نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 behshahr gorgan

2 دانشیار گروه جغرافیا برنامه ریزی شهری دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور، ایران

3 دانشیار، گروه آموزشی برنامه ریزی شهری، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

4 استادیار گروه جغرافیای دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور

10.22034/gp.2021.42841.2741

چکیده

در سیستمهای پیچیده شهری، ساختار اکولوژی نقش زیادی در تاب آوری زیست محیطی دارد. شهر بهشهر به عنوان یک شهر میانی در شمال کشور، به سبب رشد سریع جعیت و گسترش بی برنامه فضاهای شهری ، دچار تخریب بنیانهای اکولوژیکی سرزمین و به تبع آن مشکلات زیست محیطی فراوانی شده است. بر همین اساس هدف از این مطالعه بررسی روند تغییرات در وسعت و الگوی ساختاری پوشش اراضی شهر بر اساس تبیین ساختار اکولوژی شهری در طی 34 سال اخیر با استفاده از تکنیک سنجش از دور و متریکهای سیمای سرزمین شامل متریکهای Cohesion,MNN,LSI,MSI,MPS,ED,LPI,NP,PLAND,CAاست.طبقه بندی پوشش اراضی شهر با نرم افزار ENVI5.3و تحلیل سنجه های سیمای سرزمین در نرم افزار Fragstats v4.2.1 ، و در نهایت نقشه فضایی سنجه ها نیز در فضای نرم افزار Arc GIS انجام شد. نتایج بررسی تغییرات نقشه های کاربری اراضی نشان می دهد، لکه های ساخته شده در این بازه زمانی به دلیل افزایش جمعیت و تقاضا برای زمین و در نتیجه ، رشد شهرنشینی سالهای اخیر به میزان (68 درصد( افز ایش یافته است .اما سایر کاربری ها با روند کاهشی مواجه گشته، به طوری که اراضی زراعی(52 درصد ) و باغات و فضای سبز(31 درصد ) و اراضی بایر نیز، حدود (41) درصد کاهش یافته اند. نتایج تحلیل متریک های سیمای سرزمین نیز نشان میدهد که سیمای سرزمین شهر به مرور زمان، ریز دانه ، پیچیده و از نظر هندسی نامنظم تر شده و با کاهش پیوستگی، از هم گسیخته تر گردیده است. در واقع نتایج نشان می دهد که عناصر ساختار اکولوژیکی خصوصا لکه های زراعی، باغات و فضای سبز در شهر بهشهر از نظر نحوة ترکیب و توزیع فضایی دارای شرایط مطلوبی نیست و طی دورة زمانی مورد مطالعه از لحاظ وسعت، پیوستگی و ماهیت ترکیب و توزیع لکه های اکولوژیکی خصوصا لکه های زراعی دچار تخریب شدیدی شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Explanation of urban ecology structure in order to improvement environmental resilience using the analysis of landscape metrics (Case study of Behshahr city)

نویسندگان [English]

  • ebrahim zahedikelaki 1
  • Sadra Motevalli 2
  • hassan mahmoudzadeh 3
  • Gholamreza Ganbaz ghobadi 4

1 behshahr gorgan

2 Associate Professor, Department of Geography, Urban Planning, Islamic Azad University, Noor Branch

3 Associate professor, Department of Geography and urban planning

4 Assistant Professor, Department of Geography,noor

چکیده [English]

In complex urban systems, ecological structure plays a major role in environmental resilience. Behshahr city as a middle city in the north of the country, in recent years due to rapid population growth and unplanned expansion of urban spaces, has destroyed the ecological foundations of the land and, consequently, many environmental problems. Accordingly, the purpose of this study was to investigate the trend of changes in the extent and structural pattern of urban land cover based on Explanation of urban ecology structure during the last 34 years using remote sensing techniques and landscape metrics including, CA, PLAND, NP, LPI, ED, MPS, MSI, LSI, MNN, Cohesion Classification of city land cover with ENVI5.3 software and analysis of landscape metrics in Fragstats v4.2.1 software, and finally the spatial map of metrics were performed in Arc GIS software. The results of the study of changes in land use maps show that built-up patches in this period due to population growth and demand for land and, consequently, urban growth in recent years has increased by 68%, but other land uses It has faced a decreasing trend, so that agricultural lands (52%) and gardens and green spaces (31%) and barren lands have also decreased by about (41)%.The results of metrics analysis of landscape also indicate that land landscape of Behshahr city over time, fine-grained, more complex and geometrically irregular and with the decrease of coherence, has become more fragmented. In fact, the results show that the elements of ecological structure, especially agricultural patches, gardens and green space in Behshahr city in terms of spatial composition and distribution do not have favorable conditions and during the study period in terms of extent, continuity and nature of the composition and distribution of patches Ecological ecosystems, especially agricultural farms patches, have been severely damaged.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Urban Ecology
  • Environmental resilience
  • Landscape metrics
  • Behshahr city