نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی
نویسندگان
1 گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی،اردبیل،ایران
2 دانش آموخته دکترای اقتصاد شهری و منطقه‌ای، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
3 دانش‌آموخته دکترای اقتصاد نهادگرایی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
چکیده
تازه های تحقیق
در این تحقیق که با تکیه بر چهارچوب نظری و با هدف بررسی وضعیت موجود تحول هوشمند در شهر اردبیل صورت گرفته است، در اولین گام که در یک فرایند دو مرحلهای صورت گرفته، به شناسایی ابعاد، معیارها و شاخصهای شهر هوشمند در جهان پرداخته شده است که به رغم مطالعات گسترده در این زمینه، تدوین معیارهای بومی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. در قسمت دوم تمامی شاخصها با نظر متخصصان حوزههای مختلف شهری، برای شهر اردبیل بومیسازی شدند.
در گام دوم تحقیق با بهره‌گیری از محیط برنامهنویسی پایتون و داده‌های موجود، میزان هوشمندی شهر اردبیل در مقیاس کلان 32/0 از یک واحد بوده است.. همچنین نتایج بدست آمده پس از نرمالسازی دادهها نشان میدهد، بعد محیطزیست هوشمند با امتیاز 48/0 از واحد، بالاترین امتیاز را در میان سایر ابعاد به خود اختصاص داده است و در این بعد شاخصهای فضای سبز و مصرف بهینه آب بالاترین رتبه را کسب کردند. این در حالی است که اقتصاد هوشمند با داشتن 17/0 از کمترین امتیاز هوشمندی برخوردار است و بدترین وضعیت مربوط به شاخصهای نرخ اشتغال در بخشهای دانشبنیان و اختراعات ثبت شده بوده است. همچنین امتیاز ابعاد دولت هوشمند، زندگی هوشمند، حمل و نقل هوشمند و مردم هوشمند به ترتیب برابر 24/0، 23/0، 35/0و 46/0 میباشد.
از اینرو، می‌توان گفت به منظور ارتقای درجه هوشمندی شهر اردبیل لازم است ضمن استمرار برنامهها و فعالیتهای جاری هوشمندسازی مولفههای محیطزیست هوشمند، مردم هوشمند و جابجایی هوشمند که وضعیت بهتری را دارند، مسئولین امر روی سه مولفه اقتصاد هوشمند، حکمروایی هوشمند و زندگی هوشمند بیشتر متمرکز شوند و با اتخاذ سیاستهای مناسب، درجه هوشمندی شهر اردبیل را در راستای اهداف تعیین شده سوق دهند. از سویی مسئولین امر باید به سه مفهوم اساسی توجه ویژه‌ای داشته باشند: اولا اینکه فناوری اطلاعات و ارتباطات صرفا یک عامل توانمندساز در شهرهاست و موضوع اصلی و محوری زیرساخت‌ها هستند. دوما اینکه با توجه به اهمیت فناوری در زمینه شهر هوشمند، بخش کلیدی شهر هوشمند این است که تحول و بهبود خدمات چطور صورت می‌گیرد و سوما اینکه علاوه بر تمرکز بر سه مولفه شهر که ابعاد قوی‌تر هستند، ارتباط و تعامل میان آنها نیز باید پیش‌بینی شود و لذا به منظور تدوین برنامه‌های عملیاتی موثر و ترسیم نقشه راه ارتقای سطح هوشمندی شهر اردبیل، شناسایی نقاط ضعف و قوت شهر اردبیل بر اساس ویژگیها و مقادیر محاسباتی مؤلفهها، معیارها و شاخصهای هوشمندسازی و اولویتبندی آنها به شرح نتایج، ضروری است تا بدین ترتیب الگویی بومی و متناسب با واقعیات محیطی و پیرامونی هوشمندسازی شهر که هدف اصلی تمامی پروژههای هوشمندسازی شهری است، تهیه و اجرا شود. زیرا تنها یک مسیر برای شهر هوشمند وجود ندارد و شهرهای هوشمند با کمک روش‌های مختلف به این مهم دست یافته‌اند. وجه تمایز اصلی مطالعه حاضر با تمامی مطالعات صورت گرفته در این زمینه در این است که هرچند اغلب شاخصهای مطالعه حاضر همانند مطالعات شهرهای هوشمند در دنیا بوده است اما برخی شاخصها با توجه به ویژگیهای شهر اردبیل براساس نظرات خبرگان باتجربه این شهر متمایز شده و همچنین این مطالعه نه صرفا با تکیه بر دادهها و آمار بدست آمده از پرسشنامه، بلکه با استناد به واقعیتهای موجود شهر که از درگاه‌های آماری و سالنامه ها و اطلاعات موجود شهر اردبیل میباشد، بهره برده است. از اینرو نتایج این تحقیق تا حد امکان به دنیای واقعی نزدیکتر میباشد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
نویسندگان [English]
the origin of human civilization, cities have faced complex challenges and problems that can only be solved through a principled and systematic approach. The smart city, which is built on the basis of information and communication technology, is one of the new concepts to deal with the current challenges of cities in the field of urban planning, and it has revealed a new form of life development in the world today. Building a smart city is a vital strategy to reduce the problems produced by urban population growth and rapid urbanization and to overcome environmental transformations and emerging climate changes.The purpose of the current research, which was carried out with a descriptive-analytical method, is to evaluate the 74 indicators of a smart city in Ardabil. In this regard, using the literature on the subject, 74 indicators in six dimensions of the smart city including smart people, smart economy, smart environment, smart life, smart government, and smart mobility were compiled and using questionnaire tools and information and statistics available in the yearbooks. It has been analyzed statistically and in the Python programming environment.
The results show the level of intelligence of this city on a large scale with a score of 0.32 out of one unit. Also, the examination of the situation of the six dimensions shows that the dimension of smart environment with a score of 0.48 of the unit has the highest score among other dimensions, while the smart economy has the lowest score with 0.17.
کلیدواژه‌ها [English]
شهرها به عنوان خاستگاه تمدن بشری، با چالش‌ها و مشکلات پیچیده‌ای مواجه بوده که حل این مشکلات تنها از طریق یک رویکرد اصولی و سیستماتیک قابل حل است. شهر هوشمند که بر بستر فناوری اطلاعات و ارتباطات بنا شده، یکی از مفاهیم جدید جهت مقابله با چالش‌های کنونی شهرها در عرصه برنامه‌ریزی شهری میباشد و امروزه در جهان شکل جدیدی از توسعه زندگی را نمایان کرده است. ساخت یک شهر هوشمند به عنوان یک استراتژی حیاتی برای کاهش مشکلات تولید شده توسط رشد جمعیت شهری و شهرنشینی سریع و غلبه بر دگرگونی‌های محیطی و تغییرات اقلیمیِ درحال ظهور است. هدف پژوهش حاضر که با روش توصیفی-تحلیلی اجرا شده است، ارزیابی شاخصهای 74گانه شهر هوشمند در شهر اردبیل میباشد. به عبارت دیگر، مساله اصلی در این مطالعه ارزیابی میزان هوشمندی شهر اردبیل براساس شاخصهای شهر هوشمند است. در این راستا با استفاده از ادبیات موضوع 74 شاخص در شش بعد شهر هوشمند شامل مردم هوشمند، اقتصاد هوشمند، محیطزیست هوشمند، زندگی هوشمند، دولت هوشمند و جابجایی هوشمند تدوین و با استفاده از ابزار پرسشنامه و اطلاعات و آمار موجود در سالنامه‌های آماری و در محیط برنامهنویسی پایتون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. نتایج حاصل نشانگر میزان هوشمندی این شهر در مقیاس کلان با امتیاز 32/0 از یک واحد است. همچنین بررسی وضعیت ابعاد شش‌گانه نشان میدهد که بعد محیطزیست هوشمند با امتیاز 48/0 از واحد، بالاترین امتیاز را در میان سایر ابعاد به خود اختصاص داده است، این در حالی است که اقتصاد هوشمند با 17/0 از کمترین امتیاز برخوردار است.
)