نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تبریز،تبریز،ایران

2 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

چکیده

به دنبال بازنگری مفهوم توسعه پایدار، امروزه کشورهای در حال توسعه، در پی جلب مشارکت زنان در فرآیند توسعه می‌باشند. در سکونت‌گاه‌های غیررسمی، یکی از موانع توانمندسازی زنان در نقش‌آفرینی آن‌ها در فرایند مشارکت در ساماندهی محلات مسکونی خویش، وجود عقاید قالبی یا کلیشه‌هاست. کلیشه‌ها نقشی غیرقابلیتی به زنان داده‌اند. به طوری‌که آن‌ها هیچ فرصتی برای کسب قدرت و توانمندی نمی‌یابند. بنابراین در روند توانمندسازی زنان، مطالعه ساختارهای بازدارنده فرهنگی حائز اهمیت است. هدف این مقاله تحلیل رابطه کلیشه‌های جنسیتی و توانمندسازی زنان در سکونت‌گاه‌های غیررسمی است. همچنین رابطه توانمندسازی زنان با متغیرهای زمینه‌ای نظیر سن، تأهل، تحصیلات، وضعیت اشتغال و مهاجرت سنجیده می‌شود. پژوهش حاضر از نظر هدف بنیادی- کاربردی و از نظر روش، پیمایشی- تحلیلی است و برای گردآوری داده‌ها از پرسش‌نامه محقق‌ساخته استفاده شده است. جامعه آماری تحقیق، زنان 18 سال به بالای ساکن در سکونت‌گاه‌های غیررسمی شهر ایلام می‌باشد که با استفاده از شیوه نمونه‌گیری تصادفی طبقاتی متناسب با حجم و بر اساس فرمول نمونه‌گیری کوکران، 377 نفر انتخاب شدند. روایی پرسشنامه با استفاده از روایی محتوا و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ (89/0) بدست آمد. برای تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم افزار SPSS، از آزمون‌های همبستگی پیرسون، دو نمونه‌ای مستقل (T)، تحلیل واریانس (F) و تحلیل رگرسیونی بهره گرفته شد. از نرم افزار AMOS نیز برای مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) استفاده گردید. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که بین توانمندسازی زنان و میزان اعتقاد به کلیشه‌های جنسیتی با اطمینان لازم رابطه معناداری وجود دارد. همچنین متغیرهای زمینه‌ای همچون سن، وضعیت تأهل، تحصیلات، مهاجرت و وضعیت اشتغال رابطه معناداری با توانمندسازی زنان دارند. از این‌رو توانمندسازی آنان در این زمینه‌ها، بسترهای ظرفیت‌سازی اجتماعی محلی را فراهم می‌آورد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Analysis and Evaluation the Relationship between Gender Stereotypes and Empowerment of women in Poor Urban Areas (Case Study: Informal Settlements in Ilam)

نویسندگان [English]

  • Reza Jahanbin 1
  • Freydoun Babaei Agdam 2
  • Shahrivar rostaei 2
  • Akbar Asghari Zamani 2

1 university of Tabriz, Tabriz, Iran

2 Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Planning and Environmental Sciences, Tabriz University, Tabriz, Iran

چکیده [English]

Following the reconceptualization of the notion of sustainable development, nowadays, developing countries are seeking to engage women in the development process. In informal settlements, one of the obstacles in the way of empowering women that constrains their participation in the organization of their residential neighborhoods relates to clichés or stereotypes. The stereotypes have assigned a passive role to women so that they do not stand any chance of empowerment. Therefore, in the process of empowering women, the study of preventive cultural structures is important. The present paper aims to analyze the relationship between gender stereotypes and empowerment of women in informal settlements. In addition, the relationship between empowerment of women and background variables such as age, marital status, education, employment status and immigration is also evaluated. The present research is of a fundamental-applied nature and has used survey as a method. To collect the data, a researcher-made questionnaire was utilized .The research population is women, 18 years of age and older, residing in informal settlements in Ilam seleced through random sampling. Based on the Cochran's formula 377 women were selected. The validity of the questionnaire was determined through content validity and its reliability was determined through Cronbach's alpha (0.89). Data were analyzed using SPSS and running Analysis of Variance (F), Pearson correlation test, T-test, and regression analysis. AMOS was used also for the structural equation modeling (SEM). The findings of the study show that there is a significant relationship between women empowerment and belief in gender stereotypes. Additionally, background variables such as age, marital status, education, immigration and employment status have a significant relationship with the empowerment of women. Hence, empowering them in this context provides a platform for local social capacity-building.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Gender Stereotypes
  • Empowerment of women
  • Informal settlements
  • Ilam city