نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار اقلیم‌شناسی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

2 استادیار اقلیم شناسی، دانشگاه سید جمال‌الدین اسدآبادی، اسدآباد، ایران.

3 استادیار سنجش از دور، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

4 دانشجوی دکتری آب و هواشناسی- دانشگاه تربیت مدرس- تهران

10.22034/gp.2021.48741.2914

چکیده

در پژوهش حاضر به منظور بررسی ماهواره‌ای- همدید بارش‌های سنگین و فراگیر برف در غرب کشور، از داده‌های 16 ایستگاه همدید طی دوره 20 ساله(2000 تا 2019) استفاده شده است. در این راستا برای شناسایی ساختار جو در سطوح فوقانی از داده‌های رطوبت، فشار سطح زمین، ارتفاع ژئوپتانسیل، مولفه‌های مداری و نصف‌النهاری باد، دمای هوا و نمایه ناپایداری با تفکیک 5/2*5/2 درجه‌ای از تارنمای مرکز ملی پیش‌بینی محیطی/ علوم جو آمریکا(NCEP/NCAR) اخذ و نقشه‌های همدید تهیه گردید. جهت واکاوی سطوح پوششی برف نیز از تصاویر ماهواره‌ MODIS سنجنده‌های Aqua و Terra استفاده شد و برای تشخیص سطوح برفی، نمایه نرمال شده تفاضلی برف بکارگرفته شد. نتایج نشان داد با تشکیل یک چرخند قوی در سطح زمین روی عراق، هوای ناپایدار و آشفته‌ای بوجود می‌آید که سبب می‌شود تا موجبات عروج بسته هوا تسریع یافته و با صعود سریع، بخارآب موجود در جو به بارش برف تبدیل شود. همچنین رخداد شیو شدید فشاری با بیش از 12 هکتوپاسکال در منطقه، جبهه قوی‌ای که در پشت آن هوای سرد عرض‌های بالا و در مقابل آن هوای گرم عرض‌های پایین ایجاد می‌شود، مسبب توفان‌های شدید برفی می‌شود که بیش از 60 الی 70 درصد پهنه مورد بررسی را در برمی‌گیرد. تراز میانی جو نیز با ریزش هوای سرد یک ناوه عمیق با عمق بیش از 25 درجه عرض جغرافیایی همراه بوده که گاها با هسته سردچال همراه شده است و تاوایی شدید و صعود سریع بسته هوا را ایجاد کرده است. همچنین نتایج حاصل از اعمال نمایه نرمال شده تفاضلی برف نشان داد با استقرار سامانه‌های جوی مذکور، اکثر مناطق غربی ایران در قلمرو پوشش برف قرار گرفته است و از طرفی می‌توان این نمایه را نمایه‌ای کاربردی در بررسی نواحی فاقد ایستگاه و داده دانست.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Satellite -Synoptic Analysis of Widespread Snowfall in West Iran

نویسندگان [English]

  • abdolreza hosseini 1
  • sayed mohammad hosseini 2
  • Rahman Zandi 3
  • hasan hajimohammadi 4

1 Assistant Professor of Climatology, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Iran.

2 Assistant Professor of Climatology, Sayyed Jamaleddin Asadabadi University, Asadabad, Iran.

3 Assistant Professor of Remote sensing, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Iran.

4 P.hD of Climatology, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

In the present study, for investigate of synoptic-satellite precipitation used from 16 synoptic snow data in the west Iran over the 16-year period (2000 to 2015. In order to identify the structure of the atmosphere in the upper levels used from air temperature, geopotential height, sea level pressure, vertical velocity (omega), zonal and meridional wind components with resolution of 2.5 × 2.5 degrees from National Center Environmental Prediction and National Center Atmospheric Sciences (NCEP/NCAR).To analyze the level of snow cover from satellite images and Terra Aqua MODIS sensor was used to detect levels of snow covered, NDSI index used. The results showed in the ground formed a powerful cyclone on Iraq and turbulent weather caused chaos for the region.This condition causes the air to cause accelerated the rise of the package and water vapor in the atmosphere with his quick ascent to the seed quickly convert hexagonal snow.Creates a pressure gradient that causes more than 12 hPa in the region was to create a strong front will be formed in the region.In the high latitudes of cold air and warm air in front of it is the lower latitude. Has caused more than 60 to 70 percent of the study area are covered by snow.A deep trough of cold air loss in middle levels at depths greater than 25 degrees latitude has been. With extreme vorticity and air along rapid ascent has been closed.NDSI index showed the results of actions by deploying the most weather systems has gone down snow-covered forests of western Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Satellite and Synoptic Analysis
  • Heavy and Widespread Snowfall
  • MODIS
  • NDSI Index
  • West Iran