نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

دانشگاه یاسوج- دانشکده ادبیات و علوم انسانی-گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری

10.22034/gp.2021.44916.2802

چکیده

دولت‌ها در کشورهای توسعه‌ یافته و در حال توسعه در جهت مقابله با شهرنشینی شتابان سیاست‌هایی را اتخاذ کرده‌اند، یکی از این استراتژی‌ها بحث پایداری اجتماعی است. طرح‌ها و برنامه‌های مختلف توسعه بایستی به پایداری محیط زیست، پایداری اقتصادی و نهایتاً پایداری اجتماعی منتهی شود. تمرکز پروژه‌ها بر اهداف اقتصادی و اهداف زیست محیطی ممکن است به پایداری در این دو بخش منتهی شود؛ ولی توسعه زمانی پایدار است که همه جانبه و یکپارچه باشد. لازم است پروژه‌های مختلف توسعه به پایداری اجتماعی منجر شود. از مهمترین مؤلفه‌های پایداری اجتماعی افزایش کیفیت زندگی و نیل به عدالت اجتماعی است. در پژوهش حاضر سعی شده که با استفاده از تکنیک آیداس به سنجش و ارزیابی شاخص‌های توسعه پایدار اجتماعی در کلانشهرهای ایران پرداخته شود. کلانشهرهای مورد مطالعه در این پژوهش تهران، مشهد، اصفهان، شیراز، تبریز و قم بوده است. داده‌های مورد نیاز پژوهش از طریق آمارنامه کلانشهرهای مورد مطالعه جمع‌آوری شده است. نتایج بکارگیری مدل آیداس نشان می‌دهد که میزان امتیاز نهایی برای کلانشهر تهران(0.998)، مشهد (0.189)، اصفهان (0.201)، شیراز (0.100)، تبریز (0.143) و قم (0.008) به دست آمده است. نتایج محاسبه مجموع مقادیر نهایی شکاف کل تکنیک میرکا نشان می‌دهد که کلانشهر تهران با کسب امتیاز (0.0049) بیشترین امتیازات شاخص‌های توسعه پایدار اجتماعی را داشته است. کلانشهر اصفهان با کسب امتیاز(0.1410) بعد از تهران بیشترین امتیاز را از آن خود کرده است. میزان امتیاز کلانشهرهای مشهد(0.1462)، تبریز(0.1520)، شیراز(0.1540) و قم(0.1612) بوده است. مقایسه تطبیقی تکنیک‌های آیداس و میرکا نتایج مشابهی را نشان می‌دهد و در این دو تکنیک کلانشهر تهران دارای بیشترین امتیاز و کلانشهر قم دارای کمترین امتیاز بوده است. نتایج هر دو تکنیک با توجه به فاصله امتیازی که کلانشهرهای مورد مطالعه باهم دارند از عدم تعادل و نابرابری حکایت دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Measuring social sustainable development in Iranian metropolises using EDAS and Mairca technique

نویسنده [English]

  • اکبری akbari

Assistant Professor, Department of Geography and Urban Planning, Faculty of Literature and Humanities, Yasuj University, Yasuj, Iran

چکیده [English]

Governments in both developed and developing countries have adopted policies to address rapid urbanization, one of which is the issue of social sustainability. Different development plans and programs must lead to environmental sustainability, economic sustainability and ultimately social sustainability. The focus of projects on economic and environmental goals may lead to sustainability in these two areas; but development is sustainable when it is comprehensive and integrated. Various development projects need to lead to social sustainability. One of the most important components of social sustainability is increasing the quality of life and achieving social justice. In the present study, an attempt has been made to measure and evaluate the indicators of sustainable social development in the metropolises of Iran using the EDAS technique. The metropolises studied in this study were Tehran, Mashhad, Isfahan, Shiraz, Tabriz and Qom. The data required for the research were collected through the statistics of the studied metropolises. The results of using the EDAS model show that the ASI value is obtained for the metropolis of Tehran (0.998), Mashhad (0.189), Isfahan (0.201), Shiraz (0.100), Tabriz (0.143) and Qom (0.008). The results of calculating the sum of the final values of the total gap of Mairca technique show that Tehran metropolis with a score of (0.0049) had the highest scores of sustainable social development indicators. Isfahan metropolis has gained the most points after Tehran by gaining points (0.1410). The score of the metropolises was Mashhad (0.1462), Tabriz (0.1520), Shiraz (0.1540) and Qom (0.1612(. Comparative comparison of Edas and Mairca techniques shows similar results and in these two techniques, Tehran metropolis had the highest score and Qom metropolis had the lowest score. The results of both techniques indicate imbalance and inequality according to the points of difference between the studied metropolises.

کلیدواژه‌ها [English]

  • "
  • Social sustainable development"
  • EDAS technique"
  • Mairca technique"
  • , "
  • metropolis"