و بحرانی را برای وضعیت آینده سیستم دور از انتظار نمی‌دانند. با توجه به وجود مسائل متعدد شهر سهند در حوزه­های مختلف ایجاد برند شهری از جنبه­های مختلف می­تواند به بهبود وضعیت این شهر در آینده کمک نماید. از نظر اقتصادی برندسازی مجموعه هشت بهشت می­تواند به رونق کسب و کارهای کوچک و ایجاد اشتغال در شهر کمک نماید. هم­چنین می­تواند در جذب سرمایه گذاران خارجی و بومی این شهری و درنتیجه رونق اقتصادی آن کمک نماید. از جنبه اجتماعی برندسازی مجموعه هشت بهشت می­تواند هویت شهر سهند را ارتقا دهد. علاوه براین برندسازی مناسب این شهر می­تواند افکار عمومی مثبت یا تصویر مطلوبی برای شهر را ایجاد کند که این امر می­تواند برای بازدید کنندگان و دیگران الهام بخش باشد که در نهایت به جذب گردشگران و مسافران به این شهر کمک خواهد نمود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Future research of the key drivers effective on the branding of the Hasht Behesht complex in Sahand city

نویسنده [English]

  • lila balilanasl
چکیده [English]

Considering the special values of the city of Sahand and especially the Hasht Behesht complex, this research has tried to identify the potentials as well as the weaknesses and limitations that this city faces in order to take advantage of its urban branding capacities and to identify the priorities for planning. and introduce and predict the direction of creating a city brand. The aim of the present research is to explain the key drivers effective on the branding of the Hasht Behesht complex in Sahand city. The present research is in terms of practical purpose, in terms of descriptive-analytical nature and as a combination of library and survey methods and is based on a future research approach. The scope of the research was the city of Sahand. The statistical population of this research is 30 experts in the field of urban and urban branding. For data analysis, the Delphi method, cross-effect matrix (MICMAC) was used. The findings of the research showed that among the 38 main factors influencing the branding of the Hasht Behesht complex in Sahand city, 14 variables are known as key and influential. that these variables have the most influence and the least influence on the future development of branding of Hasht Behesht Shahr Sahand. Also, the results showed that in terms of the direct influence of variables such as the creation of new spaces and mechanisms with a score of 79, the influence of the complex in creating a sense of relaxation and the different form and height of the existing green spaces and water features with scores of 73 and 72, respectively,

کلیدواژه‌ها [English]

  • Branding
  • Hasht Behesht Collection
  • Future Research
  • MicMac
  • Sahand city

هدف: پژوهش حاضر با توجه به ارزش‌های ویژه‌ی شهر سهند و به ویژه مجموعه هشت بهشت، سعی کرده تا پتانسیل‌ها و نیز نقاط ضعف و محدودیت‌هایی را که این شهر برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های برندسازی شهری خود مواجه است شناسایی و اولویت‌ها را جهت برنامه‌ریزی و جهت‌یابی ایجاد برند شهری معرفی و پیش بینی نماید. در این راستا هدف پژوهش حاضر تبیین پیشران‌های کلیدی مؤثر بر برندسازی مجموعه هشت بهشت شهر سهند است. روش: پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی، از نظر ماهیت توصیفی- تحلیلی و ازحیث روش ترکیبی از روش‌های کتابخانه‌ای و پیمایشی و مبتنی بر رویکرد آینده‌پژوهی می‌باشد. قلمرو پژوهش شهر سهند بوده است.جامعه آماری این پژوهش 30 نفر از کارشناسان در حوزه شهری و برندشهری است.جهت تجزیه تحلیل دادها از روش دلفی، ماتریس اثرات متقاطع (میک‌مک) استفاده شده است.

یافته‌های پژوهش: نشان داد از میان 38 عامل اصلی تأثیرگذار بر برندسازی مجموعه هشت بهشت شهر سهند، 14 متغیر به‌عنوان کلیدی و تأثیرگذار شناخته شده‌اند. که این متغیرها بیشترین تأثیرگذاری و کمترین تأثیرپذیری را بر آینده توسعه برندسازی مجموعه هشت بهشت شهر سهند دارند.

نتایج: همچنین نتایج نشان داد از لحاظ تأثیرگذاری مستقیم متغیرهای مانند ایجاد فضاها و ساز و کارهای جدید با امتیاز 79، تأثیرگذاری مجموعه در ایجاد حس آرامش و متفاوت بودن فرم و ارتفاع فضاهای سبز و آب نماهای موجود با کسب امتیاز 73 و 72 به ترتیب در جایگاه‌های اول تا سوم واقع شده‌اند. از سوی دیگر متغیرهای که تأثیری غیرمستقیم بر برندسازی مجموعه هشت بهشت شهر سهند دارند عبارت‌اند از ایجاد فضاها و ساز و کارهای جدید با امتیاز 198401، متفاوت بودن فرم و ارتفاع فضاهای سبز و آب نماهای موجود با امتیاز 192442و تأثیرگذاری مجموعه در ایجاد حس آرامش با امتیاز 186585به ترتیب در جایگاه‌های اول تا سوم واقع شده‌اند.

امانپور، سعید؛ دامن باغ، صفیه و علیزاده، هادی (1399)، تحلیل عوامل مؤثر در شکل گیری تصویر شهر در راستای برندسازی مؤثر شهری. مطالعۀ موردی: کلانشهر اهواز، آمایش جغرافیایی فضا، (35)، صص86-67.  
پرچکانی، پروانه (1395). تأثیر مؤلفه های فرهنگی در معماری برند شهرها با رویکرد گردشگری مطالعه موردی: لیون فرانسه، فصلنامه هنر و تمدن شرق، 4 (12).
تیموری، ایرج؛ حکیمی، هادی و حسین پورشاد، ویدا (1395)، بررسی نقش متغیرهای کالبدی و دسترسی در تعیین قیمت مساکن آپارتمانی در شهرهای جدید مطالعه موردی: شهر جدید سهند، جغرافیا و برنامه‌ریزی، 20(57)، 81-95.
جعفری، فیروز؛ بهادری، حسن؛ احمدزاده حسن و پناهی، علی (1401)، آینده‌نگاری برندسازی کلان‌شهر تبریز با رویکرد برنامه ریزی سناریومبنا. مطالعات ساختار و کارکرد شهری، 9(30)، 7-31.
ربانی، رومینا؛ جلالی، سید مهدی و مهرمنش، حسن (1399). تبیین الگوی راهبردی برند سازی شهری در صنعت گردشگری، فصلنامه مطالعات مدیریت راهبردی، 11(42)، 171-188.
رحیمیان، اشرف و منوریان، عباس (1395)، برندسازی شهری در ایران؛ کارکرد، تجارب و فرآیند، تهران، انتشارات مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران.
شمس، شهاب الدین؛ حسینی، ابوالحسن و خورشیدیان، رادمان (1395)، تحلیل و ارزیابی کاربرد روش تحلیل سلسله مراتبی فازی در اولویت بندی سناریوهای توسعه گردشگری روستایی، برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری، 5(18)، 158-178.
شیرزاد، منیر؛ فیضی، هاجر و رضایی بنفشه، مجید (1401)، شبیه‌سازی تبخیر تعرق روزانه گیاه مرجع با استفاده از روش هوش مصنوعی و مقایسه آن با روش‌های تجربی (مطالعه موردی: آذربایجان شرقی)، جغرافیا و برنامه‌ریزی، 26(80), 183-171.
عنابستانی، علی‌اکبر؛ پورجوپاری، مرضیه و خدادادی، علی (1400)، تحلیل عامل‌های تأثیرگذار بر شکل‌گیری برند گردشگری روستایی شهرستان کرمان، مطالعات اجتماعی گردشگری، 9(17 )، 1-28.
فصیحی، حبیب اله؛ رضائیان، هانی و حسینی، سیده مهشید (1400)، تحلیل فضایی شاخص‌های شهر سالم در شهر جدید سهند، جغرافیا و برنامه‌ریزی، 25(78)، 309-321.
قرخلو، مهدی و اشرفی، یوسف (1388)، مکان‌یابی شهر جدید سهند (ارزیابی نقاط قوت و ضعف مکان انتخابی)، فصلنامه اطلاعات جغرافیایی (سپهر)، 18(69)، 36-28.
محبی، زینب؛ ساسان‌پور، فرزانه؛ شماعی، علی و فصیحی، حبیب اله (1401)، آینده پژوهی توسعه برندینگ شهری در کلانشهر قم. مجله آمایش جغرافیایی فضا،12(2)، 65-82.
منعم لفمجانی، صادق؛ شبگو منصف، سید محمود و قلی‌پورسلیمانی، علی (1401)، جایگاه رقابتی برند گردشگری استان گیلان: محرک‌ها و پیامدها، مطالعات جغرافیایی نواحی ساحلی، 3(1)، 5-26.
نادی، محمدباقر؛ اکبری، رضا و رفیعیان، محسن (1401)، تبیین مدل برندسازی شهری در راستای توسعه گردشگری (نمونه مورد مطالعه: شهر یزد). فصلنامه مطالعات شهری، 11(43)، 3-14.
نیک‌منش، شمس‌الدین؛ زرجو، شبنم؛ عاقلی، میثم و پورکسمایی، مریم (1400)، عوامل مؤثر بر مدیریت معماری برند مقصدهای گردشگری استان البرز، مطالعات اجتماعی گردشگری، 9(17)، 165-188.
وثوقی، لیلا؛ عبدلی، مریم؛ خزایی، فاطمه و سارانی، مجید (1399)، واکاوی ظرفیت برندسازی شهری و عناصر برند در مقصد گردشگری مبتنی بر رویکرد هویت مبنا، نشریه گردشگری شهری، 7(3)، 143-159.
وحیدزادگان، فریبا و زنگی آبادی، علی (1400). بررسی نقش تصویر برند در ارزش ویژه برند گردشگری اصفهان از دیدگاه گردشگران داخلی، گردشگری و توسعه، 10(4)، 63-72.
Alexander, A, Teller, Ch, WOOD, S (2020), Augmenting the urban place brand – On the relationship between markets and town and city centres, Journal of Business Research. 116, 642-654.
Chan, A., Suryadipura, D., Kostini, N. (2021). City image: city branding and city identity strategies. Review of Integrative Business and Economics Research, 10, 330-341.
Cudny, W, Comunian, C, Wolaniuk, A (2020), Arts and creativity: A business and branding strategy for Lodz as a neoliberal city, Cities, Volume 100May 2020Article 102659.
frías-Jamilena, D. M. & Sabiote-Ortiz, C. M. & Martín-Santana, J. D. & Beerli-Palacio, A. (2018) The effect of Cultural Intelligence on consumer-based destination brand equity, Annals of Tourism Research, Vol.72, pp.22-36.
Gilboa, S., & Jaffe, E. (2021). Can one brand fit all? Segmenting city residents for place branding. Cities, 116, 103287.
Jojic, S. (2018). City branding and the tourist gaze: City branding for tourism development. European Journal of Social Science Education and Research.
Kavaratzis, M & Hatch, M.J. (2013), “The dynamics of place brands: an identity-based approach to place branding theory”, Marketing Theory, Vol. 13 No. 1, pp. 69-86.
Kotler. P., Asplund. C., Rein. I., and Heider, D. (2010). ‘Marketing Places Europe: Attracting Investments, Industries, Residents and Visitors to European Cities, Communities, Regions and Nations’, Pearson Education, London, UK.
Ma, W, de Jong, M, de Bruijne, M, Schraven, D (2020), Economic city branding and stakeholder involvement in China: Attempt of a medium-sized city to trigger industrial transformation, Cities, Volume 105October 2020Article 102754.
Munda, G. (2009). A conflict analysis approach for illuminating distributional issues in sustainability policy. European Journal of Operational Research, 194(1), pp.307-322.
Pan, H.; Page, J.; Zhang, L.; Chen, S.; Cong, C.; Destouni, G.; Kalantari, Z.; Deal, B. (2019). Using comparative socio-ecological modeling to support Climate Action Planning (CAP). J. Clean. Prod. 2019, 232, 30–42.
Scholvin, S. (2021). Analysing gateway cities at different scales: From global interlinking and regional development to urban branding. Geography Compass, 15(7), e12579.
Villar, F.R.C.)2018(. City branding and the theory of social representation, Bitacora, 28(1), pp.33-38.
Yun, J (2019), a copy is (not a simple) copy: Role of urban landmarks in branding Seoul as a global city, Frontiers of Architectural Research, 8(1), p.p 44-54.
Zenker, S. (2018). City Marketing and Branding as Urban Policy, Cities, (80), 1-70.
Zhang, Li; & Xiaobin Zhao, S. (2018). City branding and the Olympic effect: A case study of Beijing. Cities, 26, 245–254.
Zhao, Y. (2015). China’s Leading Historical and Cultural City: Branding Dali City through Public-private Partnership in Bai Architecture Revitalization, Cities, 49, pp.106-112.
Vahabian, M., Ghanbari, N., Nori, S. A., & Kalhornia, B. (2021). Explain the components of urban branding, Emphasizing the Dimensions of Tourism. Shock and Vibration, 2021, 1-7.‏