تبیین پرابلماتیک تخلفات ساختمانی در بافت‌های شهری

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه زنجان، زنجان،ایران

2 دانشجوی دکترای گروه حقوق. دانشگاه ازاد اسلامی واحد زنجان، زنجان،ایران

3 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان، زنجان،ایران

4 استادیارگروه حقوق. دانشگاه آزاد اسلامی واحد زنجان، زنجان،ایران

10.22034/gp.2025.64485.3324

چکیده

شهر از زمان یونان باستان بیشتر از یک کالبد فیزیکی و حامل امر سیاسی – حقوقی بوده است از اینرو بافت های شهری بستر مهم خوانش امر حقوقی و قانونی است. به عبارت دیگر فرماسیون مناسبت های رخداده در بستر شهر حکایت از وضعیت "امر حقوقی" در ابعاد مختلف آن دارد. هم از بعد حق سیاسی و اجتماعی و حقوق مدنی و هم بعد حق بر شهر لوفوری. وضعیت تخلفات ساختمانی شاخص سنجنده مهم این خوانش است. تحقیق حاضر به روش توصیفی تحلیلی انجام شده است و شاخص های مورد مطالعه در دو منطقه شهری کارمندان و اسلام اباد در شهر زنجان مورد مداقه قرار گرفته اند. نتایج تحقیق حاکی از این است که تخلفات ساختمانی‌ می‌ تواند از عوامل‌ متعددی همچون مسائل‌ اقتصادی، اجتماعی‌،کالبدی، مدیریتی‌ و قوانین‌ و مقررات نشأت بگیرد. با توجه‌ به‌ نتایج‌ تحقیق، می‌ توان چنین‌ نتیجه‌ گرفت‌ که‌ همه‌ی این‌ عوامل‌ در بروز تخلفات ساختمانی‌ در شهر زنجان دخیل‌ هستند، اما تأثیر عوامل‌ مدیریتی‌ در شکل‌گیری تخلفات ساختمانی‌ بیشتر از عوامل‌ دیگر است‌. لذا می توان چنین‌ بیان کرد که‌ تخلفات ساختمانی‌ همواره در شهرهایی‌ که‌ مدیریت‌ ضعیف‌ و سودجویی‌ را دارند بیشتر خواهد بود.

کلید واژه: حق بر شهر، حقوق بشر، تخلفات ساختمانی، بافت شهری

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

The problematic explanation of construction violations in urban contexts

نویسندگان [English]

  • Isa Piri 1
  • Mina abbasi 2
  • Hadi Naimi 3
  • alireza navarian 4
1 Faculty of Zanjan University
2 Islamic Azad University. law department.
3 Islamic azad university
4 Islamic Azad University
چکیده [English]

Abstract

Since the time of ancient Greece, the city has been more than a physical body and a carrier of political-legal issues, therefore, urban contexts are an important platform for reading the legal and legal issues. In other words, the formation of events that happened in the context of the city tells about the state of "legal matter" in its various dimensions. Both from the side of political and social rights and civil rights, and from the side of the right to the city of Lofuri. The state of construction violations is an important indicator of this reading. The present research has been carried out using a descriptive analytical method and the studied indicators have been studied in the two urban areas of Aksane and Islamabad in the city of Zanjan. The results of the research indicate that construction violations can originate from several factors such as economic, social, physical, managerial, and laws and regulations. According to the research results, it can be concluded that all these factors are involved in the occurrence of construction violations in Zanjan city, but the influence of management factors in the formation of construction violations is more than other factors. Therefore, it can be said that construction violations will always be more in cities with poor management and profit seeking.

Keywords: right to the city, human rights, construction violations, urban fabric

کلیدواژه‌ها [English]

  • right to the city
  • human rights
  • construction violations
  • urban fabric

شهر از زمان یونان باستان بیشتر از یک کالبد فیزیکی و حامل امر سیاسی – حقوقی بوده است از اینرو بافت های شهری بستر مهم خوانش امر حقوقی و قانونی است. به عبارت دیگر فرماسیون مناسبت های رخداده در بستر شهر حکایت از وضعیت "امر حقوقی" در ابعاد مختلف آن دارد.  هم از بعد حق سیاسی و اجتماعی و حقوق مدنی و هم بعد حق بر شهر لوفوری. وضعیت تخلفات ساختمانی شاخص سنجنده مهم این خوانش است.  تحقیق حاضر به روش توصیفی تحلیلی انجام شده است و شاخص های مورد مطالعه مورد مطالعه اقتصادی، اجتماعی، مدیریتی – سازمانی و قانونی در دو منطقه شهری کارمندان و اسلام اباد در شهر زنجان مورد مداقه قرار گرفته اند. نتایج تحقیق حاکی از این است که  تخلفات ساختمانی‌ می‌ تواند از عوامل‌ متعددی همچون مسائل‌ اقتصادی، اجتماعی‌،کالبدی، مدیریتی‌ و قوانین‌ و مقررات نشأت بگیرد. با توجه‌ به‌ نتایج‌ تحقیق، می‌ توان چنین‌ نتیجه‌ گرفت‌ که‌ همه‌ی این‌ عوامل‌ در بروز تخلفات ساختمانی‌ در شهر زنجان دخیل‌ هستند، اما تأثیر عوامل‌ مدیریتی‌ در شکل‌گیری تخلفات ساختمانی‌ بیشتر از عوامل‌ دیگر است‌. لذا می توان چنین‌ بیان کرد که‌ تخلفات ساختمانی‌ همواره در شهرهایی‌ که‌ مدیریت‌ ضعیف‌ و سودجویی‌ را دارند بیشتر خواهد بود.

      اسکندری عین الدین، هادی و غفاری گیلانده، عطا و نظم فر، حسین و سعیدی زارنجی، سمیرا،1402،تحلیل فضایی تخلفات ساختمانی براساس کمیسیون ماده ۱۰۰ شهرداری (نمونه موردی: شهر بستان آباد)، مجله جغرافیا و آمایش شهری منطقه ای، سال سیزدهم، شماره 49، صص: 93-122 10.22111/gaij.2023.44504.3086
پژوهان، موسی. داراب خانی، رسول و جعفری، المیرا، 1393، بررسی و تحلیل عوامل مؤثر بر تخلفات ساختمانی در شهرهای کوچک (نمونة موردی: شهر بابلسر)، پژوهش­های جغرافیای برنامه ریزی شهری، 2، 252-239
پیری عیسی، هاشمی، لیلا ( 1400)، رنسانس خیابانی خوانشی بر تولید فضای اجتماعی با تاکید بر تریالکتیک لوفور جغرافیای مورد کاوی سبزه میدان زنجان، نشریه علمی جغرافیا و برنامه ریزی ، 25، ( 78):  101-116
کشاورزی محمد، صالحی مرزینجانی، سعید، تیموری محمود (1403) تبیین و بررسی ماهیت و رویکرد قوانین و مقررات ملی ساختمان، با تاکید بر علل وقوع تخلفات ساختمانی (مطالعه موردی: محدوده منطقه 4 شهر قم، فصلنامه جغرافیا ( برنامه ریزی منطقه ای)، سال سیزدهم، شماره 1، صص: 575- 598
گوهری، انوشه؛ ایرانی بهبهانی، هما؛ صالحی، اسماعیل (1395). روش شناختی ادراک منظر شهری در ارتباط با ذهنیات و خاطرات جمعی، محیط شناسی، 42، (1): 195-210
روستایی‌، شهریور، فرخی‌ صومعه‌، مینا، قربانی‌، رسول(١٣٩٩). تحلیلی‌ بر سبک‌ زندگی‌ مسکونی‌ و الگوی سکونت‌ شهری با تأکید بر رضایت‌، انتخاب و ترجیح‌ (مطالعه‌ موردی: کلانشهر تبریز). نشریه‌ علمی‌ جغرافیا و برنامه‌ ریزی(٥٨).
کامیار راد ساناز، هداوند مهدی، صفرعلی کامیار راد (1400) ، حق بر شهر، پژوهش حقوق عمومی، 22(7): 250-282 DIO: 10.22054/QJPL.2020.43300.2175
حبیبی محسن، امیری، مریم (1394)، حق به شهر؛ شهر موجود و شهر مطلوب آنچه هست وآنچه باید باشد ، مجله پژوهش های انسان شناسی ایران، 5(2)، 9-30
صالحی‌ میلانی‌، ساسان و مریم‌ محمدی(١٣٨٩)، تدوین‌ ضوابط‌ و مقررات ساختوساز در مناطق‌ کوهپایه‌ ای( مطالعه‌ موردی :محله‌ باغ شاطر تهران)، فصلنامه‌ دانشگاه هنر، ش 3 ، صص‌: 24- 46..
معدنیان، شراره(١٣٨٧)، ماده صد قانون شهرداری، تنها ابزار موجود در تحقق‌ مقررات ملی‌ ساختمان، محور دهم‌: لزوم تدوین‌ مباحث‌ جدید در مقررات ملی‌ ساختمان و نقد مباحث‌ موجود. شماره 14، صص25- 42
هاروی، دیوید (1395) عدالت اجتماعی و شهر، ترجمه محمدرضا حائری، انتشارات سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران  
یوسفی‌، سمیرا، رفیعیان، مجتبی‌، تقوایی‌، علی‌ اکبر(١٣٩٨)، تحلیل‌ فضایی‌ ظرفیت‌­های اقتصادی و کالبدی مناطق‌ سه‌ گانه‌ شهر قزوین‌ بر بروز تخلفات ساختمانی‌، نشریه‌ پژوهش‌­های جغرافیایی‌ برنامه‌ ریزی شهری، دوره ٧، شماره،٣، ص ٦٧٦-٦٥٥