تحلیلی بر وضعیت بلندمرتبه‌سازی در مناطق شمال شهر اصفهان بر اساس شاخص‌های توسعه پایدار

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه اصفهان

3 استادیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

10.22034/gp.2024.62422.3277

چکیده

مقدمه: بلند‌مرتبه‌سازی به عنوان ابزاری برای مهار توسعه شهری مطرح شده است اما برخورد انتزاعی به این ابزار، تبعات منفی اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، کالبدی، زیست‌محیطی و سیاسی – مدیریتی را به‌همراه داشته است. پژوهش حاضر به وضعیت بلند‌مرتبه‌سازی در مناطق شمالی شهر اصفهان بر اساس شاخص‌های توسعه پایدار برای رسیدن به ساختمان‌های بلند پایدار می‌پردازد.

روش: پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی-تحلیلی می‌باشد. اطلاعات از طریق مطالعات کتابخانه و میدانی به کمک ابزار پرسش‌نامه گرداوری شده است. جامعه آماری پژوهش شامل متخصصین حوزه مربوطه در مناطق شمالی اصفهان یعنی مناطق: 7، 8، 10، 12 و 14 می‌باشد که به روش تصادفی ساده و به صورت دلفی دو مرحله‌ای، 75 نفر (سهم هر منطقه 15 نفر) به عنوان حجم نمونه انتخاب گردید. داده‌های گردآوری شده با استفاده از آزمون‌های آماری تی تک‌نمونه‌ای، رگرسیون گام به گام و تکنیک تصمیم‌گیری Swara مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

نتایج: نتایج تحقیق نشان داد بلندمرتبه‌سازی در تمامی مناطق شمالی شهر اصفهان در شاخص‌های پایداری شهری وضعیت مطلوبی ندارند. به گونه‌ای که منطقه 8 در سطح اول وضغیت و منطقه 14 در سطح آخر قرار دارد. از طرفی دیگر مؤلفه کالبدی-زیرساختی با بتای 443/0 بیشترین تأثیر را بر پایدار کردن بلندمرتبه‌سازی دارد. همپچنین مؤلفه مدیریتی با وزن نهائی 279/0 در جایگاه اول و مؤلفه اجتماعی و فرهنگی با وزن 137/0 دارای کمترین وزن و در جایگاه آخر قرار گرفته است.

نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج حاصله می‌توان گفت مدیریت شهری نقش به‌سزایی در بلندمرتبه‌سازی در زمینه ساخت و ساز و نظارت و ...دارد

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

An analysis of the state of high-rise buildings in the northern areas of Isfahan City based on development indicators

نویسندگان [English]

  • Marzieh Sedaghat Kish 1
  • Hamidreza Varesi 2
  • Amir Reza Khavarian Garmsir 3
1 PhD student in Geography and Urban Planning, University of Isfahan, Isfahan, Iran
2 Department of Geography and Urban Planning University
3 Assistant Professor of Geography and Urban Planning, Faculty of Geographical Sciences and Planning, University of Isfahan, Isfahan, Iran
چکیده [English]

Objective: High-rise building has been proposed as a tool to curb urban development, but an abstract approach to this tool has brought negative economic, social, cultural, physical, environmental, and political-management consequences. The current research deals with the status of high-rise construction in the northern areas of Isfahan based on sustainable development indicators to achieve sustainable high-rise buildings.

Methods: The research is applied in terms of purpose and descriptive-analytical in terms of nature and method. Information has been collected through library and field studies with the help of a questionnaire tool. The statistical population of the research includes experts in the relevant fields in the northern regions of Isfahan, i.e. regions: 7, 8, 10, 12 and 14, which are 75 people (the share of each region is 15 people) by simple random method and two-stage Delphi method. The collected data were analyzed using one-sample t-tests, stepwise regression and Swara's decision making technique. Results: The results of the research showed that high-rise buildings in all the northern areas of Isfahan city do not have a favorable status in terms of urban sustainability indicators. In such a way that region 8 is at the first level of clarity and region 14 is at the last level. On the other hand, the physical-infrastructural component with a beta of 0.443 has the greatest effect on stabilizing high-rise construction. Also, the management component with a final weight of 0.279 is in the first place and the social and cultural component with a weight of 0.137 has the lowest weight and is placed in the last place. Conclusions: According to the obtained results, it can be said that urban management has a significant role in high-rise construction in the field of construction and supervision.

کلیدواژه‌ها [English]

  • High-rise construction
  • Northern regions
  • Sustainable development
  • Isfahan city

اصل مقاله

مقدمه: بلند­مرتبه­سازی به عنوان ابزاری برای مهار توسعه شهری مطرح شده است اما برخورد انتزاعی به این ابزار، تبعات منفی اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، کالبدی، زیست­محیطی و سیاسی – مدیریتی را به­همراه داشته است. پژوهش حاضر به وضعیت بلند­مرتبه­سازی در مناطق شمالی شهر اصفهان بر اساس شاخص­های توسعه پایدار برای رسیدن به ساختمان­های بلند پایدار می­پردازد.

روش: پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی-تحلیلی می­باشد. اطلاعات از طریق مطالعات کتابخانه و میدانی به کمک ابزار پرسش­نامه گرداوری شده است. جامعه آماری پژوهش شامل متخصصین حوزه مربوطه در مناطق شمالی اصفهان یعنی مناطق: 7، 8، 10، 12 و 14 می­باشد که به روش تصادفی ساده و به صورت دلفی دو مرحله­ای، 75 نفر (سهم هر منطقه 15 نفر) به عنوان حجم نمونه انتخاب گردید. داده­های گردآوری شده با استفاده از آزمون­های آماری تی تک­نمونه­ای، رگرسیون گام به گام و تکنیک تصمیم­گیری Swara مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.

نتایج: نتایج تحقیق نشان داد بلندمرتبه­سازی در تمامی مناطق شمالی شهر اصفهان در شاخص­های پایداری شهری وضعیت مطلوبی ندارند. به گونه­ای که منطقه 8 در سطح اول وضغیت و منطقه 14 در سطح آخر قرار دارد. از طرفی دیگر مؤلفه کالبدی-زیرساختی با بتای 443/0 بیشترین تأثیر را بر پایدار کردن بلندمرتبه­سازی دارد.  همپچنین مؤلفه مدیریتی باوزن نهائی 279/0 در جایگاه اول و مؤلفه اجتماعی و فرهنگی با وزن 137/0 دارای کمترین وزن و در جایگاه آخر قرار گرفته است.

نتیجه­ گیری: با توجه به نتایج حاصله می­توان گفت مدیریت شهری نقش به­سزایی در بلندمرتبه­سازی در زمینه ساخت و ساز و نظارت و ...دارد.

مراجع

اسماعیلی، محمد و مشیری طیبی­نژاد، سیدرحیم. (1403). بررسی تطبیقی بلندمرتبه­سازی و ویلاسازی، نمونه موردی: شهرجدید امیکبیر و شهرجدید مهاجران. مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه­ای، 5 (1)، 81-96.
الهی­چورن، اسفندیار و الهی­چورن، محمدعلی. (1398). ارزیابی نقش اثرات بلندمرتبه­سازی بر کاربری­های شهری (مطالعه موردی: شهرستان تنکابن). جغرافیا و روابط انسانی، 2 (1)، 131-117.
الهی­خراسانی، علی و لعل نامی، تکتم. (1401). منابع فقهی بلندمرتبه­سازی در بوته نقد. جستارهای فقهی و اصولی، 8 (26)، 153-188.
اطلس کلانشهر اصفهان،1394.
آمارنامه شهر اصفهان، 1395.
پارسی­پور، حسن (1400). امکان­سنجی بلندمرتبه­سازی در شهر بجنورد. مطالعات برنامه­ریزی سکونت­گاه­های انسانی، 16 (2)، 269-280.
حسین­پور، ویدا؛ اصغری، حسین؛ پورشیخیان، علیرضا و حسنی­مهر، سیده­صدیقه. (1401). تحلیل فضایی-مکانی پدیده بلندمرتبه­سازی (مورد مطالعه: کلان­شهر تبریز). مهندسی جغرافیایی سرزمین، 6 (4)، 780-767.
درویشی، یوسف و رضاعلی، منصور (1401). بررسی پیامدهای بلندمرتبه­سازی ساختمان­های شهری بر گسترش افقی شهر، حقوق همجواری و حل مشکل زمین (مطالعه موردی: مناطق 2 و 4شهر تبریز). فصلنامه جغرافیا و برنامه­ریزی منطقه­ای، 12 (4)،  546-528.
رزاقیان، فرزانه و رهنما، محمد رحیم (1399). تحلیل شاخص­های شهر اکولوژیک در ساختمان­های بلند­مرتبۀ کلان شهر مشهد، مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، 10(40)، 103-88.
زیاری، کرامت­الله؛ حاتمی­نژاد، حسین و ترکمن­نیا، نعیمه (1399). سنجش تطبیقی معیارهای رشد هوشمند شهری در نواحی شش گانۀ منطقه 6 تهران. پژوهش­های جغرافیای انسانی، 52 (3)، 792-775.
شاه مرادی، دانیال (1399). باز طراحی ساختمان­های بلندمرتبه مسکونی فولادشهر با رویکرد توسعه اجتماعی پایدار، پایان­نامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما، مهدی محمودی کامل­آبادی و محسن افشاری، دانشگاه هنر اصفهان.
شالی، محمد؛ محامد خسروشاهی، سیدمحمود و جودی، پویا (1403). سنجش وضعیت شاخص­های توسعه پایدار شهری در شهر جدید سهند. مجله جغرافیا و برنامه­ریزی، 28 (78)، 227-240.
عقیلی، سید کامبیز؛ میرکتولی، جعفر و جانباز قبادی، غلامرضا. (1400). تحلیل شاخص­های عدالت فضایی در ساختمان­های بلندمرتبه گرگان. آمایش جغرافیایی فضا، 11(40)، 132-119.
غلامی، زهرا؛ زیاری و کرامت­الله. (1397). تأثیر بلندمرتبه­سازی بر ساختار کالبدی-فضایی شهر با استفاده از GIS (مطالعه موردی: شهر قزوین). چهارمین کنفرانس ملی معماری و شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین.
فتحی، سمیه؛ علی‌الحسابی، مهران و بهزادفر، مصطفی (1396). ضرورت‌های توجه شهرسازان جهت ایجاد انسجام کالبدی – اجتماعی در محلات بلند‌مرتبه؛ با تأملی بر توسعه منطقه 22 شهرداری تهران به عنوان یک منطقه پیراشهر. مدیریت شهری، 16(47)،  254-219.
فرقانی، حجت؛ رهنما، محمدرحیم؛ صابری­فر، رستم و رحیمی، حسین (1399). تحلیل اثرات بلندمرتبه­سازی بر فرم شهری کلانشهر مشهد. مجله جغرافیا و توسعه فضای شهری، 7(1)، 229-209.
فرهودی، رحمت الله؛ ناصری، علی محمد و پیشگاهی فرد، زهرا (1398). تحلیل تناسب چیدمان عناصر کالبد فضا در منطقۀ رشد شهر با رویکرد توسعۀ پایدار شهری (مطالعۀ موردی: منطقه 22 تهران). پژوهش­های جغرافیای انسانی، 51(2)، 356-341.
قربانی، رسول و جعفری، فیروز (1394). بررسی و تحلیل جایگاه تراکم ساختمانی در طرح­های توسعه شهری شهر تبریز. مجله جغرافیا و برنامه­ریزی، 19 (53)، 253-276.
کرمی، رمضان و رستمی، مسلم (1398). بررسی تأثیرات تراکم شهری بر سیستم حمل و نقل درون شهری (مطالعه موردی: بافت مرکزی شهر ایلام). فصلنامه آمایش محیط، شماره 47، 182-163.
موحد، علی و شهسوار، امین (1399). تحلیل رضایت شهروندان از گسترش بلند­مرتبه­سازی و توسعه فشرده شهری (مورد مطالعه: منطقه یک شهر ارومیه). مجله جغرافیا و برنامه­ریزی، 24 (74)، 261-249.
نسترن، مهین؛ قاسمی، وحید و یساولیان، شبنم. (1396). تحلیلی بر رابطۀ خطی و غیرخطی بلندمرتبه‌سازی و میزان و نوع جرائم شهری (مطالعه ی موردی: مناطق حوزۀ شمال و جنوب شهر اصفهان). نشریه مطالعات جامعه­شناختی شهری، 7 (24)، 31-64..
یوسف­زاده فرخی، سئودا و موسوی، میرسعید. (1397). رابطه برخی عوامل اجتماعی مرتبط با میزان رضایت از کیفیت زندگی در مجتمع‌های مسکونی (مجتمع آفتاب و برج تابان شهرک ولیعصر تبریز). مطالعات جامعه­شناسی، 11 (40)، 101-117.

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار