تحلیلی بر مولفه‌های موثر ادراک منظر شهری در بافت‌های تاریخی شهر؛ شبیه‌سازی ادراک عابران پیاده برمبنای سرعت حرکت(نمونه موردی: بافت تاریخی شهر زنجان)

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات،تهران،ایران

2 دانشیار گروه شهرسازی و معماری دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات،تهران،ایران

3 استاد گروه شهرسازی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران،تهران،ایران

10.22034/gp.2025.64361.3322

چکیده

یکی از پارامترهای اساسی در طراحی زیرساخت‌های پیاده‌روی، سرعت حرکت عابران پیاده در شرایط گوناگون است. بافت‌های تاریخی شهرها به‌عنوان میراث فرهنگی ارزشمند همیشه مورد توجه بوده و چالش‌های طراحی منظر بر سرعت قدم‌زدن تأثیرگذار هستند. بنابراین، این تحقیق به بررسی مؤلفه‌های ادراک منظر شهری در بافت تاریخی شهر زنجان بر اساس سرعت حرکت پیاده می‌پردازد. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی-تحلیلی و بر پایه پیمایش میدانی است. از میان 384 نفر با سطح خطای 0.05 درصد و با استفاده از فرمول کوکران، نمونه‌گیری تصادفی ساده صورت گرفت. برای شناسایی مؤلفه‌های ادراکی افراد پیاده، آزمون آماری میانگین در نرم‌افزار SPSS استفاده شد. همچنین برای سنجش سرعت حرکت عابران با توجه به منظر محیط و فعالیت‌ها، از تحلیل‌های کریجینگ و وزن فاصله معکوس در نرم‌افزار ArcGIS بهره گرفته شد. نتایج نشان داد عوامل زیباشناختی، به ویژه در مسیر منتهی به پیاده‌راه سبزه میدان، به خاطر هویت مکانی، خوانایی مسیر، عناصر بصری و معماری سنتی و مدرن، تنوع فعالیتی و وجود عناصر طبیعی و مصنوعی مانند مجسمه‌های یادبود، مسجد جامع، بازار و پارک سبزه‌میدان بالاترین میانگین را دارند و ادراک منظر را با حضور افراد در ساعات مختلف روز افزایش می‌دهند. همچنین، نتایج مدل‌های شبیه‌سازی و توزیع فضایی نشان داد که توزیع فضایی ناشی از حرکت و سرعت عابران در مسیرهای منتهی به پیاده‌راه سبزه‌میدان به صورت خوشه‌ای بوده و طراحی مناسب، روشنایی مسیر، تنوع فعالیتی، معماری سنتی و مدرن سبب کاهش سرعت و افزایش درک محیط می‌شوند. با این رویکرد، توجه به مؤلفه‌های زیبایی‌شناختی مانند عناصر معماری، بصری و تنوع عملکردی به وضوح و هویت فضاهای شهری کمک زیادی می‌کنند.

تازه های تحقیق

این پژوهش با هدف تحلیل و ارزیابی ادراک منظر شهری در بافت تاریخی شهر زنجان و تأثیر آن بر سرعت حرکت عابران پیاده انجام شد. مطالعه حاضر، با استفاده از روش‌های توصیفی-تحلیلی و پیمایش‌های میدانی، به شناسایی مؤلفه‌های کلیدی ادراکی و بررسی تأثیر آن‌ها بر رفتار عابران پیاده در پنج مسیر اصلی بافت تاریخی زنجان پرداخت. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که ادراک منظر شهری در بافت تاریخی زنجان تحت تأثیر شش مؤلفه اصلی قرار دارد: مؤلفه معنایی-ادراکی (شامل هویت مکانی، تعلق، و خوانایی)، مؤلفه زیبایی‌شناختی (شامل جنبه‌های ذهنی، بصری، عناصر مصنوعی و طبیعی)، مؤلفه عملکردی-فعالیتی (جنبه‌های فرهنگی و امکان کشف محیط)، مؤلفه توالی فضایی (نظم و هماهنگی رنگ)، مؤلفه پیچیدگی (چشم‌اندازهای قاب‌بندی شده)، و مؤلفه غافلگیری (موانع بصری و تأثیرات نور و سایه). نتایج تحلیل‌ها حاکی از آن است که مؤلفه‌های معنایی-ادراکی (به ویژه هویت مکانی و تعلق) و مؤلفه‌های زیبایی‌شناختی (به ویژه جنبه‌های بصری و عناصر مصنوعی) از اهمیت بسزایی در ارتقای کیفیت ادراک منظر شهری برخوردارند. در مقابل، موانع بصری، آلودگی‌های بصری و ... تأثیر منفی بر ادراک فضایی دارند. بررسی سرعت حرکت عابران پیاده نشان داد که سرعت در ساعات مختلف روز و در مکان‌های مختلف بافت تاریخی متفاوت است. در ساعات صبح، سرعت حرکت بیشتر است، در حالی که در ساعات بعد از ظهر و شب، سرعت به دلیل انجام فعالیت‌های خرید و تفریح کاهش می‌یابد. فضاهای تاریخی و فرهنگی (مانند سبزه میدان و امامزاده سید ابراهیم) به دلیل افزایش تعامل با محیط، با کاهش سرعت حرکت عابران پیاده همراه هستند. شبیه‌سازی‌های انجام شده با استفاده از مدل‌ها نشان داد که طراحی مناسب، نورپردازی، تنوع فعالیت‌ها، و معماری هماهنگ می‌توانند سرعت حرکت را کاهش داده و درک محیط را بهبود بخشند. به طور خاص، فضاهایی مانند سبزه میدان که دارای این ویژگی‌ها هستند، باعث افزایش توقف و تعامل عابران پیاده با محیط می‌شوند. در مقابل بافت جدید زنجان، به‌ویژه در مقایسه با بافت تاریخی آن، به نظر می‌رسد که از هویت مکانی قوی و منسجم برخوردار نیست. این نوع بافت‌ها معمولاً حس تعلق و ارتباط عمیق‌تری را در ساکنان و بازدیدکنندگان ایجاد نمی‌کنند. همچنین، در این بافت‌ها کمتر به زیبایی‌های بصری و عناصر سنتی معماری توجه شده است. در حالی که معماری مدرن غالباً از مواد و طراحی‌های جدید استفاده می‌کند، این ویژگی‌ها ممکن است با الگوهای تاریخی و فرهنگی منطقه همخوانی نداشته باشد. از سوی دیگر، بافت جدید عمدتاً بر کارایی و عملکرد تأکید دارد و به جنبه‌های فرهنگی و تفریحی کمتر توجه می‌شود. در این بافت‌ها، توالی فضایی ممکن است یکنواخت‌تر باشد و هماهنگی رنگ‌ها و فرم‌ها کمتر مورد توجه قرار گیرد. فضاهای جدید معمولاً بازتر و ساده‌تر طراحی می‌شوند، که این امر ممکن است به کاهش پیچیدگی بصری و عدم وجود موانع بصری منجر شود. علاوه بر این، در بافت‌های جدید، سرعت حرکت عابران پیاده معمولاً افزایش می‌یابد، زیرا هدف اصلی تسهیل عبور و مرور سریع است. به طور کلی، بافت تاریخی زنجان بر هویت، زیبایی و تعامل تأکید دارد و سعی در کاهش سرعت حرکت عابران و افزایش لذت از فضا دارد. در مقایسه، بافت جدید بیشتر بر کارایی، سرعت و دسترسی تمرکز می‌کند و جنبه‌های هویتی و فرهنگی آن به تدریج کمرنگ‌تر می‌شود. همانطور که نتایج مطالعات با پژوهش حنایی و همکاران (2021) مبنی بر تاثیر عناصر معماری مانند درختان، تابلوهای تبلیغاتی، بصری و تنوع عملکردی در ادراک محیط و کاهش سرعت حرکت عابران، صابری و همکاران (1403) بر تاثیر شاخص­های حس مکان و هویت بر رفتار شهروندان، حسینی­مند و همکاران (1399) بر قابلیت دسترسی و نسهیلات محیط، نصیری هنده خاله و همکاران (1403) بر تاثیر متغیرهای ادراکی-شناختی بر رفتار مسئولانه زیست­محیطی شهروندان،  نامی و همکاران (2016) بر تاثیر منفی تمایز رنگ­ها و آلودگی بصری به ویژه در تقاطع شبکه معابر، شریف کاظمی و حسین­پور (2021) بر ترکیب رنگ، خوانایی، انسجام فیزیکی در ارتقاء کیفیت زیبایی­شناختی و ادراک فضاها،سالسدو و باکا[1] (2021) بر اهمیت ابعاد فیزیکی و چشم‌انداز فرهنگی در بافت‌های تاریخی، اسپک[2] (2018) به ارتباط بین تحرک عابران پیاده و کیفیت زیباشناختی، لدوک و همکاران[3] (2010) و واسالیکو[4] (2014) نیز بر تأثیر کیفیت بصری محیط و شکل بافت بر ادراک عابران پیاده، ییلماز و کوکوقلو[5] (2024) به اهمیت طراحی عناصر شهری بر اساس تجربیات عابران و الگوهای حرکتی آن‌ها، اوزبیل و همکاران[6] (2019) بر طراحی معابر و تقاطع‌ها با توجه به جریان‌های عابران پیاده، لی[7] (2015) به رابطه بین ادراک بصری و سرعت حرکت عابران پیاده، ژانگ و ژانگ[8] (2022) به طبقه‌بندی و طراحی ساختار شبکه‌های معابر بر اساس جریان و سرعت عابران، شی و همکاران[9] (2023-2024) بر جذابیت زیباشناختی و اولویت‌های ادراک محیطی در شهرهای تاریخی و میراثی و عسکری­زاد و هی[10] (2022) نیز بر خوانایی فضا و الگوهای تحرک انسانی در بافت‌های تاریخی همسو می­باشد. اما به نظر می­رسد توجه به سطح دید در ساختارهای فضایی چندسطحی، یک عامل اساسی در الگوهای حرکتی جهت ادراک فضا است. از این رو سطح و دامنه حرکات عابران پیاده می­تواند بر ادراک محیط پیرامون تاثیر بسزایی داشته باشد. این یافته‌ها نشان‌دهنده اهمیت طراحی شهری هوشمند و توجه به ویژگی‌های عابران پیاده در بهبود کیفیت فضاهای عمومی است.

این تحقیق نشان داد که سه لایه اجتماعی بر اساس سرعت حرکت عابران پیاده قابل تشخیص است: لایه عبوری (بدون ادراک قابل توجه)، لایه فعالیتی (ادراک تحت تأثیر فعالیت‌های تجاری)، و لایه فرهنگی-تاریخی (کاهش سرعت باعث افزایش درک عناصر معماری و فرهنگی). لایه عبوری، لایه­ای است که در آن عابران بدون توجه به محیط اطراف خود در حال گذر هستند و ادراکی از فضا ندارند. لایه فعالیتی که در آن رفتار عابران تحت تأثیر فعالیت‌های تجاری و خدماتی قرار دارد و به نوعی تعامل بیشتری با محیط برقرار می‌کنند. لایه فرهنگی-تاریخی که در آن کاهش سرعت عابران به آنها این امکان را می‌دهد تا عناصر معماری و فرهنگی موجود در فضا را بهتر درک کنند. این تحلیل نشان می‌دهد که نحوه تعامل عابران با محیط شهری می‌تواند به شناخت و تجربه آنها از فضاهای مختلف منجر شود و در نهایت تأثیرات اجتماعی و فرهنگی قابل‌توجهی را رقم بزند. به طور کلی، این پژوهش نشان داد که طراحی شهری هوشمند و توجه به ویژگی‌های عابران پیاده نقش حیاتی در بهبود کیفیت فضاهای عمومی و حفظ هویت فرهنگی و تاریخی شهرها دارد. با توجه به اهمیت ادراک منظر شهری در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان، سرمایه‌گذاری در طراحی و بهسازی فضاهای عمومی با رویکردی ادراکی، می‌تواند به ایجاد شهرهایی زیست‌پذیرتر و جذاب‌تر منجر شود. همچنین به برنامه‌ریزان و طراحان شهری توصیه می‌شود که در طراحی و بهسازی بافت‌های تاریخی، به مؤلفه‌های کلیدی ادراک منظر شهری توجه ویژه‌ای داشته باشند. ایجاد فضاهایی جذاب و ایمن، کاهش آلودگی‌های بصری، بهبود نورپردازی، و افزایش تنوع فعالیت‌ها می‌تواند به ارتقای کیفیت فضاهای عمومی و افزایش تعامل عابران پیاده با محیط کمک کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

An analysis of the effective components of urban landscape perception in the historical contexts of the city; Simulation of pedestrian perception based on movement speed (case example: historical context of Zanjan city)

نویسندگان [English]

  • Mina Mahasen Neyari 1
  • Alireza andalib 2
  • Hamid Majedi 3
1 Azad University
2 Associate Professor, Department of Urban Planning and Architecture, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Department of Urban Planning, Faculty of Civil Engineering and Architecture, Islamic Azad University, Tehran Branch
چکیده [English]

One of the critical parameters for designing walking infrastructure is the walking pace of pedestrians under various conditions. Cities’ historical fabrics serve as valuable cultural heritage and design challenges have always influenced the movement pace of pedestrians. The study method was descriptive-analytical from a typology point of view, and a field survey was used. The study method was descriptive-analytical from a typology point of view, and a field survey was used. Findings showed that aesthetics components, especially at the road leading to the Sabze Meidan pedestrian zone held the highest average rates due to its spatial identity path readability, visual elements, traditional and modern architecture, activity and functional diversity, natural and artificial elements, such as memorial statues, the Grand Mosque, bazaar, and the Sabze Meidan Park, which increased landscape perception because of people’s presence in various hours of the day.

کلیدواژه‌ها [English]

  • perception
  • urban landscape
  • historical fabric
  • pedestrian movement pace
  • Zanjan City

اصل مقاله

یکی از پارامترهای اساسی در طراحی زیرساخت‌های پیاده‌روی، سرعت حرکت عابران پیاده در شرایط گوناگون است. بافت‌های تاریخی شهرها به‌عنوان میراث فرهنگی ارزشمند همیشه مورد توجه بوده و چالش‌های طراحی منظر بر سرعت قدم‌زدن تأثیرگذار هستند. بنابراین، این تحقیق به بررسی مؤلفه‌های ادراک منظر شهری در بافت تاریخی شهر زنجان براساس سرعت حرکت پیاده می‌پردازد.

 روش تحقیق در این پژوهش توصیفی-تحلیلی و بر پایه پیمایش میدانی است. از میان 384 نفر با سطح خطای05/0 درصد و با استفاده از فرمول کوکران، نمونه‌گیری تصادفی ساده صورت گرفت. برای شناسایی مؤلفه‌های ادراکی افراد پیاده، آزمون آماری میانگین در نرم‌افزار SPSS استفاده شد. همچنین برای سنجش سرعت حرکت عابران با توجه به منظر محیط و فعالیت‌ها، از تحلیل‌های کریجینگ و وزن فاصله معکوس در نرم‌افزار ArcGIS بهره گرفته شد.

نتایج نشان داد عوامل زیباشناختی، به ویژه در مسیر منتهی به پیاده‌راه سبزه میدان، به خاطر هویت مکانی، خوانایی مسیر، عناصر بصری و معماری سنتی و مدرن، تنوع فعالیتی و وجود عناصر طبیعی و مصنوعی مانند مجسمه‌های یادبود، مسجد جامع، بازار و پارک سبزه‌میدان بالاترین میانگین را دارند و ادراک منظر را با حضور افراد در ساعات مختلف روز افزایش می‌دهند. همچنین، نتایج مدل‌های شبیه‌سازی و توزیع فضایی نشان داد که توزیع فضایی ناشی از حرکت و سرعت عابران در مسیرهای منتهی به پیاده‌راه سبزه‌میدان به صورت خوشه‌ای بوده و طراحی مناسب، روشنایی مسیر، تنوع فعالیتی، معماری سنتی و مدرن سبب کاهش سرعت و افزایش درک محیط می‌شوند. با این رویکرد، توجه به مؤلفه‌های زیبایی‌شناختی مانند عناصر معماری، بصری و تنوع عملکردی به وضوح و هویت فضاهای شهری کمک زیادی می‌کنند.

مراجع

آمارنامه شهری زنجان (1397). فصل سوم: مدیریت شهری، مدیریت برنامه ریزی و توسعه، شهرداری زنجان، صص 39-84.
حسینی‌مند، نگین؛ یعقوبی، معصومه؛ شاه حسینی، حبیب و جوان فروزنده، علی (1400). ارزیابی مؤلفه‌های کیفی-ادراکی فضاهای سبز در ارتقاء حس رضایتمندی و سرزندگی ساکنان محلات اطراف آن (نمونه‌های مورد مطالعه پارک ائل‌گلی و پارک ولیعصر تبریز)، جغرافیا و برنامه‌ریزی. 22(77)، 79-61. doi: 10.22034/gp.2021.41603.2693
صابری، حمید؛ ناصحی، هاجر و علیزاده، مهدی (1403). تبیین نقش سیمای بصری بر رفتار شهروندان (مطالعه موردی منطقه 8 اصفهان)، جغرافیا و برنامه‌ریزی. 28(89)، 306-329. doi: 10.22034/gp.2023.55682.3110
کریمی، میترا؛ بمانیان، محمدرضا؛ انصاری، مجتبی و منصوری، سید امیر (1402). بازشناسی مؤلفه‌های نظام بصری منظر شهری؛ عناصر و ارزش‌ها. منظر، 15(62)، 72-85. ‎ doi: 10.22034/manzar.2022.306979.2156
کریمی یزدی، اعظم؛ براتی، ناصر و زارعی، مجید (1395). ارزیابی تطبیقی ادراک فضای شهری از نظرگاه مخاطبین و متخصصین عرصه شهری (مطالعه موردی مجموعه شهری امامزاده صالح تجریش تهران)، باغ نظر، 13(45)، 26-13.
کامورشلمانی، آمنه و حناچی، سیمین (1394). بررسی تاثیر عوامل بصری فضاهای شهری بر الگوی رفتاری شهروندان. هویت شهر، 9(24)، 65-78. SID. https://sid.ir/paper/154714/fa
دانش دوست، مهرداد؛ افضلی، کوروش و مهدوی، افسون (1402). ارزیابی قابلیت‌های محیطی در شکل‌گیری قرارگاه‌های رفتاری در بستر فضاهای شهری (نمونه موردی پیاده‌راه شهر زنجان). جغرافیا و مطالعات محیطی، 12(45), 150-171.‎
نصیری هنده خاله، اسماعیل؛ اسمعیلی، فضل‌اله و یونسی سندی، ریحانه (1404). تأثیر حس تعلق به مکان بر رفتار مسئولانه محیط زیستی، مطالعه موردی شهر جدید هشتگرد، جغرافیا و برنامه‌ریزی، 29(93)، 373-393.
 doi: 10.22034/gp.2024.59715.3219
Askarizad, R., & He, J. (2022). Perception of spatial legibility and its association with human mobility patterns: An empirical assessment of the historical districts in rasht, iran. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(22), 15258.
Bella, F., & Silvestri, M. (2016). Driver's braking behavior approaching pedestrian crossings: a parametric duration model of the speed reduction times. Journal of Advanced Transportation, 50(4), 630-646.
Bostancı, S. H., & Oral, M. (2017). Experimental approach on the cognitive perception of historical urban skyline. ICONARP International Journal of Architecture and Planning.
Cheng, Y., Chen, J., Tang, J., Xu, W., Lv, D., & Xiao, X. (2024). Urban Landscape Perception Research Based on the ERP Method: A Case Study of Jingdezhen, China. Buildings, 14(4), 962.
Colonnese, F., & Rosa, P. (2021). “A Car with a View”: Considerations on the Landscape Seen and Represented through the Windshield. In Digital Draw Connections: Representing Complexity and Contradiction in Landscape (pp. 295-327). Cham: Springer International Publishing.
De Freitas, I. V., Sousa, C., & Ramazanova, M. (2021). Historical landscape monitoring through residents’ perceptions for tourism: The World Heritage Porto City. Tourism Planning & Development, 18(3), 294-313.
Daneshdoust, M, Afzali, K, Mahdavi, A. (2023). Evaluation of Environmental Capabilities in the Formation of Behavioral Patterns in the Context of Urban Spaces (Case Study Sidewalk of Zanjan City). Journal of Geography and Environmental  Studies,45(12),150-171. [In Persian[
Eidimtienė, V. V., & Kamičaitytė, J. (2021). Perception of cityscape of the central part of Kaunas and sociocultural aspects determining it. Landsc. Archit. Art, 18, 29-38.
Franěk, M. (2012). Pedestrian walking speed as a response to environmental properties. In Advances in Environmental Science and Sustainability: Proceedings of the 5th WSEAS International Conference on Urban Rehabilitation and Sustainability (pp. 97-90). Sliema: World Scientific and Engineering Academy and Society.
Gohari, A., Behbahani, H., & Salehi, I. (2015). Urban-historical landscape analysis on the basis of mental perceptions case study: Tajrish neighborhood. Space Ontology International Journal, 4(3), 39-48.
Giannoulaki, M., Christoforou, Z., Gioldasis, C., & Roumeliotis, S. (2023). An experimental study on pedestrian movement in railway station. Transportation research procedia, 72, 2526-2533.
Huang, J., Qing, L., Han, L., Liao, J., Guo, L., & Peng, Y. (2023). A collaborative perception method of human-urban environment based on machine learning and its application to the case area. Engineering Applications of Artificial Intelligence, 119, 105746.
Hanaei, G., Diba, D., Abedini, H., & Yavari, M. (2021). The Social Impact of the Architectural Components of Safavid Bridges in Isfahan (Case S‌tudy: Khaju and Allahverdi Khan Bridges). International Journal of Architecture and Urban Development, 11(1), 19-32.
Hosseinimand, N. , yaghoobi, M. , Shahhosseini, H. and Javan Forouzandeh, A. (2021). Evaluation of qualitative-perceptual components of green spaces in promoting the sense of satisfaction and vitality of the residents of the surrounding areas (Examples of Elgoli Park and Valiasr Park in Tabriz). Journal of Geography and Planning, 25(77), 61-79. doi: 10.22034/gp.2021.41603.2693. [In Persian]
Hu, M., & Chen, R. (2018). A framework for understanding sense of place in an urban design context. Urban Science, 2(2), 34.
Kürkçüoğlu, E., & Ocakçı, M. (2015). A Perceptual Behavior Study on Spatial Orientation in Urban Fabric: Kadıköy Bazaar District//Kentsel Dokuda Mekânsal Yönelme Üzerine Bir Algı-Davranış Çalışması: Kadıköy Çarşı Bölgesi. Megaron, 10(3), 365.
Karimi, M. , Bemanian, M. R. , Ansari, M. and Mansouri, S. A. (2023). Recognition of the Components of the Urban Landscape Visual System Elements and Values. MANZAR, the Scientific Journal of landscape, 15(62), 72-85. doi: 10.22034/manzar.2022.306979.2156. [In Persian]
Karimi Yazdi, A. , Barati, N. and Zarei, M. (2017). Comparative Assessment of People’s and Experts’ Perception of Urban Space (Case study of urban collection of Emamzadeh Saleh, Tajrish, Tehran). The Monthly Scientific Journal of Bagh-e Nazar, 13(45), 13-26. [In Persian]
Kamvar Shalman,A, hanachi,S. (2016). The Impacts of Visual Factors of Urban Spaces on Behavioral Patterns of the Citizens(Case Study: Shahrdari square, Rasht, Iran). Hoviatshahr, 9(24), 65-78. [In Persian]
Lee, S. J. (2015). Navigational pedestrian movement model with vision-driven agents. Journal of Asian Architecture and Building Engineering, 14(2), 371-378.
-Laxman, K. K., Rastogi, R., & Chandra, S. (2010). Pedestrian flow characteristics in mixed traffic conditions. Journal of Urban Planning and Development, 136(1), 23-33.
Li, S., Wu, C., Lin, Y., Li, Z., & Du, Q. (2020). Urban morphology promotes urban vibrancy from the spatiotemporal and synergetic perspectives: A case study using multisource data in Shenzhen, China. Sustainability, 12(12), 4829.
Leduc, T., Miguet, F., Tourre, V., & Woloszyn, P. (2010). Towards a spatial semantics to analyze the visual dynamics of the pedestrian mobility in the urban fabric. In Geospatial Thinking (pp. 237-257). Berlin, Heidelberg: Springer Berlin Heidelberg.
Masoumzadeh, S., & Pendar, H. (2021). Walking as a medium of comprehending contextual assets of historical urban fabrics. Urban Research & Practice, 14(1), 50-72.
Malizia, A., De Angeli, A., & Levialdi, S. (2008). Human perception through collaborative semantics. International Journal of Social and Humanistic Computing, 1(1), 97-107.
Miao, S., Li, T., Zheng, L., Tan, B., & Ma, Q. (2023). Analysis of Factors Affecting Walking Speed Based on Natural Field Data: Considering the Attributes of Travelers and the Travel Environment. Sustainability, 15(14), 11433.
Marcus, L. (2018). Overcoming the subject-object dichotomy in urban modeling: Axial maps as geometric representations of affordances in the built environment. Frontiers in psychology, 9, 449.
Mansouri, Y., & Attar, A. (2022). Walking as a vector of urban and landscape requalification, focused on the perception of lived spaces. In The 58th ISOCARP World Planning Congress. ISOCARP, Bruxelles, Belgium.
Nami, P., Jahanbakhsh, P., & Fathalipour, A. (2016). the role and heterogeneity of visual pollution on the quality of urban landscape using GIS; case study: Historical Garden in City of Maraqeh. Open Journal of Geology, 6(1), 20-29.
nasiri hendehkhaleh, E. , esmaeili, F. and YOUNESI SANDI, R. (2025). The effect of a sense of belonging to a place on environmentally responsible behavior, a case study of the new city of Hashtgerd. Journal of Geography and Planning, 29(93). doi: 10.22034/gp.2024.59715.3219. [In Persian]
Ozbil, A., Gurleyen, T., Yesiltepe, D., & Zunbuloglu, E. (2019). Comparative associations of street network design, streetscape attributes and land-use characteristics on pedestrian flows in peripheral neighbourhoods. International journal of environmental research and public health, 16(10), 1846.
Özer, Ö., & Kubat, A. S. (2014). Walkability: Perceived and measured qualities in action. A| Z ITU Journal of the Faculty of Architecture, 11(2), 101-117.
Ozer, O., & Kubat, A. S. (2007). Walking initiatives: a quantitative movement analysis. In 6th international space syntax symposium (pp. 1-13).
Parvin, A., Ye, A. M., & Jia, B. (2007). Multilevel pedestrian movement: does visibility make any difference?. In Proceedings of the 6th International Space Syntax Symposium. ITU Faculty of Architecture.
Ricardo, G. M., & Adina, D. (2014). Experiencing the Urban Space-a Cognitive Mapping Approach. Journal of the Korean housing association, 25(2), 63-70.
Rapoport, A., & Hawkes, R. (1970). The perception of urban complexity. Journal of the American Institute of Planners, 36(2), 106-111.
Stevens, Q. (2006). The shape of urban experience: a reevaluation of Lynch's five elements. Environment and planning B: Planning and design, 33(6), 803-823.
Silva, A. M. C. B., da Cunha, J. R. R., & da Silva, J. P. C. (2014, March). Estimation of pedestrian walking speeds on footways. In Proceedings of the institution of civil engineers-municipal engineer (Vol. 167, No. 1, pp. 32-43). Thomas Telford Ltd.
-Salcedo, R. F. B. (2021). Perception of the Cultural Landscape in Historical Centers. Festivals and Heritage in Latin America: Interdisciplinary Dialogues on Culture, Identity and Tourism, 101-112.
saberi, H. , Nasehi, H. and alizadeh, M. (2024). Explaining the role of the visual image on the behavior of citizens (a case study of the 8th district of Isfahan). Journal of Geography and Planning, 28(89), 329-306. doi: 10.22034/gp.2023.55682.3110.]In Persian[
Solatzadeh, N., & Baghaei, A. (2016). Investigating the Effect of Pedestrian-Oriented Spaces on the Culture and Identity of Urban Spaces. Journal of History Culture and Art Research, 5(4), 18-30.
Shi, Y., Mohidin, H. H. B., & Harumain, Y. A. S. (2023). Perception of Visitors and Residents on Pedestrian Environment of Heritage Cities.
Shi, Y., Harumain, Y. A. S., & Bava, H. H. (2024). Perception of tourists and residents on the pedestrian environment of heritage cities. Journal of Chinese Architecture and Urbanism, 6(1), 1879.
Sheller, M., & Urry, J. (2000). The city and the car. International journal of urban and regional research, 24(4), 737-757.
Silavi, T., Hakimpour, F., Claramunt, C., & Nourian, F. (2017). The legibility and permeability of cities: Examining the role of spatial data and metrics. ISPRS International Journal of Geo-Information, 6(4), 101.
Sharif Kazemi, S., & Hosseinpour, H. (2021). Investigating the Role of Urban Landscaping in the Perception of Collective Spaces Using Perceptual Potentials (Case study: Third Square of Tehranpars). International Journal of Architecture and Urban Development, 11(3), 49-58.
Speck, J. (2018). Walkable city rules: 101 steps to making better places. Island Press.
Sham, N. M., Anual, Z. F., & Shaharudin, R. (2022). GIS based interpolation method to urinary metal concentrations in Malaysia. Food and Chemical Toxicology, 163, 112949.
Vasilikou, K. (2014). The role of urban morphology and pedestrian movement in the perception of thermal comfort in historic city centres: Spatial sequences in Rome and London (Doctoral dissertation, University of Kent,).
Vaz de Freitas, I., Sousa, C., Ramazanova, M., & Albuquerque, H. (2022). Feeling a historic city: Porto landscape through the eyes of residents and visitors. International Journal of Tourism Cities, 8(2), 529-545.
Willis, A., Gjersoe, N., Havard, C., Kerridge, J., & Kukla, R. (2004). Human movement behaviour in urban spaces: Implications for the design and modelling of effective pedestrian environments. Environment and Planning B: Planning and Design, 31(6), 805-828.
Wang, Y., Qiu, W., Jiang, Q., Li, W., Ji, T., & Dong, L. (2023). Drivers or pedestrians, whose dynamic perceptions are more effective to explain street vitality? A case study in Guangzhou. Remote Sensing, 15(3), 568.
Yasa, E. (2023). Pedestrian Level Relationship Between Building Forms and Streets Effects on the Condition of Comfort in Historical Context.
Yilmaz, A., & Kurkcuoglu, E. (2024). Multidimensional dynamics of pedestrian-environment interaction: a micromovement analysis in Istiklal Street, Istanbul. Journal of Urban Design, 1-22.
Zhang, B., Guo, X., & Zhang, Y. (2022). Analysis of pedestrian road network structure in historical urban areas: taking the ancient city of Suzhou as an example. In Seventh International Conference on Electromechanical Control Technology and Transportation (ICECTT 2022) (Vol. 12302, pp. 1427-1434). SPIE.
Zhang, L., Zhang, R., & Yin, B. (2021). The impact of the built-up environment of streets on pedestrian activities in the historical area. Alexandria Engineering Journal, 60(1), 285-300.
Zhang, P. (2015). Spatiotemporal features of the three-dimensional architectural landscape in Qingdao, China. Plos one, 10(9), e0137853.
Zanjan Urban Statistics (2018). Chapter Three: Urban Management, Planning and Development Management, Zanjan Municipality, pp. 39-84. [In Persian]

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار