نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای دانشگاه تبریز،تبریز،ایران
2 دانشیار دانشگاه تبریز،تبریز،ایران
3 استاد دانشگاه تبریز،تبریز،ایران
چکیده
تازه های تحقیق
استان کرمانشاه از نظر وضعیت زمینشناسی، هیدروژئومورفولوژی و اقلیمی دارای تنوع زیادی است و به همین دلیل دارای توان ژئودایورسیتی بالایی است. با توجه به اینکه توان ژئودایورسیتی تعیینکننده توان ژئوتوریسمی مناطق است، در این پژوهش ابتدا توان ژئودایورسیتی استان کرمانشاه ارزیابی شده است که بر اساس نتایج حاصله، بخش زیادی از استان کرمانشاه به دلیل تنوع واحدهای لیتولوژی، اختلاف ارتفاع، تنوع هیدرولوژی، تنوع خاکشناسی و تنوع واحدهای ژئومورفولوژی، دارای توان ژئودایورسیتی بالایی هستند. توان ژئودایورسیتی بالای استان کرمانشاه سبب شده است تا این استان دارای ژئوسایتهای متعددی باشد بهطوریکه در این پژوهش 120 ژئوسایت شناسایی شده است. ارزیابی ژئوسایتهای شناسایی شده با استفاده از روشهای کوبالیکوا و کامنسکو نشان داده است که تعداد زیادی از این ژئوسایتها دارای پتانسیل بالایی جهت اهداف توسعه ژئوتوریسم هستند. بر اساس نتایج روش کوبالیکوا، در بین ژئوسایتهای استان کرمانشاه، ژئوسایتهای چشمه بل، سراب روانسر، غار قوری قلعه، سراب طاق بستان و سد داریان به ترتیب با 75/11، 25/11، 11، 75/10 و 75/10 دارای بالاترین ارزش هستند. نتایج بدست آمده از روش کامنسکو نشان داده است که در بین ژئوسایتهای استان کرمانشاه، ژئوسایتهای چشمه بل، سراب طاق بستان، غار قوری قلعه، تنگه چهار زبر و دیواره بیستون به ترتیب با 85، 83، 82، 82 و 82 امتیاز، دارای بالاترین ارزش هستند. همچنین مجموع نتایج حاصله از دو روش کوبالیکوا و کامنسکو نشان داده است که ژئوسایت چشمه بل با کسب 7/87 درصد از مجموع امتیازات، با ارزشترین ژئوسایت استان کرمانشاه است و بعد از این ژئوسایت نیز ژئوسایتهای غاری قوری قلعه با 3/83 امتیاز، سراب طاق بستان با 8/82 امتیاز، دیواره بیستون و تنگه چهارزبر با 4/81 امتیاز، سد داریان و سراب روانسر با 3/81 امتیاز، دارای بالاترین امتیاز هستند. با توجه به نتایج حاصله، ژئوسایتهای کارستیک استان کرمانشاه همانند ژئوسایتهای کارستیک کشور صربستان (تومیک و بوزیک، 2014) و شهرستان کامیاران (ابراهیمی و همکاران، 1400) دارای پتانسیل ژئوتوریسمی بالایی هستند. مجموع نتایج این تحقیق نشان داده است که تحت تاثیر توان ژئودایورسیتی بالای استان کرمانشاه، این استان دارای ژئوسایتهای متنوع و مستعدی است که پتانسیل بالایی جهت اهداف توسعه ژئوتوریسم دارند، بنابراین لازم است تا برنامهریزیهای جامع و بلندمدتی جهت دستیابی به اهداف توسعه ژئوتوریسم در این استان صورت گیرد.
کلیدواژهها
موضوعات
عنوان مقاله [English]
نویسندگان [English]
Objective: The potential of geodiversity determines the geotourism potential of regions, and regions with high geotourism potential have great potential for tourism development purposes. Considering that Kermanshah province has a lot of diversity in terms of natural factors, in this research, the geodiversity and geotourism potential of this province has been evaluated.
Methods: In this research, SRTM 30 meters high digital model, geological maps 1:100000 and digital information layer as well as the information obtained from the questionnaire and interview are used as the most important research data. The most important research tools are ArcGIS and Google Earth. This research has been done in 3 stages, in the first stage, the geodiversity potential of Kermanshah province has been assessed using the method of Dias et al. In the second and third stages, first 120 geosites were identified and then 40 geosites were selected and then evaluated using Kubalíkova and Comanescu methods.
Results: the sum of evaluation results using Kubalíkova and Comanescu methods has shown that among the geosites of Kermanshah province, spring of Bel geosite is the most valuable geosite of Kermanshah province with 87.7% of the total points. Qori Qala geosites with 83.3 points, the mirage of Taq Bostan with 82.8 points, Biston wall and Chahar zebar gorge with 81.4 points, Darian dam and mirage of Ravansar with 81.3 points have the highest points.
Conclusions: The results of this research have shown that Kermanshah province, especially its northern regions, has a high potential in terms of geodiversity, and this issue has caused this province to have many potential and diverse geosites
کلیدواژهها [English]
هدف: توان ژئودایورسیتی تعیینکننده توان ژئوتوریسمی مناطق است و مناطقی که دارای توان ژئوتوریسمی بالایی هستند، پتانسیل زیادی بهمنظور اهداف توسعه گردشگری دارند. با توجه به اینکه استان کرمانشاه از نظر عوامل طبیعی دارای تنوع زیادی است، در این پژوهش به ارزیابی توان ژئودایورسیتی و ژئوتوریسمی این استان پرداخته شده است. استان کرمانشاه در بین عرض جغرافیایی '41 °33 تا '۱۷ °35 شمالی و طول جغرافیایی '24 °۴5 تا '06 °۴8 شرقی قرار دارد.
روش پژوهش: در این تحقیق از مدل رقومی ارتفاعی 30 متر SRTM، نقشههای زمینشناسی 1:100000 و لایه رقومی اطلاعاتی و همچنین اطلاعات بدست آمده از پرسشتامه و مصاحبه بهعنوان مهمترین دادههای تحقیق استفاده شده است. مهمترین ابزارهای تحقیق، ArcGIS و گوگل ارث بوده است. این تحقیق در 3 مرحله انجام شده است که در مرحله اول با استفاده از روش دیاس و همکاران به ارزیابی توان ژئودایورسیتی استان کرمانشاه پرداخته شده است. در مرحله دوم و سوم، ابتدا 120 ژئوسایت شناسایی و سپس از میان آنها، 40 ژئوسایت مستعد انتخاب و سپس با استفاده از روشهای کوبالیکوا و کامنسکو به ارزیابی آنها پرداخته شده است.
نتایج: نتایج ارزیابی با استفاده از روشهای کوبالیکوا و کامنسکو نشان داده است که در بین ژئوسایتهای استان کرمانشاه، ژئوسایت چشمه بل با کسب 7/87 درصد از مجموع امتیازات، با ارزشترین ژئوسایت استان کرمانشاه است و بعد از این ژئوسایت نیز ژئوسایتهای غاری قوری قلعه با 3/83 امتیاز، سراب طاق بستان با 8/82 امتیاز، دیواره بیستون و تنگه چهارزبر با 4/81 امتیاز، سد داریان و سراب روانسر با 3/81 امتیاز، دارای بالاترین امتیاز هستند.
نتیجهگیری: نتایج این تحقیق نشان داده است که استان کرمانشاه و خصوصا مناطق شمالی آن از نظر ژئودایورسیتی دارای توان بالایی