نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

2 دانشیار دانشگاه ملایر

3 استادیار، دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.

4 دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، دانشگاه پیام‌نور، کرمان، ایران.

10.22034/gp.2021.45274.2814

چکیده

شهرستان دورود در شرق استان لرستان می‌باشد که به‌عنوان سرزمینی سرشار از منابع طبیعی، تاریخی و فرهنگی از یک سو و دارا بودن آب و هوای چهار فصل، رودخانه‌های پرآب و چشمه‌های جاری، کوهستان‌های برف‌گیر و نظایر آن جزء یکی از مهمترین مناطق جاذب گردشگر در استان لرستان شناخته شده است. این موقعیت ممتاز در گردشگری می‌تواند بسترهای لازم را برای سرمایه‌گذاری و جذب گردشگر، ایجاد اشتغال و درآمد و ارتقا رفاه اجتماعی فراهم نماید. در این پژوهش با استفاده از ارزیابی چند معیاره، پهنه‌های مناسب برای تفرج آبی در منابع آبی ساکن و خروشان در شهرستان دورود شناسایی شدند. معیارهای محیط‌زیستی تأثیرگذار در پهنه‌بندی گردشگری آبی در 5 گروه معیار شامل معیار‌های فیزیکی، اکولوژیکی، زیرساختی- کالبدی، ایمنی و اقتصادی- اجتماعی و 27 زیرمعیار برای تفرج آبی در منابع آبی ساکن و 26 زیرمعیار برای تفرج آبی در منابع آبی خروشان تدوین ‌شدند و براساس مدل ارزیابی چند معیاره، پهنه‌های مناسب گردشگری تعیین گردید. در نهایت با استفاده از مدل TOPSIS پهنه‌های مناسب برای گردشگری اولویت‌بندی گردیدند. نتایج حاصل از مدل تاپسیس نشان داد که پهنه‌های سد مروک، سراب و آب‌بندان ماهی همیانه، آب‌بندان حشمت‌آباد 2 به ترتیب دارای بالاترین اولویت پهنه‌ها برای تفرج آبی در منابع آبی ساکن شناخته شدند. همچنین بالاترین اولویت برای تفرج آبی در منابع آبی خروشان مربوط به پهنه‌های رودخانه سزار، گهر رود 1 و گهر رود 2 می‌باشد. نتایج حاصل از روش مقایسات زوجی نشان می‌دهد که 69/8 درصد از مساحت کل منطقه برای تفرج آبی متمرکز در منابع آبی ساکن، 16/7 درصد برای تفرج آبی گسترده در منابع آبی خروشان، توان بالا داردوشهرستان دورود با توجه به منابع آبی فراوان، قابلیت و ظرفیت بالایی در زمینه تفرج‌های آبی دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Assessing and zoning the potential of areas prone to developing water recreation by combining AHP ,TOPSIS and GIS in water resources of Dorud city

نویسندگان [English]

  • Leila Dehghani Firoozabadi 1
  • Alireza Ildoromi 2
  • Mir Mehrdad Mirsanjari 3
  • sahar abedian 4

1 M.Sc., Faculty of Natural Resources and Environment, Malayer University, Malayer, Iran.

2 Associate Professor of Malayer University

3 Assistant Professor, Faculty of Natural Resources and Environment, Malayer University, Malayer, Iran

4 Faculty of Natural Resources and Environment, Payamnoor University, Kerman, Iran

چکیده [English]

Dorud is located in east of Lorestan province that has luxuriant natural, historical and cultural resources, and in the other hand has hot to cold climate, watery rivers, flowing springs, snow-covered mountains and so on, is well known as one of most attractive tourist area more in Lorestan province. This illustrious position in tourism can provide basis for investment and tourist attract, making work and income and, finally improve social welfare. In this research, suitable zones determined for water recreation in lotic and flowing water resources in Dorud City by Multi Criteria Evaluation (MCE) method. The effective environmental criteria in water recreation zoning classified in 5 criterion groups involved physical, ecological, fundamental, safety, and social-economic and 27 sub criterion for water recreation in lotic water resources, and 26 sub criterion for water recreation in lentic water resources and recreation suitable zones determinated based on MCE method. Finally, suitable zones for recreation prioritized by TOPSIS model. Results showed that Merok dam, Mahi hamyane Sarab and pond, Heshamatabad 2 pond zones respectively have highest preferences for water recreation in lotic water resources. Furthermore, Sezar River, Gaharrood 1 and Gaharrood 2 have highest preferences for water recreation flowing water resources. The results of the pairwise comparison show that 8.69% of the total area for intensive aquatic recreation, 7.16% for extensive aquatic recreation in lotic water resources, has high capability. Dorud City with these water resources has high capability and capacity in field of water recreations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Multi Criteria Evaluation
  • Ecotourism
  • Zoning
  • Fuzzy logic
  • TOPSIS