تبیین تاثیر کیفیت فضا به مثابه منفعت عمومی در کاهش آسیب پذیری زلزله مطالعه موردی: منطقه 1 شهرداری تبریز

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای گروه شهرسازی، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران.

2 استادیارگروه معماری و شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

3 استادگروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه تبریز،تبریز، ایران،

10.22034/gp.2024.62233.3269

چکیده

مفهوم کیفیت فضا محصول شرایط و متغیرهای مختلفی است که همین عوامل در واقع عناصر تاثیرگذار در فضا – مکان جغرافیایی است. ابژکتیویسم فضا ، در هر شهری نقش پررنگی دارد و با وضعیت های بحرانی مانند زلزله روابط متقابلی برقرار می کند. در این مقاله کیفیت فضا، به مثابه منفعت یا کالایی عمومی در نظر گرفته شده است که دارای ابعاد کارکردی، ادراکی و کالبدی است. منفعت عمومی صرفا به معنای مرسوم خدمات شهری و توزیع برابر آن ها نگریسته نمی شود بلکه منفعت و کالایی عمومی است. هدف تحقیق بررسی میدانی تاثیر کیفیت فضا و بهره مندی از کالاهای عمومی بر کاهش آسیب های ناشی از زلزله در منقه یک شهرداری تبرزی است. روش تحقیق توصیفی تحلیلی است. تعداد 120 نفر به صورت تصادفی از ساکنان منطقه1 شهرداری تبریز مورد پرسشگری قرار گرفته اند. نتایج تحقیق حاکی از آن است که کیفیت فضا در کاهش آسیب پذیری در برابر زلزله تاثیر معنی داری دارد. ........ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . / / / / / . . . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . . . .. . . . .. . . .. . . .. . . . .. . . . . . . . .. . . . .. . . . .. . . .. . . . .. . . .. . . . .. . . .. . .. . .. . .. . . .. . . .. . . . . . . . . .. . . . . ..

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Explaining the effect of space quality as a public benefit in reducing earthquake vulnerability Case study:

نویسندگان [English]

  • seyed Karim Mousavi 1
  • mahsa faramarzi 2
  • Hossein Nazmfar 3
1 PhD student of Urban Planning Department, Marand Branch, Islamic Azad University, Marand, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Architecture and Urban Planning, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran
3 Professor, Department of Geography & Rural Planning, Faculty of Planning and Environmental Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran
چکیده [English]

Introduction

The concept of space quality is the product of various conditions and variables, which are actually the influential elements in space-geographical place. The objectivism of space plays a prominent role in every city and establishes mutual relations with critical situations such as earthquakes. In this article, the quality of space is considered as a benefit or a public good that has functional, perceptual and physical dimensions. The public benefit is not only considered in the conventional sense of urban services and their equal distribution, but it is a public benefit and good.

Methods: Text

The research method is descriptive and analytical. A number of 120 people have been questioned randomly from the residents of Zone 1 of Tabriz Municipality.Results: Text

Conclusions: The research results indicate that the quality of space has a significant effect on reducing vulnerability to earthquakes.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Space quality
  • public good
  • vulnerability reduction
  • earthquake

اصل مقاله

هدف : مفهوم کیفیت فضا محصول شرایط و متغیرهای مختلفی است که همین عوامل در واقع عناصر تاثیرگذار در فضا – مکان جغرافیایی است. ابژکتیویسم فضا ، در هر شهری نقش پررنگی دارد و با  وضعیت های بحرانی مانند زلزله  روابط متقابلی برقرار می کند. در این مقاله کیفیت فضا، به مثابه منفعت یا کالایی عمومی در نظر گرفته شده است که دارای ابعاد کارکردی، ادراکی و کالبدی است.   منفعت عمومی صرفا به معنای مرسوم خدمات شهری و توزیع برابر آن ها نگریسته نمی شود بلکه منفعت و کالایی عمومی است.  بررسی میدانی تاثیر کیفیت فضا و بهره مندی از کالاهای عمومی بر کاهش آسیب های ناشی از زلزله در منطقه یک شهرداری تبریز است.

روش: روش تحقیق توصیفی تحلیلی است. تعداد 120 نفر به صورت تصادفی از ساکنان منطقه1  شهرداری تبریز مورد پرسشگری قرار گرفته اند.

نتایج : نتایج تحقیق حاکی از آن است که کیفیت فضا در کاهش آسیب پذیری در برابر زلزله تاثیر معنی داری دارد.

نتیجه گیری: میانگین معنادار هر یک از انواع سرمایه اجتماعی در خروجی آزمون U-Man Vitny نشان  می دهد که کاهش آسیب پذیری در برابر بحران زلزله در منطقه تبریز به بازتولید و تکثیر سرمایه اجتماعی در مقیاس خیابان، محله و شهر تبریز بستگی دارد.

مراجع

اسلیتر دن ، فرن تونکیس( 1386)،‌ جامعه بازار؛‌ بازار و نظریه اجتماعی مدرن، (ترجمه حسین قاضیان)، تهران: نشر نی
احمدی، تقی؛ ذاکرحقیقی، کیانوش، پورجوهری، امیرحسین (1400). تاثیر مولفه‌های کالبدی تبلیغات شهری در آلودگی بصری منظر شهری، دانش شهرسازی، 3،( 4): 41-64
احمدی بابک(1384)،‌هایدگر و تاریخ هستی، چاپ سوم،نشر مرکز،‌تهران
امین زاده، بهناز (1394). ارزش ها در طراحی منظر شهری: پایداری، زیبایی و هویت، دانشگاه تهران، چاپ دوم
بیانچینی فرانکو، (1393)، منظر ذهنی شهر؛ مفاهیم، بازنمایی های فرهنگی و کاربست های سیاست گذارانه، ترجمه محمدعی زکریایی، انتشارات تیسا
پیری عیسی(1390)، تبیین علمی حکمروایی مطلوب و کارایی ارتباطی شهر، مطالعه موردی نظام شهری استان آذربایجان شرقی، پایان نامه دکتری، دانشگاه تبریز
پیری عیسی، لیلا هاشمی( 1400)، رنسانس خیابانی خوانشی بر تولید فضای اجتماعی با تاکید بر تریالکتیک لوفور جغرافیای مورد کاوی سبزه میدان زنجان، نشریه علمی جغرافیا و برنامه ریزی ، 25، ( 78):  101-116
کرایب یان( 1388)، نظریه اجتماعی کلاسیک؛‌مقدمه ای بر اندیشه مارکس، ‌وبر،‌ دورکهیم، ‌زیمل،‌ترجمه شهناز مسمی پرست،‌نشر آگه
کرمی،اسلام؛ (1403) ، تحلیل اهمیت- عملکرد  شاخصهای طراحی شهری پایدار در رضایتمندی و  وفاداری به مکان مورد پژوهش:  بافت مرکزی کلانشهر تبریز. جغرافیا و برنامه ریزی،28(88،)328-305
کوثری، فاطمه؛ ناصری، غلامحسین (1392) منظر شهری و نقش آن در توسعه و طراحی شهری پایدار، پنجمین کنفرانس مدیریت و برنامه‌ریزی شهری، مشهد، ایران
ذکاوت کامران( 1385)، چارچوب استراتژیک مدیریت بصری شهر، مجله آبادی ها، 52: 14- 40
گوهری، انوشه؛ ایرانی بهبهانی، هما؛ صالحی، اسماعیل (1395). روش شناختی ادراک منظر شهری در ارتباط با ذهنیات و خاطرات جمعی، محیط شناسی، 42، (1): 195-210
رفیعیان مجتبی، عسگری علی، عسگری زاده زهرا( 1388)، سنجش میزان رضایتمندی سکونتی ساکنان محله نواب، پژوهش های جغرافیای انسانی، 41، ( 67 ): 24- 39
رئیسی حجت الله، مرتضی باقری، علی محمدی(1389) کیفیت زندگی، مفاهیم و رویکردها، نشر آرمان
روستایی شهریور، محمدرضا پورمحمدی ، حکیمه قنبری( 1401)، مدلسازی ساختاری تئوری شهر هوشمند بر پایه حکمروایی شهری در ایران، نمونه موردی شهرداری تبریز، نشریه علمی جغرافیا و برنامه ریزی، 26،( 79): 155- 169
ژوناس اولیویه( 1394)، رویای شهر، ترجمه محمود قلعه نویی، انتشارات دانشگاه تهران
- صرافی مظفر(1379)،‌ مبانی برنامه ریزی توسعه منطقه ای، انتشارات سازمان مدیریت و برنامه ریزی
نژاد ابراهیمی احد، معصومه آیشم( 1400)، جایگاه برندسازی در تحولات شهری تاریخی ایران اسلامی نمونه موردی دارالسلطنه تبریز در دوره قاجار، نشریه علمی جغرافیا و برنامه ریزی،25،( 78): 43-58
یوسفی، علی و همکاران (1393). منظر شهری، ششمین کنفرانس مدیریت و برنامه‌ریزی شهری، مشهد: ایران.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار