نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 گروه شهرسازی دانشگاه ارومیه

2 گروه معماری، دانشگاه ارومیه

3 گروه شهرسازی دانشگاه کردستان

10.22034/gp.2021.47357.2880

چکیده

یکی از دغدغه‌های بشر از نخستین روزهای خلقت تاکنون موضوع مسکن و سرپناه بوده است؛ موضوعی که اندیشمندان غربی و غیراسلامی نگاهی ظاهری و ساکن به آن دارند. دین مبین اسلام شاخصه‌های اساسی مسکن را به منظور هویّت دهی و کمک به آرامش قلبی انسان و رسیدن او به کمال الهی ارائه می نماید. مسکن ایرانی-اسلامی نیز به سبب تفکر عمیق مبتنی بر حقیقت والای انسانی و به دلیل تغییر در نگرش و سبک زندگی افراد در بعد فرهنگی و سنت های مسکونی قومی و محلی کشورمان امروزه بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته و اهمیت اصلاح روش مسکن سازی با استفاده از مفاهیم قرآن و سنت اهل بیت(ع) را الزامی نموده است لذا ارزیابی و سنجش شاخص های مسکن ایرانی-اسلامی به جهت آسیب شناسی و اصلاح روش مسکن سازی امروزی ضروری می نماید.

پژوهش حاضر با هدف تحلیل و ارزیابی شاخص‌های مسکن ایرانی-اسلامی در محلات شهر ارومیه انجام‌گرفته است. دراین پژوهش ابتدا شاخص‌های مسکن ایرانی اسلامی از آیات و احادیث و منابع مرتبط استحصال و دسته‌ بندی گردیده است که از نظرات کارشناسان حوزوی و دانشگاهی نیز بهره‌گیری شده است. سپس برای ارزیابی و تحلیل از دو رویکرد سنجش و تحلیل محلات بر اساس شاخص‌ها و سنجش و تحلیل شاخص‌ها در محلات با به‌کارگیری مدل‌های ارزیابی چند معیاره فرایند تحلیل سلسله مراتبی و تاپسیس استفاده شده -است. در وهله بعدی با تحلیل نتایج دو رویکرد به آسیب‌شناسی شاخص‌های مسکن ایرانی-اسلامی در محلات قدیم و جدید اقدام گردیده است. نتایج نشان می‌دهد که محله بهداری نسبت به محله مهدی‌القدم از نظر شاخص‌های مسکن ایرانی-اسلامی در وضعیت مطلوب‌تری می‌باشد. با توجه به نتایج تحلیل شاخص‌ها در محلات، شاخص مقاومت و ایمنی در وضعیت نسبتا مطلوب،و شاخص‌های دسترسی مسکن، اِشرافیت و فضای سبز در محله در وضعیت نامطلوبی قرار دارند. درنهایت برای رفع ضعف‌ها،به ارائه راهکارها و پیشنهادات پرداخته ‌شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Evaluation and assessment of Iranian- Islamic housing indicators in old and new neighborhoods of Urmia city

نویسندگان [English]

  • Asghar Abedini 1
  • Aram Khezerlou 2
  • Behrang Akrami 1
  • Amin Khalili 3
  • Parviz Azizi 1

1 University of Urmia

2 Department of Architecture, Urmia University

3 Department of Urban planning, University of Kurdistan

چکیده [English]

One of the human concerns from the first days of creation up to now, has been the subject of housing and shelter, the issue that Western and non- Islamic scholars have superficial and inactive glance to it. Islam religion presents basic indicators of housing to identity and helps human heart peace and achieves him to divine perfection. Also Iranian- Islamic housing, because of a deep reflection on the great reality of man, and the change in attitude and lifestyle in the cultural dimension and folk residential traditions of our country, nowadays considered more than ever before; and the importance of housing method reform by using the Quran and the tradition of Ahlul Bait implications is mandatory.

The present research is conducted with the aim of analysis and evaluation of Iranian- Islamic housing indicators in the Urmia city. In this research, at first, we have extracted and calcsilicate Iranian- Islamic housing indicators from verses and hadiths and related resources which have been using the seminary and academic experts’ opinions. Then two approaches of measurement and analysis of neighborhoods have been used for assessment and analysis of neighborhoods based on indicators and measurement and analysis of indicators in the neighborhood by using the multiple-criteria decision analysis models, topsis (TOPSIS) and Analytic hierarchy process (AHP). In the next place, to pathology Iranian- Islamic housing indicators in neighborhoods, the results of the two approaches analyzed. The results show that, the Behdari neighborhood have more favorable situation than Mahdi-al-qadam neighborhood in terms of Iranian- Islamic housing indicators. Also, according to the results of the indicators analysis in the neighborhoods, the resistance and safety indicator is in good condition, and accessibility to housing, overlooking and green space in the neighborhood indicators are in undesirable situation. Finally, to elimination of weaknesses, solutions and suggestions have been explained.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Iranian-Islamic housing
  • TOPSIS
  • AHP
  • Urmia City
  • Behdari neighborhood
  • Mahdi-al- qadam neighborhood