تبیین مدل ساختاری نقش فضای شهری در مشارکت پذیر نمودن شهروندان در شهرکرد

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

عضو هیات علمی دانشگاه شهرکرد

10.22034/gp.2024.57200.3160

چکیده

یکی از پیش نیازهای اساسی برای جلب مشارکت شهروندان، وجود فضاهای متناسب شهری می باشد که از ابعاد مختلف بتواند نیازهای شهروندان را برطرف کرده و میزان تعاملات آنها را نیز بهبود بخشد، این امر در شهرکرد با توجه به محدودیت توسعه افقی شهر و نیز به هم ریختگی کالبد شهری از اهمیت زیادی برخوردار می باشد. هدف از پژوهش حاضر بررسی تبیین مدل ساختاری نقش فضای شهری در مشارکت پذیر نمودن شهروندان در شهرکرد بوده و از لحاظ هدف (نوع استفاده) یک تحقیق کاربردی است. روش مورد استفاده در این تحقیق یک روش توصیفی – تحلیلی است. جامعه آماری مورد پژوهش در این تحقیق شامل ساکنان شهر شهرکرد با تعداد (190441) در نظر گرفته شده‌‌اند. تعداد نمونه برابر 383 نفر بر اساس فرمول کوکران و به شیوه تصادفی در دسترس تعیین شدند. ابزار گردآوری اطلاعات شامل پرسشنامه 38 سؤالی می‌باشد داده‌های گردآوری شده بر اساس تحلیل مسیر معادلات ساختاری با نرم‌افزار AMOS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج به دست آمده بیانگر آن است که به طور کلی فضای شهری بر میزان مشارکت‌پذیری شهروندان در شهرکرد تأثثر مثبت و معناداری داشته است به گونه‌ای که فضای شهری بر مشارکت‌پذیری با ضریب تأثیر 17/0، اثرگذار بوده است و رابطه بین ساختار کالبدی فضاهای عمومی بر مشارکت‌پذیری با ضریب تأثیر 45/0 بیشترین تأثیر و ساختار شبکه ارتباطی بر مشارکت‌پذیری با ضریب تأثیر 19/0 کمترین میزان می باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Explaining the structural model to enable citizens to participate, based on the urban space in Shahrekord

نویسنده [English]

  • pezhman mohamadi
دانشگاه
چکیده [English]

One of the basic prerequisites for attracting the participation of citizens is the existence of appropriate urban spaces, which can meet the needs of citizens from different dimensions and improve the level of their interactions. , and the clutter of the urban body is very important. The purpose of the current research is to investigate the structural model of the role of urban space in enabling citizens to participate in Shahrekord, and in terms of the purpose (type of use) it is an applied research. The method used in this research is a descriptive-analytical method. The statistical population of this study includes the residents of Shahrekord with the number of (190,441). The number of samples was determined to be 383, based on the Cochran's formula, and randomly available. The data collection tool included a 38-question questionnaire. The collected data were analyzed based on structural equation path analysis with AMOS software. The results show that, in general, urban space, the level of citizen participation in the city. The approach has had a positive and significant effect, as urban space has had an impact on participation with a coefficient of 0.17, and the relationship between the physical structure of public spaces has the greatest impact on participation with a coefficient of 0.45, and a network structure. On participation, the coefficient of impact is 0.19.

کلیدواژه‌ها [English]

  • urban space
  • participation
  • citizens
  • Shahrekord

یکی از پیش نیازهای اساسی برای جلب مشارکت شهروندان، وجود فضاهای متناسب شهری می باشد که از ابعاد مختلف بتواند نیازهای شهروندان را برطرف کرده و میزان تعاملات آنها را نیز بهبود بخشد، این امر در شهرکرد با توجه به محدودیت توسعه افقی شهر و نیز به هم ریختگی کالبد شهری از اهمیت زیادی برخوردار می باشد. هدف از پژوهش حاضر بررسی تبیین مدل ساختاری نقش فضای شهری در مشارکت پذیر نمودن شهروندان در شهرکرد بوده و از لحاظ هدف (نوع استفاده) یک تحقیق کاربردی است. روش مورد استفاده در این تحقیق یک روش توصیفی – تحلیلی است. جامعه آماری مورد پژوهش در این تحقیق شامل ساکنان شهر شهرکرد با تعداد (190441) در نظر گرفته شده‌‌اند. تعداد نمونه برابر 383 نفر بر اساس فرمول کوکران و به شیوه تصادفی در دسترس تعیین شدند. ابزار گردآوری اطلاعات شامل پرسشنامه 38 سؤالی می‌باشد داده‌های گردآوری شده بر اساس تحلیل مسیر معادلات ساختاری با نرم‌افزار AMOS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج به دست آمده بیانگر آن است که به طور کلی فضای شهری بر میزان مشارکت‌پذیری شهروندان در شهرکرد تأثثر مثبت و معناداری داشته است به گونه‌ای که فضای شهری بر مشارکت‌پذیری با ضریب تأثیر 17/0، اثرگذار بوده است و رابطه بین ساختار کالبدی فضاهای عمومی بر مشارکت‌پذیری با ضریب تأثیر 45/0 بیشترین تأثیر و ساختار شبکه ارتباطی بر مشارکت‌پذیری با ضریب تأثیر 19/0 کمترین میزان می باشد.

ابراهیمیان، فاطمه.، صابری، حمید. (۱۳۹۸). بررسی و ارائه راهکارهای افزایش سرزندگی در فضاهای عمومی شهری (نمونه موردی: مجتمع تجاری تفریحی ارگ جهان نما اصفهان)، دومین کنفرانس بین‌المللی عمران، معماری و مدیریت توسعه شهری در ایران، تهران، دانشگاه صنعتی مراغه.
اذانی، مهری.، کهزادی، اسفندیار.، رحیمی، علیرضا.، بابانسب، رسول. (1393). ارزیابی میزان تناسب فـضاهای شـهری با معیارهای دسترسی مـعلولان و رتبه‌بندی مناطق شهری (مورد مطالعه: شهر دوگنبدان). نشریه علمی جغرافیا و برنامه ریزی, 18(50): 1-28.
اصلانی، مریم.، شیعه، اسماعیل. (۱۳۹۶). رویکرد شهروندی فضایی؛ چهارچوبی برای مشارکت شهروندان در فرآیندهای برنامه‌ریزی شهری، فصلنامه کاربرد سیستم اطلاعات جغرافیایی و سنجش از دور در برنامه‌ریزی، 8 (3): 31-68.
اعتمادی، سمیرا.، چنگلوایی، یونس. (۱۳۹۷). بررسی نقش تعامل اجتماعی در فضای شهری، سومین کنفرانس بین‌المللی عمران، معماری و طراحی شهری، تبریز، دبیرخانه دایمی کنفرانس -دانشگاه میعاد با همکاری دانشگاه هنر اسلامی تبریز-دانشگاه خوارزمی- دانشگاه شهرکرد.
امانی، حمیدرضا.، حمدی پور، حمداله.، محمدی، اکبر.  طیبی نیا، عبدالرضا. (۱۳۹۷). بررسی چالش‌ها و راهبردهای موثر در جلب و تقویت مشارکت شهروندان در مدیریت شهری مورد مطالعه: شهرداری اسلامشهر، اولین همایش بررسی چالش‌ها و ارایه راهکارهای نوین مدیریت شهری، تهران، سازمان بسیج شهرداری تهران.
اینانلو چولاخلو، رویا.،  سهیلی، جمال­الدین. (1395). بررسی میزان مشارکت‌های عمومی در رسیدن به ارتقای کیفی فضاهای گمشده شهری (نمونه موردی: بوستان جوانمردان، زیر­پل آیت­الله کاشانی)، پژوهش و برنامه­ریزی شهری، 7(24): ­157- 172.     
توسلیان، رحیم.، حضرتی، مجید. (۱۳۹۸). تحلیل نقش کنشگران شهری در ارتقاء کیفیت فضای شهری (نمونه موردی: بافت فرسوده شهر زنجان)، اولین همایش ملی کیفیت در فضاهای معماری و شهری، زنجان، دانشگاه زنجان.
توکلی، زینب.، شعبانی جفرودی، محبوبه.، رحمان‌پور، زهرا. (۱۳۹۸). بررسی ویژگی‌های کیفی و کالبدی فضاهای عمومی در جهت ارتقاء تعاملات اجتماعی، ششمین کنفرانس ملی پژوهش‌های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و مدیریت شهری، تهران -دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی.
ثبوتی، هومن.، خطیبی، اشکان.، علوی، پری. (۱۳۹۸). ارزیابی عملکرد فضاهای شهری برای کودکان با رویکرد ارتقای تعاملات اجتماعی (نمونه موردی شهر زنجان)، هشتمین کنفرانس بین‌المللی عمران، معماری و توسعه اقتصاد شهری، شیراز، موسسه آموزشی مدیران خبره نارون.
دویران، اسماعیل.، توکلی نیا، جمیله.، غلامی، سعید.، دانش دوست، مهرداد. (1393). سنجش تطبیقی ظرفیت مشارکت پذیری ساکنان دربافت های جدید و قدیم شهری با استفاده از مدل AHP (نمونه موردی: محله حسینیه «قدیم» و کوی قائم «بافت جدید» شهر زنجان). نشریه علمی جغرافیا و برنامه ریزی, 18(48): 123-148.
زیاری، کرامت الله.، قاسمی، سعید.، مهدیان بهنمیری، معصومه.، مهدی، علی. (1394). CDS، رویکردی مشارکتی در فرآیند چشم اندازسازی توسعه شهری (مورد پژوهش: شهر مهاباد). نشریه علمی جغرافیا و برنامه ریزی, 19(53): 167-201.
سلجوقی، سارا.، راستی، امید.،  نارویی، پیمان. (1399). تاثیر ساختار کالبدی محلات بر میزان مشارکت‌پذیری شهروندان با تاکید بر فضای عمومی (نمونه موردی پهنه شمالی شهر زاهدان)، نخستین کنفرانس ملی حقوق، فقه و فرهنگ، شیراز.
شربتی، اکبر. (1397). میزان مشارکت شهروندان در امور شهری (مطالعه موردی: شهر گنبد)، فصلنامه آمایش محیط، 11(41): 161-184.
شعیبی، محیا. (۱۳۹۸). بررسی وضعیت مشارکت شهروندان در منطقه 2 شهر تهران، اولین کنفرانس بین‌المللی مهندسی عمران، معماری و بازآفرینی شهری، تهران -دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی - مرکز همایش‌های بین‌المللی امام خمینی (ره)، دبیرخانه دائمی کنفرانس.
شفیعیان، محمد. (۱۳۹۷). ایجاد فضاهای شهری اجتماع‌پذیر با رویکرد تقویت حیات اجتماعی در فضاهای عمومی شهری (مطالعه موردی: میدان ولیعصر تبریز)، کنفرانس عمران، معماری و شهرسازی کشورهای جهان اسلام، تبریز، دانشگاه تبریز - دانشگاه شهید مدنی آذربایجان - دانشگاه علمی کاربردی شهرداری تبریز.
صرفی، علیرضا. (1401). بررسی میزان مشارکت شهروندان دامغانی در پروژه‌های شهرداری دامغان، ماهنامه پایاشهر، دوره: 4، شماره: 40، صص 22-1.
طاهری، اعظم.، عندلیب، غلامرضا.، ثانی، حسن. (۱۳۹۷). ارتقای کیفی فضاهای جمعی در مرکز محلات بافت‌های سنتی، سومین کنفرانس بین‌المللی عمران، معماری و طراحی شهری، تبریز، دبیرخانه دایمی کنفرانس -دانشگاه میعاد با همکاری دانشگاه هنر اسلامی تبریز-دانشگاه خوارزمی- دانشگاه شهرکرد.
طهماسبی مقدم، حسین.، محرمی، سعید.، کشاورز، مهدیه. (۱۳۹۸). ارزیابی کیفیت فضای شهری در راستای ارتقا تعاملات اجتماعی خیابان‌های شهری (نمونه موردی: خیابان خیام شهرقزوین)، اولین همایش ملی کیفیت در فضاهای معماری و شهری، زنجان، دانشگاه زنجان.
غفوری نام، مهسا. (۱۳۹۷). ارتقاء کیفیت فضای شهری و دستیابی به توسعه شهری پایدار از طریق بهسازی کالبدی-محیطی محله آبکوه مشهد، کنفرانس عمران، معماری و شهرسازی کشورهای جهان اسلام، تبریز، دانشگاه تبریز - دانشگاه شهید مدنی آذربایجان - دانشگاه علمی کاربردی شهرداری تبریز.
فتحی، سروش. (1393). عوامل موثر بر مشارکت شهروندان در مدیریت و توسعه فضاهای شهری تهران، مطالعات جامعه شناختی شهری (مطالعات شهری)، 4(10): 143-164.
قنبری، ابوالفضل. (1393). بررسی تطبیقی تأثیر فضای شهری بر میزان مشارکت شهروندان (مورد مطالعه: محلات شهر تبریز)، نشریه جغرافیا و برنامه ریزی، 18(48): 211-243.
کیاسی، شروین.، کریمی آذر، امیررضا. (۱۳۹۸). شناسایی مولفه‌های موثر و کیفیت‌ساز در طراحی فضاهای شهری پایدار با تاکید بر مولفه‌ های پیاده مداری، ششمین کنفرانس ملی پژوهش‌های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و مدیریت شهری، تهران -دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین.
لاله‌پور، منیژه. (۱۳۹۶). تحلیلی بر ظرفیت نهادی- مدیریتی فضاهای شهری در ارتباط با مشارکت شهروندان در اداره شهرها (مطالعه موردی: منطقه 8 شهر تبریز)، فصلنامه جغرافیا و توسعه، 15 (49): 21-35.
محمدی مکوندی، زینب. (1397). بررسی تاثیر کیفیت فضای شهری بر میزان حضور زنان در شهر اهواز نمونه‌ی موردی محله‌ی کیانپارس، مجله معماری‌شناسی، 1(3): 11-1.
محمدی ده چشمه، پژمان. (1399). بررسی وضعیت شاخص های زیست پذیری شهری در شهرکرد بر مبنای جایگاه مدیریت شهری، فصلنامه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 20(57): 222-205.
نجفی نهر، نیلوفر.، موسوی، میرسعید. (۱۳۹۶). نقش مشارکت و تعامل اجتماعی بر ایجاد فضای عمومی شهری، همایش ملی شهر سبز با محوریت تکنولوژی و انرژی های پاک در عمران، معماری و شهرسازی، تبریز، موسسه آموزش عالی چرخ نیلوفری آذربایجان -دانشگاه تبریز.
هدایتی، سیدعلی اکبر. (1400). نقش مشارکت شهروندان در توسعه‌ی شهری (مطالعه موردی: شهر تهران)، هفتمین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های نوین در عمران، معماری، مدیریت شهری و محیط زیست، تهران.
هندیانی، عبداله.، همتی، ناهید. (۱۳۹۵). بررسی نقش مشارکت مالی شهروندان در حفظ و نگهداری فضاهای سبز شهری (مطالعه موردی: اراضی عباس آباد)، همایش بین‌المللی اقتصاد شهری، تهران، انجمن علمی اقتصاد شهری ایران.