توانمندی‌های ژئوتوریستی دهستان بناجوی شمالی شهرستان بناب

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه ژئومورفولوژی دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی دانشگاه تبریز

2 استاد گروه ژئومورفولوژی دانشکده برنامه ریز ی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز

3 کارشناسی ارشد اکوتوریسم، گروه ژئومورفولوژی، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز

10.22034/gp.2024.56870.3146

چکیده

از بین انواع شاخه‌های گردشگری، ژئوتوریسم در سال‌های اخیر موردتوجه زیادی قرارگرفته است و دلیل توجه به ژئوتوریسم ضمن حفاظت از ویژگی‌های جغرافیایی یک ناحیه از قبیل محیط و میراث فرهنگی توجه به نیاز گردشگران را تأمین می‌کند و سبب بهبود زندگی ساکنان محلی می‌شود. هدف این پژوهش ارزیابی توانمندی های ژئوتوریستی دهستان بناجوش شمالی شهرستان بناب می‌باشد موقعیت جغرافیایی دهستان بناجوی شمالی در عرض جغرافیایی 37 درجه 35 دقیقه تا 37 درجه 53 دقیقه و طول جغرافیایی 45 درجه 54 دقیقه تا 46 درجه 20 دقیقه در بخش مرکزی شهرستان بناب در سمت جنوب غربی آذربایجان شرقی قرار دارد حدود شمالی آن را شهرستان عجب شیر و شرق آن را شهرستان مراغه می‌پوشاند و از سمت غرب به دریاچه ارومیه منتهی می‌شود. این تحقیق از نظر روش و ماهیت توصیفی - تحلیلی بوده و از لحاظ هدف در زمره تحقیقات کاربردی قرار دارد. روش گردآوری داده‌ها و اطلاعات در این پژوهش، روش کتابخانه‌ای و روش میدانی است. جامعه آماری این تحقیق شامل متخصصان توریسم (متخصصین توریسم در سازمان‌های استان و اساتید طبیعت‌گردی و افراد بومی) می‌باشد. حجم نمونه انتخابی نیز 30 مورد می‌باشد. برای تجزیه‌وتحلیل فرضیات پژوهش از مدل فاسولاس و ترسیم نقشه از طریق ARC GIS 10.6 و تجزیه‌وتحلیل‌های آماری با استفاده از نرم‌افزارهای EXCEL انجام شده است. نتایج حاصل از تحلیل مدل فاسولاس بیانگر آن است که بر اساس ارزش علمی و گردشگری ژئو سایت‌ها بالاترین ارزش به میزان 88/18 مربوط به غارهای دست کند روستای صور، رتبه دوم مربوط به توران دره سی و چشمه‌ای آن با 26/18، رتبه سوم سد دوش با 18/14، رتبه چهارم مربوط به غار شاه‌عباسی با 06/14 می‌باشد. غار تنور قره با 07/11 در رتبه آخر ارزش‌های مربوط به علمی و گردشگری قرار دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Evaluation of Geotourism Capabilities of North Bonajoo Rural Disirict of Bonab County

نویسندگان [English]

  • Asadollah Hejazi 1
  • Mohammad Hosain Rezaee moghaddam 2
  • Seyfaldin Merrikhi 3
1 Associate Professor, Department of Geomorphology, Faculty of Planning and Environmental Sciences, University of Tabriz
2 Professor, Department of Geomorphology, Faculty of Planning and Environmental Sciences, University of Tabriz
3 Master of Ecotourism, Department of Geomorphology, Faculty of Planning and Environmental Sciences, University of Tabriz
چکیده [English]

Among the various branches of tourism, geotourism has received a lot of attention in recent years, and the reason for paying attention to geotourism while preserving the geographical features of an area such as environment and cultural heritage is paying attention to tourists' needs and improving the lives of local residents. The purpose of this study is to evaluate the geotourism capabilities of North Bonajoo Rural Disirict of Bonab County. Geographical location of North Bonajoo Rural Disirict in latitude 37 degrees 35 minutes to 37 degrees 53 minutes and longitude 45 degrees 54 minutes to 46 degrees 20 minutes in the central part of Bonab city in It is located in the south of East Azerbaijan, its northern border is covered by Ajab Shir city and its eastern border is covered by Maragheh city and it leads to Urmia Lake from the west. This research is descriptive-analytical in terms of method and nature and is among the applied researches in terms of purpose. The method of data collection and information in this research is library method and field method. The statistical population of this research includes tourism specialists (tourism experts in provincial organizations, tourism professors of provincial universities). The selected sample number is 30. To analyze the research hypotheses from Fasoulas model and draw a map through ARC GIS 10.6 and statistical analysis was performed using EXCEL software. The results of the analysis of Fasoulas model show that based on the scientific value and tourism of geo-sites, the highest value of 18.88 is related to the slow caves of Sur village, the second rank is related to Turan DarrehSi and its springs are 18.26, the third rank is doosh Dam with 14/18, the fourth rank is related to Shah Abbasi Cave with 14.06.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Geotourism
  • Geomorphological
  • Fasoulas
  • North Bonajoo Rural Disirict

از بین انواع شاخه‌های گردشگری، ژئوتوریسم در سال‌های اخیر موردتوجه زیادی قرارگرفته است و دلیل توجه به ژئوتوریسم ضمن حفاظت از ویژگی‌های جغرافیایی یک ناحیه از قبیل محیط و میراث فرهنگی توجه به نیاز گردشگران را تأمین می‌کند و سبب بهبود زندگی ساکنان محلی می‌شود. هدف این پژوهش ارزیابی توانمندی های ژئوتوریستی دهستان بناجوش شمالی شهرستان بناب می­باشد. این تحقیق از نظر روش و ماهیت توصیفی - تحلیلی بوده و از لحاظ هدف در زمره تحقیقات کاربردی قرار دارد. جامعه آماری تحقیق حاضر شامل متخصصان توریسم (متخصصین توریسم در سازمان‌های استان و اساتید طبیعت‌گردی و افراد بومی) بوده است. حجم نمونه انتخابی نیز 30 مورد بود. برای تجزیه‌وتحلیل فرضیات پژوهش از مدل فاسولاس و ترسیم نقشه از طریق ARC GIS 10.6 انجام شده است. نتایج حاصل از تحلیل مدل فاسولاس بیانگر آن است که بر اساس ارزش علمی و گردشگری ژئو سایت‌ها بالاترین ارزش به میزان 88/18 مربوط به غارهای دست کند روستای صور، رتبه دوم مربوط به توران دره سی و چشمه‌ای آن با 26/18، رتبه سوم سد دوش با 18/14، رتبه چهارم مربوط به غار شاه‌عباسی با 06/14 می‌باشد. غار تنور قره با 07/11 در رتبه آخر ارزش‌های مربوط به علمی و گردشگری قرار دارد. در بررسی مجموع ارزش‌های کلی ژئوتوریسم در سه بخش علمی، حفاظتی و گردشگری نتایج نشان می‌دهد که بالاترین ارزش مربوط به ژئوسایت غارهای دست کند روستای صور و توران دره سی و چشمه‌های آن می‌باشد. پایین‌ترین ارزش نیز مربوط به غار چاخماقلار و تنور دره بوده است.

احمد زاده، حسن ،داداش پور مقدم ،مجید ، ولی زاده ، رضا (1401)استراتژی احیای گردشگری شهری برای دوران پس از همه گیری کرونا (کووید -19)مبتنی بر رویکرد مدل سازی مکانی (مطالعه موردی :کلانشهر تبریز ) .نشریه علمی جغرافیا و برنامه ریزی شهری . سال 26 شماره 82 .زمستان401 .صص 26-1
احمدی، عبدالمجید، تقیان، علیرضا، یمانی، مجتبی، و موسوی، سیدحجت. (1395). ارزیابی منطقه اورامانات جهت توسعه ژئوتوریسم و با هدف پیشنهاد منطقه به عنوان ژئوپارک ملی- جهانی. پژوهش های ژئومورفولوژی کمی، 4(4 )، 1-16. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.22519424.1395.4.4.1.4
امری کاظمی ،علیرضا. (1381) : آغازی بر ژئوتوریسم ایران.مجموعه مقالات بیست ویکمین گردهمایی علوم زمین سازمان زمین شناسی واکتشافات معدنی کشور.ص34
بهرامی، زینب و روستایی, شهرام . (1393). ارزیابی ارزش علمی و ارزش افزوده مکان ژئومورفیک تالاب های پل دختر. جغرافیا و برنامه‌ریزی، 18(47)، 1-21.
جعفری حسن، طاهرخانی محمد، رضایی خدیجه.(۱۳۹۹). بررسی ژئوتوریسم حوضه آبریز قزل‌اوزن بر اساس روش فاسیلاس تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی ۲۰ (۵۹) :۷۹-۵۹ ۱۰,۲۹۲۵۲/jgs.۲۰.۵۹.۵۹.
حجازی، سیداسدالله و فرمانی منصور، ستاره و ایلدرمی، علیرضا،1393،تحلیل اکوتوریسمی جنگل گیان نهاوند با بهرهگیری از روش نیکولاس،اولین همایش ملی توسعه پایدار منابع طبیعی تجدید شونده،همدان،https://civilica.com/doc/309573
حسن پوری غازانی،  پویا (1398) ارزیابی توانمندی‌های ژئو توریستی دره لیقوان به روش فاسیلاس. پایان‌نامه دانشگاه تبریز.
کاظمیان شیران، غلامرضا ، ضیائی، محمود ، یاوری گهر، فاطمه و بابائی، یاور . (1401). توسعه مکمل گرای گردشگری: رویکردی نوین در توسعه منطقه‌ای. جغرافیا و برنامه‌ریزی، 26(79)، 335-307. doi: 10.22034/gp.2021.45143.2808
کرمی دهکردی، مهدی و لیانی، قاسم . (1403). اولویت‌بندی مناطق مستعد بوم‌گردی روستایی استان چهارمحال و بختیاری براساس کیفیت خدمات. جغرافیا و برنامه‌ریزی، 28(87)، 229-210. doi: 10.22034/gp.2023.53484.3047
مختاری، داود (1394) ژئوتوریسم، تبریز، انتشارات دانشگاه تبریز، چاپ اول
مختاری، داود . (1389). ارزیابی توانمندی اکوتوریستی مکان های ژئومورفیکی حوضه­ی آبریز آسیاب خرابه در شمال غرب ایران به روش پرالونگ (Pralong). مجله جغرافیا و توسعه، 8(18)، 27-52. doi: 10.22111/gdij.2010.1119
مرکز آمار ایران، (1395)، سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1395.
مقصودی، مهران ، علیزاده، محمد، شریفی، انور و حسینی پور، سمیرا . (1397). ارزیابی کمی ژئومورفوسایت های منطقه تخت سلیمان با استفاده از روش فاسیلوس و همکاران با تاکید بر توسعه ی ژئوتوریسم. پژوهشهای ژئومورفولوژی کمّی، 3(3)، 22-37.
موسوی، مرضیه سادات ، ایزدی، علی ، علوی زاده، سید امیر محمد و اسماعیل پور، علی منظم . (1398). موانع مؤثر در مشارکت اجتماعی روستاییان در طرح‌‌های عمرانی (مورد شناسی: دهستان بناجوی شمالی). جغرافیا و آمایش شهری منطقه‌ای، 9(31)، 53-72. doi: 10.22111/gaij.2019.4695
موسوی، میرنجف، مجنونی توتاخانه، علی، آفتاب، احمد و مفرح بناب، مجتبی . (1398). تحلیل شاخص عدالت فضایی در روستاهای گردشگرپذیر (مطالعة موردی: استان آذربایجان شرقی). پژوهشهای جغرافیای انسانی، 51(3)، 551-569. doi: 10.22059/jhgr.2017.61831