نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 هیات علمی دانشگاه زنجان

2 دانشگاه زنجان - گروه جغرافیا

10.22034/gp.2021.41606.2694

چکیده

گرد و غبار یکی از مهم ترین پدیده هایی است که در سال های اخیر مشکلات متعددی را در زمینه های مختلف در ایران ایجاد کرده است . نوسانات متغیرهای اقلیمی نظیر دما و بارش در شدت و فراوانی رخداد این پدیده بسیار موثر است . بنابراین لازم است تا ضمن بررسی ارتباط بین نوسانات این متغیرها با پدیده گرد و غبار، تغییرات فضایی آنها نیز مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد .
این پژوهش به منطور بررسی ارتباط بین نوسانات دما و بارش با پدیده گرد و غبار و تحلیل فضایی تغییرات آنها در منطقه غرب و جنوب غرب ایران انجام گرفته است . در این پژوهش داده‌های روزانه تعداد ۳۰ ایستگاه سینوپتیک ناحیه‌ی غرب و جنوب غرب ایران طی دوره آماری ۲۰۱۶-۱۹۶۲ در زمینه متغیرهای بارش، دما و گرد و غبار از سازمان هواشناسی کشور اخذ گردیده است و با توجه به یکسان نبودن طول دوره آماری در همه ایستگاهها، دوره آماری ۲۰۱۶-۱۹۸۵ انتخاب و سپس مورد استفاده قرار گرفته است.هم چنین به منظور ارزیابی نوسانات متغیرهای مورد مطالعه از روشهای تحلیل طیفی و به منظور بررسی رفتار فضایی این پدیده ها از الگوهای خود همبستگی فضایی استفاده شده است . نتایج حاصل از تحلیل خودهمبستگی فضایی با شاخص موران نشان داد که پدیده گرد و غبار در غرب و جنوب غرب ایران با دما، بارش و روزهای خشک دارای ساختار فضایی بوده و به شکل خوشه ای توزیع شده اند. نتایج حاصل از تحلیل لکه های داغ نیز متمرکز شدن و خوشه‌ای شدن گرد و غبار در غرب و جنوب غرب ایران را نشان می دهد .

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Investigation and analysis of the relationship between dust fluctuations and temperature and precipitation fluctuations in western and southwestern Iran

نویسندگان [English]

  • Seyed Hossein Mirmousavi 1
  • Zahara Taran 2

1 associate professor

2 phd

چکیده [English]

Dust is one of the most important phenomena that has caused many problems in various fields in Iran in recent years. Fluctuations of climatic variables such as temperature and precipitation are very effective in the intensity and frequency of occurrence of this phenomenon. Therefore, while examining the relationship between these fluctuations and the dust phenomenon, its spatial changes are also examined and analyzed.
This study was conducted to investigate the relationship between temperature and precipitation fluctuations with the phenomenon of dust and spatial analysis of their changes in the western and southwestern regions of Iran. In this study, daily data of 30 synoptic stations in the west and southwest of Iran during the statistical period of 1962-2016 in the field of precipitation, temperature and dust variables were obtained from the Meteorological Organization and due to the non-uniform length of the statistical period in all stations, In order to unify, the statistical period of 1985-16 was selected and then used. Also, in order to evaluate the fluctuations of the studied variables, spectral analysis methods were used and in order to study the spatial behavior of this phenomenon, spatial correlation patterns were used. The results of spatial autocorrelation analysis with Moran index showed that the dust phenomenon in the west and southwest of Iran with temperature, precipitation and dry days has a spatial structure and is distributed in clusters. The results of hot spot analysis also showed the concentration and clustering of dust in western and southwestern Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • dust
  • Dry days
  • Trend
  • spatial autocorrelation
  • West and southwest of Iran