نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه زنجان

2 استادیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه زنجان

3 دانشجوی دکتری تخصصی جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه زنجان

10.22034/gp.2021.42611.2732

چکیده

سکونتگاه‌های مساله‌دار به‌ عنوان چالشی جدی فراروی کشورها، تجربه عینی روابط پنهان قدرت بازیگران خود بوده که سهم هریک از آنها در تولید این فضاها متفاوت بوده است. محله اسلام آباد شهر زنجان به دلیل موقعیت خاص و ویژگی‌های منحصربه فرد خود در فرآیند تکوین شهر، جولانگاه بازیگران مختلف بوده است. از این‌رو هدف پژوهش حاضر، تبیین اثرات عملکرد بازیگران در تولید متن سکونتگاه‌های مساله‌دار شهری با رویکرد حق‌به شهر و تحلیل انتقادی می‌باشد. پژوهش حاضر از نظر ماهیت کیفی و از نظر نوع کاربردی است. جهت تبیین متن/فضا در سکونتگاه‌های مساله‌دار ترکیبی از روش کیفی-کمی استفاده شد. متغیرهای اصلی پژوهش در ارتباط مستقیم با ساکنان جمع آوری شده و سپس به روش تکنیک دلفی توسط 50 کارشناس منتخب انتخاب و تکمیل گردید. بررسی تاثیرات شاخص‌ها از آزمون تی تک‌نمونه‌ای در محیط نرم افزار Spss صورت گرفته و جهت پیوند قدرت و ایدئولوژی بازیگران در تولید متن/فضا سکونتگاه‌های مساله‌دار از نرم افزار Mactor استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که تجربه زندگی ساکنان از نظر کارشناسان در قالب مفاهیمی چون فقر، نادیده گرفته شدن، عقب ماندگی، نیروهای نامرئی، تعارض منافع، ابهام در سرنوشت، فاصله ادعا و عمل، فاصله میان ما و آنان، دوگانگی و تضاد و منافع شخصی نه‌خیر مشترک معنا یافته است. مفاهیمی که نهادینه‌شدن ایدئولوژی‌های مسلط و عدم آگاهی و ضعف اقتصادی ساکنین این سکونتگاه‌ها و تقابل راهبردهای فضایی دولت/مدیریت شهری در برابر تاکتیک‌های فضایی مردم را نمایش می‌دهند. نقش مدیریت میانی به عنوان حلقه اتصال میان مدیریت دولتی و مدیریت محلی در تولید متن/فضا سکونتگاه‌های مساله‌دار چشم‌گیر بوده است. رمزگشایی معنای پنهان در‌پس معنای ظاهری با شناخت حقوق کاربران این سکونتگاه‌ها می‌تواند شرایط تسلط بازیگران اصلی را در قالب خود-اداره‌گری و خود-مدیریتی در سطوح مختلف افزایش دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Critical Analysis on the Performance of Urban Activists in Production of Text Urban Problematic Settlements (Case Study: Islamabad Neighborhood of Zanjan City)

نویسندگان [English]

  • Mohsen Ahadnejad reveshty 1
  • MOHAMAD TAGHI HEYDARI 2
  • Saeed Najafi 3

1 Associate Professor Geography and Urban Planning , Zanjan University

2 Assistant Professor Geography and Urban Planning , Zanjan University

3 Ph.D. student geography and urban planning of Zanjan University

چکیده [English]

Introduction
The critical discourse approach as a emerging discourse trying to link between power and the dominant ideologies of actors in social contexts. Problematic settlements as a serious challenge to countries, have been hidden power relations objective experience of actors that the contribution of each of them in the production of these space have been different. therefore the purpose of  the present study is explain the effects of actors' activities on the production of the text of problematic urban settlements with  a critical discourse  and right-to-city approaches.
Data and Method
Research method of the present study in terms of  nature is qualitative and in terms of the type is analysis method.For explaining the text / space in problematic settlements was used a combination of qualitative-quantitative methods.Then the research variables were extracted and tested with Delphi technique that the 50 experts selected them.The effects of the indicators were evaluated by a one- sample t-test in Spss software and for the link the power and  ideology of  the actors was used in the production of text /space of problematic settlements with Mactor software.
Results and Discussion
According to experts idea, findings showed that  life experience of  residents in the form of concepts such as poverty, neglect, backwardness, invisible forces, conflict of interest, ambiguity in fate, distance between claim and action, distance between us and them, duality and conflict and personal interests not common good,  has found meaning. Concepts show the confrontation of government/urban management space strategies against the space tactics of weak people with naturalization of the dominant ideologies and the lack of awareness and economic weakness of the rsidents of these settlements. The role of middle management as a link between government and local management have been significant in the production of text / space of  problematic settlements.
Conclusion
 recognizing the rights of the users of  these settlements with decryption of  hidden meaning  behind the apparent meaning, it can be increased the conditions of domination of the main actors at different levels in the form of self-Administered and self-management.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Critical Analysis
  • Urban Activists
  • Text Production
  • Problematic Settlements
  • Zanjan City
  • Islamabad Neighborhood
  • آقاگل­زاده، فردوس(1385). تحلیل گفتمان انتقادی: تکوین تحلیل گفتمان در زبان‌شناسی. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی.
  • ابراهیم پور، مجید(1393). جهان های ممکن: هانری له­فور و حق به شهر. انسان شناسی و فرهنگ.
  • اطهاری، کمال(1390). بررسی آراء هنری له­فور: حق به شهر. http://www.isa.org.ir.
  • بهرام پور، شعبان علی(1379). مقدمه تحلیل گفتمان انتقادی. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه ها.
  • جوان، جعفر؛ دلیل، سعید و سلمانی مقدم، محمد(1392). دیالکتیک فضا از منظر لوفور. مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، سال سوم، شماره دوازدهم، تابستان، صص17-1.
  • رابرت نیوویرث(بی تا). شهرهای در سایه(میلیاردها محله حاشیه نشین در دنیای جدید شهری). ترجمه: احمدپوراحمد، ابوالفضل مشکینی، ژیلا سجادی(1389). تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
  • رفیعیان، مجتبی و جهانزاد، نریمان(1394). دگرگونی اندیشه در نظریه برنامه ریزی. تهران: انتشارات آرمانشهر.
  • رفیعیان، مجتبی و کیانفر، آیدا(1398). فهم فضاهای خاکستری شهری: جایگاه قدرت در مناسبات تولید سکونتگاه های غیررسمی شهری(مورد: شهرک رضویه تهران). نشریه هنرهای زیبا-معماری و شهرسازی، دوره 24، شماره 1، بهار، صص5-16.
  • رهبری، لادن و شارع پور، محمود(1393). جنسیت و حق به شهر: آزمون نظریه له­فور در تهران. مجله جامعه شناسی ایران، 14 (1)، صص116-141.
  • سلیمانی، محمد؛ مشکینی، ابوالفضل؛ شیخی، محمد و امیرحاجلو، الهام(1398). تحلیل آثار سیاست های جهانی بر غیررسمی شدن فضای شهری(مطالعه موردی: کشورهای جنوب). پژوهش های جغرافیای انسانی، دوره 51، شماره 3، پاییز، صص 550-531.
  • شهرداری زنجان(1395). آمارنامه شهر زنجان. Zanjan.ir
  • فرکلاف، نورمن(1379). تحلیل گفتمان انتقادی. ترجمه : پیران و همکاران. تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه ها.
  • یارمحمدی، لطف الله(1383). گفتمان شناسی رایج و انتقادی. تهران: هرمس.
  • Amado, M. P., Ramalhete, I., Amado, A. R., & Freitas, J. C. (2016). Regeneration of informal areas: An integrated approach. Cities, 58, 59-69.
  • Badmos, O. S., Callo-Concha, D., Agbola, B., Rienow, A., Badmos, B., Greve, K., & Jürgens, C. (2020). Determinants of residential location choices by slum dwellers in Lagos megacity. Cities, 98, 102589.
  • Devi, P. P., Lowry, J. H., & Weber, E. (2017). Global environmental impact of informal settlements and perceptions of local environmental threats: An empirical case study in Suva, Fiji. Habitat International, 69, 58-67.
  • Dovey, K. (2015). Sustainable informal settlements?. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 179, 5-13.
  • Fenster, T. (2005). Identity issues and local governance: Women's everyday life in the city. Social Identities, 11(1), 21-36.
  • Fairclough, N (1995b). Media Discourse, London: Edward Amold.
  • Fairclough, N (1992). Discourse and Social Change. Polity Press, Cambridge.
  • Fairclough, N (1995). Critical Discourse Analysis. Longman, London.
  • Fairclough,N (2015). Language and Power.Routledge,London.
  • Fairclough, N., & Wodak, R. (1997). Critical discourse analysis. In van Dijk, TA (ed.) Discourse as Social Interaction (Discourse Studies: A Multidisciplinary Introduction, vol. 2).
  • Graham, G., Ahmad, N., & Mehmood, R. (2015). Enterprise systems: are we ready for future sustainable cities. Supply Chain Management: An International Journal.
  • Gouverneur, D (2016). Diseño de nuevos asentamientos informales. Medellín: Fondo Editorial Universidad Eafit Ediciones Unisalle.
  • -Harvey, D. (2002). The art of rent: globalisation, monopoly and the commodification of culture. Socialist register, 38.
  • Hassan, G. F. (2012). Regeneration as an approach for the development of informal settlements in Cairo metropolitan. Alexandria Engineering Journal, 51(3), 229-239.
  • Ismagilova, E., Hughes, L., Dwivedi, Y. K., & Raman, K. R. (2019). Smart cities: Advances in research—An information systems perspective. International Journal of Information Management, 47, 88-100.
  • Jacobs, K. (2006). Discourse analysis and its utility for urban policy research. Urban policy and research, 24(1), 39-52.
  • Kohli, D., Sliuzas, R., Kerle, N., & Stein, A. (2012). An ontology of slums for image-based classification. Computers, Environment and Urban Systems, 36(2), 154-163.
  • Lefebvre, H. (2009). State, space, world: Selected essays. U of Minnesota Press.
  • Merrifield, A. (2006). Henri Lefebvre: A critical introduction. Taylor & Francis.
  • Margolis, J., & Rockmore, T. (2000). Introduction: The Philosophy of Interpretation. Metaphilosophy, 1-3.
  • Montoya, J., Cartes, I., & Zumelzu, A. (2020). Indicators for evaluating sustainability in Bogota’s informal settlements: Definition and validation. Sustainable Cities and Society, 53, 101896.
  • Nassar, D. M., & Elsayed, H. G. (2018). From informal settlements to sustainable communities. Alexandria engineering journal, 57(4), 2367-2376.
  • Pratomo, J., Kuffer, M., Martinez, J., & Kohli, D. (2017). Coupling uncertainties with accuracy assessment in object-based slum detections, case study: Jakarta, Indonesia. Remote sensing, 9(11), 1164.
  • -Purcell, M. (2014). Possible worlds: Henri Lefebvre and the right to the city. Journal of urban affairs, 36(1), 141-154.
  • Ragheb, G., El-Shimy, H., & Ragheb, A. (2016). Land for poor: towards sustainable master plan for sensitive redevelopment of slums. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 216, 417-427.
  • Rahimi, M., AMAL, S. E., & SAADAT, M. (2008). A discursive representation of the winner and loser: the case of sports reports.
  • Srinivas, H. (2007). Defining Squatter Settlement, Urban Squatters and Slums.
  • Uzun, B., & Simsek, N. C. (2015). Upgrading of illegal settlements in Turkey; the case of North Ankara entrance urban regeneration project. Habitat International, 49, 157-164.
  • Van Dijk, T.A. (1991). Critical discourse analysis. In: Tannen, D., Hamilton, H.E., Schiffrin, D. (Eds.), The Handbook of Discourse Analysis. Blackwell, Oxford, pp. 352–371.
  • Wortham, S. (2007). Education 645: Methods of Discourse Analysis.
  • Yiftachel, O. (2009a). Critical theory and ‘gray space’: Mobilization of the colonized. City, 13(2-3), 246-263.
  • Yiftachel, O. (2009b). Theoretical Notes OnGray Cities': the coming of urban apartheid?. Planning theory, 8(1), 88-100.
  • Yigitcanlar, T., Kamruzzaman, M., Foth, M., Sabatini-Marques, J., da Costa, E., & Ioppolo, G. (2019). Can cities become smart without being sustainable? A systematic review of the literature. Sustainable cities and society, 45, 348-365.
  • Yigitcanlar, T., Foth, M., & Kamruzzaman, M. (2019). Towards post-anthropocentric cities: Reconceptualizing smart cities to evade urban ecocide. Journal of Urban Technology, 26(2), 147-152.