نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تبریز

2 دانشگاه تبریز، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، تبریز، ایران

10.22034/gp.2021.45671.2829

چکیده

تهیه و اجرای طرح جامع با آشکار شدن ضعفهایش چه در بعد ماهوی و چه اجرایی در جهان، در حدود 60 سال است که در اکثر کشورهای توسعه-یافته منسوخ شده است. در ایران اما اجرای آن کماکان ادامه یافته است. گرچه در سالیان اخیر تلاشهایی برای تغییر این روند برداشته شد که نمونه بارز آن آغاز به تهیه طرحهایی موسوم به ساختاری ـ راهبردی از اواسط دهه هفتاد خورشیدی در ایران بوده است. بررسی این طرح و نیز مقایسه با دو طرحی که به نوعی از ترکیب آنها بوجود آمده (استراتژیک و طرح ساختاری) آشکار ساخت طرح ساختاری ـ راهبردی فارغ از برخی پیشرفتهای شکلی، ترکیبی ناقص از سه الگوی جامع، ساختاری و استراتژیک است. در مطالعات وضع موجود از همان الگوی پژوهشی طرح جامع پیروی کرده و در سطوح دیگر نیز ویژگیهای یک طرح نوین را عرضه نمی‌دارد. بهره‌گیری از الگوی استراتژیک به شکل بسیار سطحی و بی ارتباط با بخشهای دیگر و بدون وقوف بر فحوای طرح و استفاده از تنها مطالعات مرحله اول طرح ساختاری انگلستان و عدم دقت در مرحله دوم آن (طرح محلی) و عرضه طرحهایی مجزا از ساختار اصلی، از دیگر نشانه‌های عدم وجود ساختاری نوین در این طرح است. بازنگری مجدد در نظام طرحهای توسعه شهری کشور و تلاش برای پوشش ضعفهای الگوی جامع ضمن اضافه نمودن ویژگیهای مثبت الگوی استراتژیک پیش از تهیه و اجرای کامل این الگوی امتحان پس داده (استراتژیک) با ارائه طرحی جایگزین، می‌تواند راه‌حل مناسبتری نسبت به طرح ساختاری ـ راهبردی برای ساماندهی شهرهای کشور باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Comparative analysis of the nature and process of preparing a Structural-Strategic plan in Iran and Urban Development Plans of developed countries

نویسندگان [English]

  • Rasoul Ghorbani 1
  • Hamid Hodjati 2

1 Professor, Planning and Environmental Sciences, Urban Planning Group Tabriz University, Tabriz, IRAN

2 Tabriz University, Planning and Environmental Science faculty,Geography and Urban Planing Group, Tabriz, Iran

چکیده [English]

The preparation and implementation of Comprehensive Plan (cause of its weaknesses) has been obsolete in developed countries about 60 years ago. In Iran, however, its preparation and implementation has continued. However, in recent decades, efforts have been made to change this trend, a clear example of which has been the preparation of so-called Structural-Strategic plans in Iran since the mid-1990s. Reviewing the specifications and structure of this plan and also comparing it with two plans that have been created from a combination of them (Strategic Plan and Structural Plan) reveals the construction of a Structural-Strategic plan, (regardless of some formal improvements), is not more than an incomplete combination of three Comprehensive, Structural and Strategic Plans. In the study of the current situation, it follows the same research pattern of the comprehensive plan and does not offer the features of a new plan at other levels. Utilizing a strategic pattern in a very superficial way and unrelated to other parts and without being aware of the content of the plan and using only the studies of the first stage of the UK structural plan and not paying attention to its second stage (local plan) and offering separate designs of the main structure. Another sign of the lack of a new structure in this plan. Reviewing the system of urban development plans and trying to cover the weaknesses of the Comprehensive pattern by providing an alternative plan, can be a more appropriate solution than the Structural-Strategic plan for cities of the Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Structural-Strategic Plan
  • Comprehensive Plan
  • Strategic Plan
  • Planning
  • Iran