تحلیل تیپ بارشی رگبارهای استان آذربایجان‌شرقی

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه مهندسی آب دانشگاه تبریز،تبریز،ایران

2 گروه آب و هواشناسی، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز

10.22034/gp.2025.66618.3385

چکیده

این مطالعه با هدف تحلیل اطلاعات 923 رگبار ثبت شده در فصول مختلف سال در استان آذربایجان شرقی انجام شده است. با استفاده از داده‌های آماری (1380 تا 1395)، رویدادهای رگباری، منحنی هاف هر ایستگاه در هر فصل رسم شد. از روش‌ منحنی‌های هاف برای تحلیل توزیع زمانی رویدادهای بارش بی‌بعد بهره گرفته شد. از منحنی‌های تجمعی بارش بی‌بعد برای رسم منحنی‌های هاف تجربی بهره گرفته شد. مدل‌بندی ریاضی منحنی‌های هاف 50 درصد انجام و مساحت زیر منحنی هاف 50 درصد از انتگرال‌گیری معین برای یکایک چارکها محاسبه و تیپ بارشی هر ایستگاه تعیین شد. فرم ظاهری دسته منحنی‌های رسم شده با روش تئوری، هموارتر از روش تجربی بود. در بهار، تیپ بارشی همه ایستگاه‌ها چارک سومی بودند. در پاییز، تیپ بارشی ایستگاه‌های مراغه، بناب، سراب و ملکان چارک سومی، تبریز چارک چهارمی و عجب‌شیر چارک دومی بود. در فصل زمستان، تیپ بارشی ایستگاه‌های مراغه و بناب چارک سومی، تبریز و ملکان چارک چهارمی و سراب چارک دومی بود. می‌توان نتیجه گرفت که تیپ بارشی کل ایستگاه‌های منطقه در بهار چارک سومی، در پاییز، عموما چارک سومی و در زمستان، ترکیبی از چارک‌های مختلف (بجز چارک اول) بود. نتایج این مطالعه در استفاده بهینه از آب باران در استان آذربایجان‌شرقی مفید به‌نظر می‌رسد.

تازه های تحقیق

بارش یکی از مولفه‌های مهم چرخه آب در طبیعت محسوب می‌شود. در استان آذربایجان‌شرقی، قسمت اعظم بارش به‌صورت باران و برف نازل می‌شود. هرچند ثبت عمق بارش برف در زمان‌های جزئی مانند یک دقیقه امکان‌پذیر نیست، ولی رسم نمودار بارش تراکمی در فواصل زمانی جزئی (مانند یک دقیقه) با باران نگار ثبات توسط سازمان آب منطقه‌ای استان انجام می‌گیرد. در ابن مطالعه، بجز تابستان که تعداد رویدادهای بارشی در استان برای تحلیل کافی نبود، در سایر فصول، رگبارها تحلیل شد. چون حتی در یک ایستگاه، الگوی رویدادهای بارشی از نظر مدت زمان تداوم رگبارها با همدیگر متفاوت گزارش شده است (دین‌پژوه و علوی، 1403). به‌همین دلیل، برای مطالعه الگوی ریزش رگبارها از داده‌های بی‌بعد شده (نسبت عمق باران در زمان جزئی مانند یک دقیقه به عمق کل باران در همان رویداد تابعی از نسبت زمان جزئی به زمان کل بارش همان رویداد) استفاده می‌شود. رسم این دو نسبت در محورهای متعامد، الگوی رگبار را مشخص می‌کند (چاو و همکاران، 1988). این الگو از یک رویداد به رویداد دیگر مشابه نیست. برای درک بهتر، لازم است کل رویدادهای رگبارهای ثبت شده در یک ایستگاه باهم مطالعه شود. برای این کار، ابزاری به اسم دسته منحنی‌های هاف ابداع شده است (هاف، 1967) که الگوی ریزش را با لحاظ کردن همه رویدادهای ثبت شده در یک مجموعه دیاگرام منحنی‌ها نشان می‌دهد.

در مجموعه منحنی‌های هاف، احتمالات مختلفی برای ریزش از 10 درصد تا 90 درصد در نظر گرفته می‌شود. به این ترتیب، در منحنی‌های هاف مربوط به یک ایستگاه معین تعداد نه منحنی دیده می‌شود که به‌ترتیب، متعلق به رویدادهای با درصد احتمال وقوع ده درصد، بیست درصد، ... و نود درصد است. همچنین، نظر به اینکه ممکن است، بارش‌های یک ایستگاه در فصول مختلف از سامانه‌های بارشی متفاوت  نازل شود، بنابراین، مجموعه منحنی‌ها بهتر است در صورت کافی بودن رویدادها، برای هر فصل، بطور جداگانه تهیه شود. از دیگر سو، الگوی ریزشی بارش‌های کوتاه مدت (مانند یک ساعت) معمولا با الگوی ریزشی رگبارهای طولانی مدت، مانند 48 ساعت، می‌تواند متفاوت باشد. روی این اصل، بهتر است که در صورت وجود داده کافی، منحنی‌های هاف برای رگبارهای کوتاه مدت، میان مدت و طولانی مدت بطور جداگانه در هر ایستگاه رسم شود، با این وصف، در مطالعه حاضر، نظر به اینکه تعداد کافی رویدادها در هر ایستگاه برای دسته‌های مذکور فراهم نبود، بنابراین، ناگزیر برای بررسی رویدادها در هر ایستگاه از همه رویدادها، صرف‌نظر از مدت دوام بارش، بهره گرفته شد.

در این مطالعه، از اطلاعات 923 رگبار ثبت شده در شش ایستگاه استان آذربایجان‌شرقی (1380 تا 1395) برای تحلیل استفاده شد. نظر به اینکه فصل تابستان غالبا خشک بوده و فاقد تعداد کافی رویداد بارشی در منطقه است، بنابراین، تلاش شد که رگبارها برای سه فصل متمایز (بهار، پاییز و زمستان) بطور جداگانه در هر ایستگاه تحلیل شود. از سویی، با توجه به جدول 2 معلوم شد که تعداد رویدادها برای دسته های مختلف بارشی (با مدت دوام‌های مختلف) کافی نیست. مثلا در ایستگاه عجبشیر، هیچ رویدادی برای فصل زمستان ثبت نشده (یا حداقل در اختیار محققین قرار داده نشده) بود. از طرفی، در همان ایستگاه، برای فصل پاییز فقط ده رویداد به‌ثبت رسیده (در اختیار پژوهشگر بود). واضح است که با این تعداد کم رویدادها، امکان رسم منحنی هاف معتبر وجود ندارد. حتی در مواردی، در یک فصل (مانند زمستان در ایستگاه عجب‌شیر) هیچ رویدادی ثبت نشده بود. لاجرم، در این ایستگاه، کل رگبارها صرف نظر از فصل ریزش باران، در کل سال بطور یک‌جا تحلیل شد. برای هرکدام، هیتوگراف بارش طـرح بـا توجـه بـه منحنی هاف میانی رسم گردید. آن‌گاه منحنی­های بی­بعد رگبارها در هر ایستگاه به‌تفکیک فصل تهیه شد (شکل 4).

همین‌که دسته منحنی‌های هاف برای یک ایستگاه در یک دیاگرام رسم شدند، منحنی میانی هاف در نظر گرفته شد و هیتوگراف رگبارهای آن ایستگاه از کم کردن عمق تجمعی (بی‌بعد) ریزش باران در هر زمان بی‌بعد (مانند 20%) از زمان بی‌بعد قبلی (مانند ده درصد) به‌دست آمد. این ارقام، به‌صورت هیستوگرام برای هر ایستگاه نمایش داده شد (شکل 5). در این مطالعه، منحنی‌های هاف به دو روش شامل الف) استفاده از روش تجربی و ب) برازش توزیع آماری به داده‌های بی‌بعد رسم شدند. نتایج حاکی از آن بود که فرم ظاهری دسته منحنی‌های رسم شده با روش دوم، هموارتر از روش اول بود. می‌توان نتیجه گرفت که در هر ایستگاه، کلیه منحنی‌های هاف را می‌توان به‌طور یک­جا (بدون دسته­بندی) مطالعه کرد، با این حال، اگر منطقه مود مطالعه وسیع باشد، ریزش‌ها در منطقه از سامانه های متفاوت ممکن است متاثر شده و در این شرایط بررسی منطقه‌ای با تجمیع رویدادهای همه ایستگاه‌های منطقه منجر به نتایج گمراه‌کننده خواهد بود. نتایج نشان داد، در فصل بهار، تیپ بارشی همه ایستگاه‌ها چارک سومی می‌باشد (جدول 3). در پاییز از بین شش ایستگاه استان آذربایجان‌شرقی چهار ایستگاه (شامل مراغه، بناب، سراب و ملکان) دارای تیپ بارشی چارک سومی می‌باشند. تیپ بارشی ایستگاه تبریز چارک چهارمی و ایستگاه عجب‌شیر چارک دومی تشخیص داده شد. در زمستان دو ایستگاه مراغه و بناب دارای تیپ بارشی چارک سومی و دو ایستگاه تبریز و ملکان چارک چهارمی و سراب چارک دومی بود. ( عجب‌شیر داده کافی برای زمستان نداشت). شاید دلیل تفاوت بیشترین میزان بارش دریافت شده در یک ایستگاه در فصول مختلف  به سامانه بارشی (جبهه‌ای با منشا‌های متفاوت مانند خزری، قطبی، مدیترانه‌ای، بارش‌های اوروگرافیک[1]، و غیره مربوط شود. با این حال، یاداوری می‌شود که در مطالعه فعلی، الگوی بارشی همه رویدادهای به ثبت رسیده در ایستگاه‌ها، بدون تفکیک آن‌ها از نظر منشا بارش، تحلیل شده است. بنابراین در ادامه همین کار، انجام مطالعه مشابه با ترکیب الگوی ریزش‌ها با نوع سامانه های بارشی توصیه می‌شود. به‌نظر می‌رسد، تحلیل منحنی‌های هاف در ایستگاه‌های پر بارش، که تعداد رویدادهای باران در مقایسه با تعداد نظیر برف بیشتر است، کارایی و اعتبار بیشتری دارد. دین‌پژوه و وکیلی‌آذر (1404) بارش‌های استان گیلان را چارک دومی گزارش نموده‌اند. این نتیجه با یافته‌های حاضر در مورد رگبارهای زمستان در ایستگاه سراب همخوانی داشته ولی با سایر ایستگاه‌ها مغایرت دارد.

به‌نظر می‌رسد، تاکنون برای منطقه مورد مطالعه منحنی‎های هاف با دو روش مذکور در فصول مختلف رسم نشده بود. از این نظر، تحقیق حاضر برای اولین بار در منطقه اجرا شد. افزون بر این، برای منحنی هاف میانی هر ایستگاه رابطه ریاضی برازش داده شد (ستون سوم، جدول 3‌) که در مطالعات مرتبط تاکنون این کار انجام نشده بود. نظر به اینکه بارش مهمتربن مولفه موثر بر سیلاب شناخته شده (گودرزی و همکاران، 1390)، بنابراین، می‎توان نتیجه گرفت شکل هیتوگراف‌های رسم شده با توجه به منحنی هاف میانه (با رنگ آبی در دسته منحنی‌های هاف، در محاسبه عرض‌های هیدروگراف ناشی از رگبار (جهانبخش اصل و همکاران، 1391)، در طراحی کانال‌های زهکشی، آبروها، پل‌ها، کالورت‌ها[2]، کاربرد داشته باشد. افزون براین، نتایج مطالعه حاضر در طرح‌های جمع‌آوری آب باران به‌منظور توسعه باغات، مزارع و گلخانه کاربرد دارد.

احتمالا فاصله قایم بین دومنحنی هاف بالایی و پایینی در موقعیت‌های مختلف زمانی (بی‌بعد) می‌تواند معیار مناسبی برای تمایز الگوی بارشی ایستگاه‌ها باشد (دین‌پژوه و همکاران، 2024). از سویی مساحت محصور بین دو منحنی بالایی و میانی در هر چارک می‌توان به‌عنوان معیار مناسب تمایز الگوی ریزش‌ها باشد. بنابراین، هر یک از این معیارها را می‌توان به‌عنوان ادامه این کار پیشنهاد کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analysis of Storm Types in East Azarbaijan Province

نویسندگان [English]

  • Yagob Dinpashoh 1
  • Saeed Jahanbakhsh Asl 2
  • Majid Rezaei Banafsheh Daragh 2
  • Maryam Khoshnafs 2
1 Water Eng. Dept., University of Tabriz
2 Department of Geography and Climatology, Faculty of Planning and Environmental Sciences, University of Tabriz
چکیده [English]

This study was conducted with the aim of analyzing the data of 923 recorded storms in different seasons of the year in East Azerbaijan province. Using statistical data (2001 to 2016), rainfall events, Huff curves of each station were plotted in each season. The Huff curves method was used to analyze the temporal distribution of dimensionless precipitation events. Dimensionless precipitation cumulative curves were used to draw empirical Huff curves. Mathematical modeling of 50% Hoff curves was performed and the area under the 50% Hoff curve of definite integration was calculated for each quartile and the precipitation type of each station was determined. The apparent form of the set of curves plotted by the theoretical method was smoother than the empirical method. In spring, the precipitation type of all stations was the third quartile. In autumn, the precipitation type of the stations of Maragheh, Bonab, Sarab, and Malekan was the third quartile, Tabriz was the fourth quartile and Ajabshir was the second quartile. In winter, the precipitation type of Maragheh and Bonab stations was the third quartile, Tabriz and Malekan was the fourth quartile, and Sarab was the second quartile. It can be concluded that the precipitation type of all stations in the region was the third quartile in spring, generally the third quartile in autumn, and a combination of different quartiles (except the first quartile) in winter. The results of this study seem to be useful in the optimal use of rainwater in East Azerbaijan province.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Precipitation Type
  • Huff Curves
  • East Azarbaijan Province
  • Design Hyetograph

هدف: این مطالعه با هدف تحلیل اطلاعات 923 رگبار ثبت شده از نظر تیپ بارشی شش ایستگاه باران سنجی خودکار استان آذربایجان شرقی در سه فصل مختلف سال انجام شده است. از روش‌ منحنی‌های هاف برای تحلیل توزیع زمانی رویدادهای بارش بی­بعد بهره گرفته شد. با استفاده از طرح منحنی‌های مجزا برای رگبارهای فصول مختلف، تغییرات الگوی توزیع عمق باران بی­بعد در فواصل زمانی مساوی بی‌بعد (ده درصد) مطالعه شد. از منحنی­های تجمعی بارش بی‌بعد برای رسم منحنی­های هاف تجربی بهره گرفته شد. مدل­بندی ریاضی منحنی‌های هاف 50 درصد انجام و مساحت زیر منحنی هاف 50 درصد از انتگرال‌گیری معین برای یکایک چارک‌ها محاسبه و تیپ بارشی هر ایستگاه تعیین شد.

 روش پژوهش: با استفاده از رویدادهای رگباری ثبت شده در دوره آماری (1380 تا 1395)، مجموعه منحنی هاف هر ایستگاه در هر فصل رسم شد. این منحنی­ها با دو روش استفاده از فرمول تجربی ویبول و برازش مناسب­ترین تابع توزیع آماری بر داده‌های بارش بی‌بعد رگبارها رسم گردید. برای هر سری داده مناسب‌ترین توزیع آماری انتخاب شد برای این منظور، از روش کی‌دو بهره گرفته شد و برای تخمین پارامترهای توزیع آماری از روش حداکثر درست‌نمایی استفاده به عمل آمد. تیپ بارشی هر ایستگاه براساس دریافت بیشترین مقدار درصد بارش رسیده به هر یک از چارک‌های زمانی مشخص شد.  

 نتایج: فرم ظاهری دسته منحنی‌های رسم شده با روش تئوری، هموارتر از روش تجربی بود. در بهار، تیپ بارشی همه ایستگاه‌ها چارک سومی بودند. در پاییز، تیپ بارشی ایستگاه‌های مراغه، بناب، سراب و ملکان چارک سومی، تبریز چارک چهارمی و عجب‌شیر چارک دومی بود. در فصل زمستان، تیپ بارشی ایستگاه‌های مراغه و بناب  چارک سومی، تبریز و ملکان چارک چهارمی و سراب چارک دومی بود. می‌توان نتیجه گرفت که تیپ بارشی کل ایستگاه‌های منطقه در بهار چارک سومی، در پاییز، عموما چارک سومی و در زمستان، ترکیبی از چارک‌های مختلف (بجز چارک اول) بود.

نتیجه‌گیری: درصد ریزش باران ایستگاه‌ها، در چارک‌های چهارگانه، از فصلی به فصل دیگر متفاوت بود. حتی در یک فصل معین نیز درصد ریزش‌ها در ایستگاه‌های مختلف متفاوت بود. در بهار، منحنی‌های هاف همه ایستگاه‌های منطقه مشابه هم ولی در سایر فصول سال، متفاوت  بودند. تیپ بارشی همه ایستگاه‌های منطقه در طول سال میسر نبود، ولی در فصل بهار، مطالعه تیپ بارشی همه ایستگاه‌های منطقه مقدور بود. نتایج این مطالعه در استفاده بهینه از آب باران در استان آذربایجان‌شرقی مفید به‌نظر می‌رسد.

بابایی، جواد؛ نوری، محسن و نارانی، مسلم (1396)، سیلاب: پدیدهای شایع در ایران؛ گزارش سیلاب در آذربایجان شرقی، ایران، چهارمین کنفرانس جامع مدیریت بحران و HSE،تهران،https://civilica.com/doc/696956
جهانبخش اصل، سعید؛ رضایی بنفشه ، مجید، گودرزی، مسعود، غفوری روزبهانی، عبدالمحمد،  و مهدیان، محمد حسین (1391) ارزیابی کاربرد روش زمان ـ سطح و هیدروگراف واحد لحظه‌ای کلارک در برآورد دبی سیلاب بازفت کارون. جغرافیا و برنامه‌ریزی، 16(41)، 49-66.  
حاتمی‌یزد، ابوذر؛ تقوایی‌ابریشمی، علی‌اصغر و قهرمان، بیژن (1384). الگوی توزیع زمانی بارش استان خراسان بزرگ. تحقیقات منابع آب ایران، (3)، 54 -64.
دین پژوه، یعقوب و وکیلی آذر، ساینا (1404) ارائه یک روش جدید برای مطالعه تغییرپذیری رگبارها (مطالعه موردی: استان گیلان).  جغرافیا و برنامه ریزی ( آماده انتشار Doi: 10.22034/gp.2024.62377.3274). 
عساکره، حسین و رزمی‌قلندری، رباب (1393). توزیع زمانی و رژیم بارش در شمال‌غرب ایران. فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، (112)، 160-145.
کریمی، ولی‌الله؛ سلیمانی، کریم؛ حبیب‌نژادروشن، محمود و شاهدی، کاکا (1392). مقایسه برخی روش‌های تعیین الگوی توزیع زمانی بارش جهت برآورد سیلاب‌های شهری؛ مطالعه موردی بابلسر. فصلنامه علمی- پژوهشی مهندسی آبیاری و آب، (13)، 102-112.
گلکار، فروغ؛ حجام، سهراب و خلیلی، علی (1390). توزیع فراوانی رگبار و الگوهای زمانی بارش در چند نمونه اقلیمی ایران. مجله‌ مهندسی منابع آب، (4)، 39-49.
گودرزی, مسعود , جهانبخش اصل, سعید و رضائی بنفشه, مجید (1390). تهیه و بررسی منحنی‌های عمق – سطح – تداوم بارش در استان اصفهان. جغرافیا و برنامه‌ریزی. 16(37)، 133-149.             
ملائی، علی و تلوری، عبدالرسول (1388). بررسی و تعیین الگوی توزیع زمانی بارش در استان کهگیلویه و بویراحمد با استفاده از روش محاسباتی پیلگریم. مجله مهندسی و مدیریت آبخیز، (2)، 70 -77.
نورا، نادر؛ خاکسفیدی، عباس و رضیئی، طیب (1389). مقایسه روش‌های پیل‌گریم و هاف برای تعیین الگوی توزیع زمانی بارش در ایستگاه سینوپتیک زابل. مجله پژوهش‌های حفاظت آب و خاک، (3)، 143-160.
Alavi, E.S., Dinpashoh, Y., & Asadi, E. (2019) Analysis of Hourly Storms for the Purpose of Extracting Design Hyetographs using the Huff Method. Geography and Environmental Planning 30(3), 41-58. Doi: 10.22108/gep.2019.116484.1141(In Persian with English Abstract)
Alfa, B., Hasholt, B., Jorgensen, N. O., & Banoeng-Yakubo, B. (2011). Rainfall and water resources of a coastal basin of Ghana. American Society Journal of Hydrologic Engineering, 316-323.https://doi.org/10.1061/(ASCE)HE.1943-5584.0000314
Asakereh, H. & Razmi Ghalandari, R. (2014). Temporal Distribution and Regime of Precipitation of Northwest of Iran. Geographical Research, 29(112), 145-160. [In Persian]
Azli, M., & Rao, R. (2010). Development of Huff curves for Peninsular Malaysia. Journal of Hydrology, 388, 77-84. doi.org/10.1016/j.jhydrol.2010.04.030
Babaee, J., Nouri, M., & Narani, M. (2017). Flood, the prevalent phenomenon in Iran, flood report from East Azarbayejan, Iran. The fourth conference on comprehensive crisis management and HSE. Held in Tehran, Iran.
Bonaccorso, B., Brigandi, G., & Aronica, G.T. (2017). Combining regional rainfall frequency analysis and rainfall-runoff modeling to derive frequency distributions of peak flows in ungauged basins: a proposal for Sicily region (Italy). Advance in Geosciences, 44, 15-22.
Bonta, J.V. (1997) Proposed use of Huff curves for hyetograph characterization. Workshop on Climate and Weather Research. USDA-ARS. Denver, Colorado, USA, USDA-Agricultural Research Service 111–124.
Bustami, R. A., Rosli, N. A., Adam, J. H., & Li, K. P. (2012). Development of temporal rainfall pattern for Southern Region of Sarawak. UNIMA E. Journal of Civil Engineering, 3, 17-23.https://doi.org/10.33736/jcest.98.2012
Chow, V. T., Maidment, D. R., & Mays, L.W. (1988) Applied Hydrology. McGraw-Hill. 572 pages
Dinpashoh, Y, & Alavi, E. S. (2024) Derivation of Huff curves for the four stations in Great Karun River in Khuzestan province. Journal of Civil and Environmental Engineering 54(1), 115-130. Doi:  10.22034/jcee.2022.28050.1678 (In Persian with English Abstract)
Dinpashoh, Y. and Vakili Azar, S. (2024). Presentation of innovative method for study of storms variability (case study: Gilan Province). Journal of Geography and Planning, (accepted), doi: 10.22034/gp.2024.62377.3274 (In Persian with English Abstract)
Dinpashoh, Y., & Vakili Azar, S. (2019) Temporal analysis of storms in East of Urmia Lake using the Huff curves. Journal of Water and Soil Resources Conservation 8(3), 27-44. (In Persian with English Abstract)
Dinpashoh, Y., Fakheri-Fard, A., Moghaddam, M., Jahanbakhsh, S., & Mirnia, M. (2004) Selection of variables for the purpose of regionalization of Iran’s precipitation climates using multivariate methods. Journal of Hydrology 297:109-123. https://doi:10.1016/j.jhydrol.2004.04.009
Dinpashoh, Y., Vakili Azar, S. & Jahanbakhsh Asl, S.  (2024). Analysis of Internal Pattern of Storms Using the Gordji Method (Case Study: Golestan Province). Journal of Water and Soil Resources Conservation 15(1), 47-57. (In Persian with English Abstract)
Dolsak, D., Bezak, N., & Sraj, M. (2016) Temporal characteristics of rainfall events under three climate types in Slovenia. Journal of Hydrology 541, 1395-1405. https://doi.org/10.1016/j.jhydrol.2016.08.047
Eslahi, M., Pourasghar, F., Akbarzadeh, Y., Omidfar, M., Mansouri Derakhshan, N., and Shahmary, A. (2022). Determining the areas most affected by flood and statistical-synoptic analysis of flood events in East Azerbaijan province. Nivar, 46(118-119), 85-94. doi: 10.30467/nivar.2023.364239.1227. [In Persian]
Ewea, A. Elfeki, A. Bahrawi, J. & AL-Amri, N. (2016). Sensitivity analysis of runoff hydrographs due to temporal rainfall patterns in Makkah Al-Mukkramah region: Saudi Arabia. Arabian Journal of Geosciences, 9, 424-435. DOI: 10.1007/s12517-016-2443-5
Golkar, F., Hajjam, S., & Khalili, A. (2011). Storm frequency distribution and rainfall time patterns in some representative climates. Water Resources Engineering, 4(10), 39-49. [In Persian]
Goodarzi, M., Jahanbakhsh Asl, S. & Rezaee Banafsheh, M. (2011). Preparation and Assessment of Rainfall Depth-Area-Duration Curves in Esfahan Province. Journal of Geography and Planning, 16(37), 133-149. [In Persian]
Gordji, L., Bonta, J.V., Altinakar, M. S. (2020) Climate- related trends of within-storm intensities using dimensionless temporal storm distributions. Journal of Hydrologic Engineering 25(5), 1-31. https://doi.org/10.1061/(ASCE)HE.1943-5584.0001911
Hatami Yazd, A. Tagh-Abrishami, AA. & Ghahraman, B. (2005). Rainfall temporal pattern for Khorasan province, Iran. Iran Water Resources Research 1(3): 54-64. [In Persian]
Huff, F. A. (1967) Time distribution of rainfall in heavy storms. Water Resources Research 3(4), 1007- 1019. https://doi.org/10.1029/WR003i004p01007
Huff, F. A. (1990). Time Distributions of Heavy Rainstorms in Illinois. Department of energy and natural resources, Illinois State Water Survey Champaign,173, 1-23.
Jahanbakhshasl, S , Rezaeebanafsheh, M, Godarzy, M, Ghaforyrozbehany, A. & Mahdiyan, M. (2012). The assessment of Time–Area and Clark instantaneous unit hydrograph models in estimating flood discharge in Bazoft Karoon. Journal of Geography and Planning, 16(41), 49-66. [In Persian]
Jiang, P. Yu, Z. Gautam, M. R. Yuan, F. & Acharya, K. (2016). Changes of storm properties in the United States: Observations and multimodel ensemble projections. Global and Planetary change, 142, 41-52. https://doi.org/10.1016/j.gloplacha.2016.05.001
Karimi, V.A., Solaimani, K., Habib nejad roshan, M., & Shahedi, K. (2013). Comparison of Some Rainfall Temporal Pattern Determination for Urban Flood Estimation (Case Study: Babolsar). Irrigation and Water Engineering 4(1), 102-112 [In Persian]
Kottegoda, N.T. Natale, L. & Raiteri, E. (2014). Monte Carlo Simulation of rainfall hyetographs for analysis and design. Journal of Hydrology, 519, 1-11.doi.org/10.1016/j.jhydrol.2014.06.041
Lee, K.T. & Ho, J.Y. (2008). Design hyetograph for typhoon rainstorms in Taiwan.  Journal of Hydrologic Engineering, 13, 647-651. Doi: 10.1061/(ASCE)1084-0699(2008)13:7(647)
Liao, D., Zhang, Q., Wang, Y., Zhu, H., & Sun, J. (2021). Study of the rainstorm design methods in Chongqing. Frontiers in Environmental Science, 306-315 Doi:10.3389/fenvs.2021.639931
Liao, D., Zhu, H., Zhou, J., Wang, Y., & Sun, J. (2019). Study of the natural rainstorm moving regularity method for hyetograph design. Theoretical and Applied Climatology, 138(2), 1311-1321. Doi:10.1007/s00704-019-02890-.0
Mollaie, A. and Telvari, A. R. (2009). Determination of rainfall temporal pattern in Kohkiloyeh and ‎Boyerahmad province by Pilgrim method. Watershed Engineering and Management 1(2), 70-77. [In Persian]
Noura, N., Khaksafidi, A., & Razeei, T. (2012). Comparison of Pilgrim and Huff methods for derivation of time distribution of rainfall in Zabol station (Iran). Journal of Water and Soil Conservation 17(3), 143-160. Doi: 20.1001.1.23222069.1389.17.3.8.9 [In Persian]
Pan, C., Wang, X., Liu, L., Huang, H., & Wang, D. (2017). Improvement to the Huff Curve for design storms and urban flooding simulations in Guangzhou: China. Water, 9(6), 102-120. doi.org/10.3390/w9060411
Pourjavad Asl, K., & Arkian, F., (2013). The study of two cases of severe flooding over the Eastern Azerbaijan Province from the synoptical and kinematic view and coincident of these events with GFS precipitation forecast (period on 2000-2010). Journal of Marine Science & Technology Research 8(2): 77-95. [In Persian]
Terranova, O. G., Iaquinta, P. (2011) Temporal properties of rainfall events in Calabria (Southern Italy). Nat. Hazards Earth Syst. Sci. 11, 751–757. https://doi.org/10.5194/nhess-11-751-2011
Vakili Azar, S., Dinpashoh, Y., Jahanbakhsh Asl, S. (2025). Analysis of the temporal pattern of storms in three different climates of Iran. Acta Geophysica (Accepted)
 
Vakili Azar, S., Dinpazhoh, Y. (2019) Development of Huff curves for the five selected stations in the east of Urmia Lake. Journal of Water and Soil 32(6), 1109-1123. (In Persian with English Abstract).
Wang, W., Yin, S., Xie, Y., Liu, B., & Liu, Y. (2016). Effects of four storm patterns on soil loss from five soils under natural rainfall. Catena, 141, 56-65. Doi: 10.1016/j.catena.2016.02.019
Wartalska, K., Kazmierczak, B., Nowakowska, M., & Kotowski, A. (2020). Analysis of hyetographs for drainage system modeling. Water, 149, 1-21. Doi: 10.3390/w12010149
Wu, S. J., Yang, J. C., & Tung, Y. K. (2006). Identification and stochastic generation of representative rainfall temporal patterns in Hong Kong territory. Stoch Environ Res Risk Assess, 20, 171-183. Doi:10.1007/s00477-005-0245-5
Yang, J., Xiang, Y., Xu, X., & Sun, J. (2022). Design hyetograph for short-duration rainstorm in Jiangsu. Atmosphere, 13(6), 252-269.  Doi: 10.3390/atmos13060899