Evaluation of the key factors affecting the regeneration of the historical fabric of Tabriz metropolis with a conservation-led approach

Document Type : Research Paper

Authors

1 Ph. D Candidate, Department of Architecture and Urban planning, Ta.C, Islamic Azad University, Tabriz, Iran.

2 Associat Professor, Department of Architecture and Urban planning, Ta.C, Islamic Azad University, Tabriz, Iran.

3 Assistant Professor, Department of Architecture and Urban planning, Ta.C, Islamic Azad University, Tabriz, Iran

10.22034/gp.2025.62829.3286

Abstract

The increasing development of cities and the movement of population and capital towards new planned structures has led to the wear and tear of the organic parts and the primary cores of urban development, in which the boundaries and structures with historical value are one of the damages. The most acceptable are urban textures. Meanwhile, the city of Tabriz, as a historical city with an ancient and valuable identity with 1336 hectares of historical value, is completely affected by the aforementioned currents. The continuation of the exogenous development perspective and the lack of attention to the revival of historical contexts in Tabriz city have caused many problems in these contexts, which is the most important goal of this research to examine this issue and provide optimal suggestions with a view to the future. The research method is based on the use of common future research methods and models, including the Delphi method and structural analysis (cross-effects matrix). The results show that among the 49 indicators that are effective on conservation-oriented regeneration in the historical context of Tabriz city, there are 21 indicators They were chosen as vital drivers, and in this regard, suggestions have been made to achieve the research goals.

Keywords

Main Subjects

Full Text

توسعه روزافزون شهرها و حرکت جریان جمعیت و سرمایه به سمت بافت‌های جدید برنامه‌ریزی‌شده منجر به فرسودگی و زوال بخش‌های ارگانیک و هسته‌های اولیه توسعه شهری شده است که در این بخش‌ها محدوده‌ها و بافت‌های واجد ارزش تاریخی یکی از آسیب‌پذیرترین بافت‌های شهری هستند. در این میان شهر تبریز به‌عنوان یک شهر تاریخی با هویتی دیرین و ارزشمند با 1336 هکتار بافت واجد ارزش تاریخی کاملاً متأثر از جریان‌های مذکور می‌باشند. تداوم دیدگاه توسعه برون‌زا و عدم توجه به احیای بافت‌های تاریخی در شهر تبریز موجب مشکلات عدیده در این بافت‌ها شده است که بررسی این مهم و ارائه پیشنهادهای بهینه با نگاه به آینده مهم‌ترین هدف این تحقیق می‌باشد. روش تحقیق بر مبنای استفاده از روش‌ها و مدل‌های متداول آینده‌پژوهی از جمله روش دلفی و تحلیل ساختاری (ماتریس اثرات متقاطع) می‌باشد که در نرم‌افزار Micmac مورد تحلیل قرار گرفته است. حجم نمونه تحقیق عبارت است از 30 نفر از خبرگان حوزه موردمطالعه متشکل از مدیران و کارشناسان ارشد دولتی و نخبگان دانشگاهی و جهت انتخاب این خبرگان از روش نمونه‌گیری کارشناسی و گلوله‌برفی استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد در بین 49 شاخص مؤثر بر بازآفرینی حفاظت محور در بافت تاریخی شهر تبریز تعداد 27 شاخص متشکل از شاخص‌های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، کالبدی، زیست‌محیطی، مدیریتی و نهادی به‌عنوان پیشران حیاتی انتخاب شدند که در این راستا پیشنهاداتی جهت نیل به اهداف تحقیق ارائه گردیده است.

References

اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان آذربایجان شرقی (1400)، مطالعات طرح تفصیلی ویژه بافت تاریخی شهر تبریز.
ایزدی، محمد سعید و فیضی، رضا (1389). بازآفرینی شهری کنش و بینشی جام و یکپارچه در ساماندهی محدوده‌های هدف برنامه‌های بهسازی و نوسازی شهری. هفت شهر، 33(34)، 24-35.
پوراحمد، احمد؛ حبیبی، کیومرث و افشار، مهناز (1389). سیر تحول مفهوم شناسی بازآفرینی شهری به‌عنوان رویکردی نو در بافت‌های فرسودة شهری. فصلنامة شهر ایرانی اسلام، 1(1)، 92-73.
تقی نژاد، کاظم؛ یزدانی، سعید؛ شیخ‌الاسلامی، علیرضا و ملک حسینی، عباس (1398). تدوین سناریوهای مطلوب بازآفرینی خلاق بافت تاریخی شهر گرگان. علوم وتکنولوژی محیط زیست، 24(1)، 38-27.
حسن‌زاده، مهرنوش و سلطان‌زاده، حسین (1395). طبقه‌بندی راهبردهای برنامه‌ریزی بازآفرینی بر اساس سطح پایداری بافت‌های تاریخی. فصلنامه مطالعات شهر ایرانی – اسلامی، پژوهشکده فرهنگ، هنر و معماری، 6(23)، 29-19.
حیدری چیانه، رحیم؛ روستایی، شهریور و سالکی ملکی، محمدعلی (1401). استراتژی‌های بازاریابی مقاصد گردشگری شهری پست مدرن مبتنی بر سناریوهای احتمالی (مطالعه موردی: کلانشهر تبریز). فضای شهری و حیات اجتماعی، 1(2)، 69-93.‎
زینالی عظیم، علی، بابازاده اسکوئی، سولماز؛ مهمانی، رقیه؛ فرجی، سنبل و رفیع زاده، مریم. (1402). ارزیابی بازآفرینی شهری در بافت تاریخی شهر تبریز با رویکرد فرهنگ محور. توسعه پایدار محیط جغرافیایی، 5(8)، 51-69.‎
سلطان‌زاده، حسین (1392). فضاهای شهری در بافت‌های تاریخی ایران. چاپ پنجم. دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
قاسمی خویی، معصومه (1391). مطالعه ی تطبیقی توسعه ی بافت‌های قدیم و جدید شهر براساس اصول منشور نوشهر گرایی(نمونه موردی: شهر تبریز)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.
قاسمی خویی، معصومه (1402). ارزیابی سناریوهای توسعه شهری بر مبنای رویکرد نوشهرگرایی (New urbanism) نمونه موردی: کلانشهرتبریز، رساله دکتری، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
قربانی، رسول؛ روستایی، شهریور و ابوالحسنی، نسیم (1402). بررسی مداخلات کالبدی در بافت‌های تاریخی و تآثیر آن بر انسجام و پیوستگی سازمان فضایی مطالعه موردی: بافت تاریخی شهر تبریز. جغرافیا و برنامه‌ریزی، 27(83)، 117-131. Doi: 10.22034/gp.2023.14224.
قره بگلو، مینو؛ بلالی اسکویی، آزیتا و اردبیلچی، ایلقار (1399). واکاوی مؤلفه‌های کیفیِ میان افزایی مجموعۀ تجاری مشروطه و صاحب‌الامر در بازار تاریخی تبریز. جغرافیا و برنامه‌ریزی منطقه‌ای، 11(1)، 31-15.
کشاورزی، پرویز؛ بیگ بابایی، بشیر و حسین‌زاده دلیر، کریم (1401). تحلیل بازآفرینی فرهنگی اجتماعی در توسعه محله‌ای (مطالعه موردی: محله دیزج جنوبی شهر بناب). فصلنامه علمی - پژوهشی پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، 13(48)، 168-153. Doi: 10.30495/JUPM.2022.4281
گودرزوند چگینی، رقیه؛ شکرگزار، اصغر و جعفری مهرآبادی، مریم (1402). بررسی و کاربست بازآفرینی پایدار بافت تاریخی شهرها (نمونه موردی: محله پیغمبریه شهر قزوین). جغرافیا و برنامه‌ریزی، 27(86)، 129-147.
 Doi: 10.22034/gp.2023.51686.3005.
لطفی، سهند (1390). تبارشناسی بازآفرینی شهری. چاپ اول، انتشارات آذرخش.
مهره کش، منصور (1392). مطالعه به کارگیری رهیافت برنامه ریزی ارتباطی در بازآفرینی شهری (نمونه موردی: محله همت آباد اصفهان). پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه هنر یزد. ایران.
نقی‌زاده زنوز، علی (1396). بازآفرینی اماکن باارزش بافت تاریخی شهر (نمونه موردی: منطقه 12 تهران). پایان‌نامه کارشناسی ارشد، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی. ایران.
یوسفی، عباس (1400). بازآفرینی حفاظت مبنای محورهای شهری بر پایه توسعه اجتماعی - اقتصادی (محور محله گازرگاه به مرکز تاریخی یزد)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه تهران.
Ajza Shokohi, M., & Hosseini, S.M. (2017). Estimation and Evaluation of Sustainability Neighborhood in the City of Tehran, Case Study: Valiasr Shomali Neighborhoods, Ashtiani, Niloufar and Imamiye. Human Geography Research, 49(2), 341–56.
Bertolini, L. 2010. Sustainable urban mobility, an evolutionary approach, European Spatial Research Policy 1, 109-126.
Bosone, M., Casola, M., Daldanise, G., & Vito, D. (2023). Stimulating Circular Urban Regeneration through Cultural and Sustainable Communities: The Proposal for a Green Blue Youth Vision 2030. Sustainability, 15(14), 112-94.
Cheng, Z., King, S.P., Smyth, R., & Wang, H. (2016). Housing Property Rights and Subjective Wellbeing in Urban China. European Journal of Political Economy, 45, 160-174.
Cheuk Man HO, E. (2012). Renewing the urban regeneration approach in Hong Kong. Run Run Shaw Library, City University of Hong Kong.
Chu, X., Shi, Z., Yang, L., & Guo, S. (2020). Evolutionary Game Analysis on Improving Collaboration in Sustainable Urban Regeneration: A Multiple-Stakeholder Perspective. Journal of Urban Planning and Development, 146(4), 1-10.
Dan-Dan, F., & Se-Hwa, K. (2019). The study on the residential space in culture-led urban regeneration: A case study of residential space in Henan. Procedia Computer Science, 79 , 1005–1012.
Dan-Dan, Fan., Se-Hwa, Kim. (2019). The Study on the Residential Space in Culture-led Urban Regeneration: a case study of Residential Space in Henan. 79:01005-1018.
Dean, K., & Trillo, C. (2019). Assessing sustainability in housing led urban regeneration: Insights from a housing association in Northern England. Architecture_MPS, 15 (2), 1–18.
Dean, K., Trillo, C., & Lee, A. (2022). Sustainable urban regeneration: Insights and evaluation from a UK housing association . Routledge.
East Azerbaijan Cultural Heritage, Tourism, and Handicrafts Department (2021). Detailed Studies of the Special Plan for the Historical Context of Tabriz City. (in persian)
 Erfani, G., & Roe, M. (2020). Institutional stakeholder participation in urban redevelopment in Tehran: An evaluation of decisions and actions. Land Use Policy, 91 , 1-37. https://doi.org/10.1016/j.landusepol. 2019.104367
Ferrante, A., Fotopoulou, A., & Mazzoli, C. (2020). Sustainable urban regeneration through densification strategies: The Kallithea district in Athens as a pilot case study. Sustainability, 12 (22), 94-62. https://doi.org/10.3390/su12229462
Gharabaglou, Minou, Balali Oskouei, Azita, and Ardabilchi, Ilghar. (2020). Analysis of Qualitative Components of Infill Development in the Mashrouteh and Saheb-ol-Amr Commercial Complex in the Historical Bazaar of Tabriz. Geography and Regional Planning, 11(1), 15-31. (in persian)
Ghasemi Khoyi, Masoumeh. (2012). A Comparative Study of the Development of Old and New Urban Contexts Based on the Principles of the New Urbanism Charter (Case Study: Tabriz City). Master's Thesis, University of Tabriz, Tabriz, Iran. (in persian)
Ghasemi Khoyi, Masoumeh. (2023). Evaluation of Urban Development Scenarios Based on the New Urbanism Approach (Case Study: Tabriz Metropolis). PhD Dissertation, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran. (in persian)
Gorbani, Rasoul, Rostaei, Shahrivar, and Abolhasani, Nasim. (2023). Investigating Physical Interventions in Historical Contexts and Their Impact on the Coherence and Continuity of Spatial Organization: A Case Study of the Historical Context of Tabriz City. Geography and Planning, 27(83), 117-131. doi: 10.22034/gp.2023.14224. (in persian)
Goudarzvand Chegini, Roghayeh, Shokrgazar, Asghar, and Jafari Mehrabadi, Maryam. (2023). Investigation and Application of Sustainable Regeneration in the Historical Context of Cities (Case Study: Peyghambarieh Neighborhood in Qazvin City). Geography and Planning, 27(86), 129-147. doi: 10.22034/gp.2023.51686.3005. (in persian)
Hasanzadeh, Mehnoosh, and Soltanzadeh, Hossein. (2016). Classification of Regeneration Planning Strategies Based on the Sustainability Level of Historical Contexts. Iranian-Islamic City Studies Quarterly, 6(23), 19-29. (in persian)
Heidari Chiane, Rahim, Rostaei, Shahrivar, Saleki Maleki, Mohammad Ali. (2022). Marketing Strategies for Postmodern Urban Tourism Destinations Based on Probable Scenarios (Case Study: Tabriz Metropolis). Urban Space and Social Life, 1(2), 69-93. (in persian)
 Hosseini, A., Kahaki, F. S., & Ahadi, Z. (2022). Explaining the importance of place quality in urban regeneration with a futures studies approach: The case study on District 10 of Tehran. Geographical Urban Planning Research (GUPR), 9 (4), 957–980.
Izadi, Mohammad Saeid, and Feizi, Reza. (2010). Urban Regeneration: A Comprehensive Approach to Organizing Target Areas of Urban Improvement and Renovation Programs. Haft Shahr, 33(34), 24-35. (in persian)
Keshavarzi, Parviz, Bigbabaei, Bashir, and Hosseinzadeh Dalir, Karim. (2022). Analysis of Socio-Cultural Regeneration in Neighborhood Development (Case Study: Dizaj-e Jonoubi Neighborhood in Bonab City). Urban Research and Planning Quarterly, 13(48), 153-168. doi: 10.30495/JUPM.2022.4281. (in persian)
Lak, A., Gheitasi, M., & Timothy, D. J. (2020). Urban regeneration through heritage tourism: Cultural policies and strategic management. Journal of Tourism and Cultural Change, 18 (4), 386–403. https://doi.org/10.1080/14766825.2019.1668002
Lee, W. Y., Shin, S. H., & Jang, S. H. (2022). Sustainable urban regeneration strategies in Korea’s abandoned mine area using industrial heritage. Advances in Civil Engineering, 2022(1), 1-27. https://doi.org/10.1155/2022/7401027
Lotfi, Sahand. (2011). Genealogy of Urban Regeneration. 1st Edition, Azarakhsh Publications. (in persian)
Mehrakesh, Mansour. (2013). A Study on the Application of Communicative Planning Approach in Urban Regeneration (Case Study: Hemmatabad Neighborhood in Isfahan). Master's Thesis, Faculty of Art and Architecture, Yazd University, Iran. (in persian)
Naghizadeh Zanouz, Ali. (2017). Regeneration of Valuable Places in the Historical Context of the City (Case Study: District 12 of Tehran). Master's Thesis, Department of Geography, Faculty of Literature and Humanities, Islamic Azad University, Central Tehran Branch, Iran. (in persian)
 Piperno, A., Iaione, C., & Kappler, L. (2023). Institutional collective actions for culture and heritage-led urban regeneration: A qualitative comparative analysis. Sustainability, 15 (11), 1-21. https://doi.org/10.3390/su15118521
Pourahmad, Ahmad, Habibi, Kiomars, and Afshar, Mahnaz. (2010). The Evolution of the Conceptualization of Urban Regeneration as a New Approach in Urban Worn-out Contexts. Iranian-Islamic City Journal, 1(1), 73-92. (in persian)
Rasoli, M., Ahdnejad Rushti, M., Meshkini, A., & Heydari, T. (2020). Regeneration analysis of urban decay textures with emphasis on the role and function of local stakeholders with a foresight approach: Case study: Zanjan City. Research and Urban Planning, 13 (48), 51–68
Robert, P., Mauduit, J., Frank, R. M., & Vert, M. (2020). Biocompatibility and resorbability of a polylactic acid membrane for periodontal guided tissue regeneration. Biomaterials, 14 (5), 353–358.
Rogers, C. D. F., Lombardi, D. R., Leach, J., & Cooper, R. F. D. (2012). The urban futures methodology applied to urban regeneration. Engineering Sustainability, 165 (1), 5–20.
Russo, C. (2015). A critical analysis of four South East Queensland city futures initiatives. Journal of Futures Studies, 19 (3), 29–48.
Soltanzadeh, Hossein. (2013). Urban Spaces in the Historical Contexts of Iran. 5th Edition. Cultural Research Publications. (in persian)
Stryjakiewicz, T., Kudłak, R., Ciesiółka, P., Kołsut, B., & Motek, P. (2018). Urban regeneration in Poland’s non-core regions. European Planning Studies, 26 (2), 316–341.
Taghinejad, Kazem, Yazdani, Saeid, Sheikholeslami, Alireza, and Malek Hosseini, Abbas. (2019). Developing Desirable Scenarios for Creative Regeneration of the Historical Context of Gorgan City. Environmental Science and Technology, 24(1), 27-38. (in persian)
 Tallon, A. (2020). Urban regeneration in the UK . Routledge.
Tursie, C. (2017). Culture-led urban regeneration of industrial derelict places: Case study: Paltim Hats Factory of Timișoara - A cultural social enterprise. Journal of Social Sciences and Humanities, 1 (1), 7–23.
Wang, H., Zhao, Y., Gao, X., & Gao, B. (2021). Collaborative decision-making for urban regeneration: A literature review and bibliometric analysis. Land Use Policy, 107 , 105479. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2021.1-12.
Wigginton, N. S., Fahrenkamp-Uppenbrink, J., Wible, B., & Malakoff, D. (2016). Introduction to special issue: Cities are the future. Science, 352 (6288), 904–905.
Yousefi, Abbas. (2021). Conservation-Based Regeneration of Urban Axes Based on Socio-Economic Development (Case Study: Gazargah Neighborhood to the Historic Center of Yazd). Master's Thesis in Architecture, University of Tehran. (in persian)
Zeynali Azim, Ali, Babazadeh Oskouei, Solmaz, Mehmani, Roghayeh Faraji, Sanbol, Rafiezadeh, Maryam. (2023). Evaluation of Urban Regeneration in the Historical Context of Tabriz City with a Culture-Oriented Approach. Sustainable Development of Geographical Environment, 5(8), 51-69. (in persian)

Files

Share

How to cite

Statistics