شناسایی و تحلیل عوامل کلیدی موثر بر عدم توسعه گردشگری رویداد محور حامی فقرا در نواحی روستایی(مطالعه موردی: روستاهای پیرامون تالاب زریوار- شهرستان مریوان)

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسنده

دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

10.22034/gp.2025.64786.3341

چکیده

رویدادهای گردشگری به واسطه برجسته‏سازی مقاصد روستایی و منطبق بودن بر نیاز بازار پرمنفعت گردشگری، فرصتی مهم در زمینه حل فقر روستایی با توجه به اثرگذاری غیرقابل انکاری توسعه گردشگری و فقرزدایی روستایی هستند. در این ارتباط نیز، پژوهش کاربردی حاضر که با روشی توصیفی- تحلیلی و با گردآوری داده‏ها از دو بخش اسنادی و پیمایشی، صورت گرفته؛ سعی دارد تا موانع و ضعف‏های پیش‏روی حضور موثر فقرای روستایی در منطقه هدف توسعه گردشگری رویداد محور روستایی تالاب زریوار را شناسایی نماید. ماهیت پژوهش، کمی- کیفی و دارای رویکردی استقرایی است. در بخش کمی، داده‏های گردآوری شده از بخش کیفی که مبتنی بر ضعف‏های پیش‏روی حضور موثر فقرا در بازار گردشگری رویداد منطقه می‏باشند؛ مورد تایید و تعمیم قرار گرفت. جامعه آماری پژوهش، تمامی فعالان صحنه گسترده گردشگری منطقه مبتنی بر فعالان عرصه گردشگری، سرمایه‏گذاران بخش خصوصی، مسئولین توسعه‏ای، متخصصان علمی و مردم و آگاهان محلی است که به روش هدفمند در بخش کیفی، مورد مصاحبه قرار گرفته و در بخش کمی نیز با بهره‏گیری از فرمول کوکران برای مردم محلی و توزیع هدفمند در میان سایر گروه‏های نامبرده شده، داده‏ها گردآوری گردیدند. تجزیه و تحلیل داده‏ها در بخش کیفی با تکنیک کدگذاری باز و در بخش کمی با آزمون تحلیل مسیر و رتبه‏ای فریدمن، انجام گرفته‏است. در این ارتباط یافته‏های پژوهش، 65 متغیر یا مانع اثرگذار را در قالب 4 بعد اصلی ضعف برنامه‏ریزی و سیاستگذاری در توسعه اقتصادی و گردشگری؛ نامناسب بودن فضای کسب و کار؛ مشکلات تخصصی حوزه گردشگری رویداد در محور تالاب زریوار و نارسایی‎های مرتبط با فقر روستایی منطقه، جای دادند. همچنین، ضعف برنامه‏ریزی و سیاستگذاری در توسعه اقتصادی و گردشگری به عنوان موثرترین عامل در رقم خوردن وضعیت نامناسب حضور فقرا در بازار گردشگری رویداد محور منطقه شناخته شد.

تازه های تحقیق

پژوهش حاضر به منظور شناسایی وضعیت فعالیت فقرا و موانع موثر بر توسعه گردشگری رویداد محور حامی فقرا در محور گردشگری تالاب زریوار انجام پذیرفت بر این اساس نیز سوال اصلی پژوهش مبتنی بر این مطلب بود که مهمترین، عوامل موثر بر توسعه گردشگری رویداد محور حامی فقرا در نواحی روستایی محور تالاب زریوار کدامند؟ در این ارتباط، یافته‏های پژوهش، 61 متغیر یا مانع اثرگذار را در قالب 4 بعد اصلی ضعف برنامه‏ریزی و سیاستگذاری در توسعه اقتصادی و گردشگری؛ نامناسب بودن فضای کسب و کار؛ مشکلات تخصصی حوزه گردشگری رویداد در محور تالاب زریوار و نارسایی‎های مرتبط با فقر روستایی منطقه، جای دادند. موانع و مشکلاتی که شناسایی شده اند هم بخش فضای مناسب کسب و کار و هم وضعیت کمی و کیفی زیرمجموعه‌های سیستم گردشگری منطقه در هر دو بخش عرضه و تقاضا را شامل می شود. بنابراین، نه فضای کسب و کار زمینه را جهت بهره‏گیری از فرصت‏های بهره‏گیری از منافع گردشگری مهیا ساخته‏است و نه؛ سیستم گردشگری منطقه نیز از لحاظ کمی و کیفی در سطح رضایت بخشی قرار دارد. همچنین، می توان گفت که در ایجاد مشکلات و چالشهای به وجود آمده هم مدیران و برنامه ریزان و هم مردم محلی نقش آفرینی می کنند و در واقع مردم محلی در کنار مدیران و برنامه‎ریزان به عنوان عاملی مهم در عدم تنوع‎بخشی به اقتصاد روستاهای منطقه و از بین بردن فقر روستایی، اثرگذار هستند. فقرچندبعدی بر فضای اجتماعی نواحی روستایی محور تالاب زریوار حاکم است. فقر در سطح منطقه مورد مطالعه در قالبی چندبعدی بوده تشکیل گردیده و از منحصر شدن و یا تقلیل‏گرایی به حوزه کمبود درآمد، خارج گردیده است. شکل‏گیری فقر چندبعدی در سطح منطقه نشان از تداوم زمانی زیاد نادیده گرفته شدن فقرا و از بین بردن فقر در فضای توسعه‏ای کلان شهرستان دارد. در نواحی روستایی پیرامون تالاب؛ فقردرآمدی، فقر منزلتی، فقر قابلیتی، انزوا و طرد اجتماعی و در نهایت، فقر چندبعدی بر معیشت خانوارها تسلط یافته و به صورت تله‏ای درآمده که در طول نسل‏ها، می‏تواند تسلط داشته باشد. فقرای روستایی از بازار گرشگری و جریان توسعه یافتگی منطقه، طرد شده و به انزوا رفته و همین امر منجر به کاهش قدرت و توان آنها جهت بهره‏مندی از فرصت‏های ایجاد شده حاصل از گردشگری گردیده و افتادن به دیگر عرصه‏های فقر از جمله فقر قابلیتی و مهارتی گردیده است. در این شرایط، حذف و کاهش آن نیازمند سیاست‏های مداخله‏ای ویژه‏ای است که قدر مسلم؛ گردشگری یکی از مهمترین، راهکارها با توجه به توان‏های منطقه می‏باشد اما ضعف‏های شناسایی شده در حوزه گردشگری و فضای کسب و هم موانعی عمده در راستای حرکت در این مسیر خواهند بود. همانطور که مشخص است به لحاظ حوزه عملکرد نارسایی‏های گردشگری در پایین‏ترین عرصه قرار گرفته و این امر به دلیل وابسته بودن توسعه فعالیت‏های گردشگری به فضای اقتصادی، اجتماعی و مدیریتی پیرامون می‏باشد.   

شکل 12. انواع فقر در سطح منطقه (شکل سمت راست)؛ معضلات گسترش گردشگری رویداد حامی فقرا در نواحی روستایی محور تالاب زریوار (شکل سمت چپ)، منبع: (یافته‌های پژوهش، 1403)

همچنین، نتایج آزمون تحلیل مسیر نشان داد که این عامل ضعف در برنامه‌ریزی و سیاستگذاری است که بیشترین تاثیر را در رقم خوردن وضعیت نامناسب موجود داشته است. عامل فقر روستایی به عنوان متغیر وابسته و عاملی که کمترین اثرمستقیم و غیرمستقیم را در عدم حرکت به سمت توسعه گردشگری رویداد محور حامی فقرا را داشت، شناخته شده است. در واقع، عدم اثرگذاری توسعه گردشگری بر بهبود وضعیت اقتصادی معیشت روستاییان موجب گردیده تا گردشگری حامی فقرا در سطح منطق شکل نگیرد و به تناسب آن نیز تحول شاخص‏های اجتماعی به ویژه توان گریز از فقر روستاییان به عنوان یک متغیر اصلی تحول اجتماعی شکل نگیرد. نبایستی از یاد برد که در مناطق محرومی همانند منطقه مورد مطالعه، عامل اصلی پذیرش و زنده ماندن و رونق گرفتن هر فعالیتی در ابتدا؛ ایجاد منفعت اقتصادی برای مردم محلی است و فعالیتی که نتواند این اثرگذاری را به صورت گسترده و همه شمول، ایجاد نماید با پذیرش و استقبال مردم محلی روبرو نگردیده و در تحول وضعیت اجتماعی هم، اثرگذاری نخواهد داشت. بنابراین، برای ارتقای سطح کیفیت زندگی فقرای روستایی در منطقه و گسترش و پایه‏گذاری گردشگری حامی فقرا در ابتدا نیاز به ایجاد منافع اقتصادی حاصل از گردشگری برای فقرای روستایی و لمس و نشت این منافع در میان آنها خواهد بود. بنابراین، تحول اقتصادی، زیربنای تحول اجتماعی و فرهنگی و پایه‏گذار توانمندسازی روستاییان فقر در این منطقه گردشگری خواهد بود.

در مقایسه نتایج پژوهش حاضر با مطالعات پیشین، همسویی های قابل توجهی در حوزه تأکید بر آموزش، توسعه زیرساختها و نقش مشارکت نهادی در توسعه گردشگری حامی فقرا مشاهده می شود. برای نمونه، یافته های این پژوهش در خصوص ضرورت توانمندسازی فقرا از طریق آموزش مهارتها و افزایش دسترسی به فرصتهای گردشگری، همسو با نتایج ترابی و همکاران (۱۴۰۱)، صادقیها (۱۴۰۱) و ژیانگ لیانگ و همکاران (۲۰۲۰) است که آموزش و حمایت از کسب وکارهای کوچک را به عنوان کلید کاهش فقر معرفی کرده اند. همچنین، تأکید بر لزوم همکاری سه جانبه دولت، جامعه محلی و بخش خصوصی، همانند پژوهش ون و همکاران (۲۰۲۱)، در این مطالعه نیز به عنوان پیش شرط توسعه گردشگری حامی فقرا تأیید شده است. از سوی دیگر، درحالی که مطالعاتی مانند شکربیک و همکاران (۲۰۱۸) و ما و همکاران (۲۰۲۴) بر پیوند مثبت گردشگری با کاهش فقر و حفاظت محیطزیست تأکید دارند، این پژوهش نشان می دهد در منطقه تالاب زریوار، فقدان مکانیسمهای نهادی برای نظارت و توزیع عادلانه منافع، موجب تشدید طرد اجتماعی فقرا و فشار بر محیطزیست شده است؛ تناقضی که ناشی از بی توجهی به بسترهای نهادی و ساختاری در اجرای سیاستهاست. تفاوت کلیدی این پژوهش با پیشینه، در شناسایی فقر چندبعدی به عنوان عامل بازدارنده است، درحالی که بیشتر مطالعات پیشین (مانند احمدشاه، ۲۰۲۲ یا شارما و همکاران، ۲۰۲۱) فقر را صرفاً به ابعاد درآمدی تقلیل داده اند. علاوه بر این، برخلاف پژوهشهای پیشین که موانع را عمدتاً در سطح محلی بررسی کرده ا ند (مانند رضوانی و همکاران، ۱۳۹۷)، این مطالعه با آشکارسازی نقش کلیدی ضعف برنامه ریزی کلان و فضای نامناسب کسب وکار به عنوان ریشه ای ترین موانع، نشان می دهد که حتی در صورت وجود زیرساختها و آموزشهای فردی، نارسایی های ساختاری در سطح ملی و منطقه ای می تواند اثربخشی گردشگری حامی فقرا را به طور کامل خنثی کند. این یافته، گامی نوین در ادبیات موضوع است و شکاف پژوهشی موجود در تحلیل سیستمی موانع توسعه گردشگری فقرمحور را پُر میکند.

در نهایت با توجه به یافته های پژوهش که فقر چندبعدی و موانع ساختاری(ضعف برنامه ریزی کلان، فضای نامناسب کسب وکار، و نارسایی های مدیریتی) را به عنوان چالشهای محوری در توسعه گردشگری حامی فقرا در محور تالاب زریوار شناسایی کرده است، پیشنهادات زیر به صورت ویژه و منطقه محور ار ائه میگردد:

۱. تدوین سند راهبردی گردشگری فقرمحور با محوریت تالاب زریوار

  • طراحی سند جامع گردشگری حامی فقرا با مشارکت نهادهای محلی (شورای اسلامی روستاهای اطراف دریاچه)، سازمانهای مردم نهاد زیست محیطی فعال در تالاب، و نمایندگان فقرای روستایی.
  • تعیینروستاهای پایلوت مانند ینگیجه (به دلیل تجربه موفق زنان در صنایع دستی) برای اجرای آزمایشی طرح‌های اشتغال‌زایی ترکیبی (مثلاً ادغام گردشگری کشاورزی با فروش محصولات برند شده نظیر توت فرنگی محلی در قالب جشنواره برداشت توت فرنگی).
  • ایجاد صندوق ضمانت وامهای خرد با همکاری بانک کشاورزی استان، جهت پوشش ریسک مالی فقرا در راه اندازی کسب وکارهای مرتبط با گردشگری (مانند اقامت گاههای بوم گردی ساده)

۲. اصلاح فضای کسب‌وکار با تمرکز بر مزیت‌های منحصر به فرد تالاب

  • راه اندازیمرکز نوآوری گردشگری روستایی در شهر مریوان با مأموریت آموزش مهارت‌های دیجیتال (مانند بازاریابی محصولات محلی در پیام‌رسان‌های داخلی و خارجی) به زنان روستایی و ارائه مشاوره حقوقی برای ثبت برندهای محلی (مانند گیاهان دارویی زریوار).
  • طراحیبسته‌های سرمایه‌گذاری ویژه برای شرکت‌های کوچک با اولویت پروژه‌های ترکیبی کشاورزی-گردشگری (مثلاً ایجاد مزرعه آموزشی گیاهان دارویی در روستاها با مشارکت دانشگاه علوم پزشکی استان.
  • تدوینآیین نامه معافیت مالیاتی ۵ ساله برای کسب وکارهای گردشگری که حداقل 30% نیروی کار خود را از فقرای بومی روستاها جذب کنند.

۳. توانمندسازی فقرا مبتنی بر ابعاد چندگانه فقر

  • اجرایطرح مدرسه گردشگری روستایی در دهیاری‌های منطقه با محوریت آموزش‌های عملی: مانند دوره میزبانی رویدادهای محلی برای جوانان (با استفاده از تجربه برگزاری جشنواره محلی در روستای ینگیجه) و کارگاه‌های تولید محتوای تصویری با تلفن همراه برای زنان (با همکاری انجمن عکاسان مریوان)
  • ایجادشبکه اجتماعی محلی به نام همسفران زریوار جهت ارتباط مستقیم فقرا با گردشگران برای فروش محصولات (مانند صنایع دستی، عسل محلی)

۴. بازطراحی رویدادهای گردشگری با هویت فرهنگی-زیست محیطی

  • طراحیرویداد مشارکتی پاکسازی همگانی تالاب با مکانیزم گردشگران در ازای جمع‌آوری زباله، کوپن خرید دریافت کنند که تنها در غرفه‌های فقرای محلی (مانند فروشگاه صنایع دستی زنان ینگیجه) قابل استفاده باشد.
  • برگزاریجشنواره بین‌المللی فیلم‌های کوتاه طبیعت گردی در ساحل تالاب با دو ویژگی: اختصاص 20% از درآمد بلیت فروشی به صندوق حمایت از کسب‌وکارهای فقرمحور و استخدام جوانان محلی به عنوان راهنمای تورهای پشت صحنه.

۵. ایجاد نظام پایش مشارکتی اثرات گردشگری بر فقر

  • ایجاداپلیکیشن همیار زریوار با دو قابلیت: گزارش‌دهی لحظه‌ای فقرا از مشکلات (مانند دسترسی نابرابر به منابع) و رصد شاخص‌های فقر چندبعدی (درآمد، مهارت، مشارکت اجتماعی) توسط دانشگاه صلاح‌الدین اربیل.
  • انتشارگزارش سالانه اثرات گردشگری بر فقر توسط فرمانداری مریوان با مشارکت پژوهشگران محلی.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Identifying and analyzing key factors affecting the lack of development of pro-poor event-based tourism in rural areas (Case study: villages around Zrivar Wetland)

نویسنده [English]

  • saadi mohammadi
Associate professor of Geography and rural planning, Payame Noor university, Tehran, Iran
چکیده [English]

Tourism events, by promoting rural destinations and aligning with the demands of the profitable tourism market, represent a significant opportunity to alleviate rural poverty, given the proven impact of tourism development. This applied research, conducted using a descriptive-analytical method and data collected through both documentary and survey approaches, aims to identify the barriers hindering the effective participation of the rural poor in the development of event-based tourism in the Zarivar Wetland area. The study adopts a mixed-methods, inductive approach. In the quantitative phase, findings from the qualitative phase—focused on obstacles to the participation of the poor in the region’s tourism market—were validated and generalized. The research population includes a broad spectrum of tourism stakeholders: local tourism actors, private investors, development officials, scholars, and residents. Interviews were conducted purposively in the qualitative phase, while in the quantitative phase, data from local residents were gathered using Cochran’s formula, and purposive sampling was used for other groups. Qualitative data were analyzed through open coding, and quantitative data using Friedman’s path analysis and ranking test. The findings identified 65 influential variables, categorized into four main dimensions: weak planning and policymaking in economic and tourism development; an unfavorable business environment; specialized challenges in event tourism along the Zrivar Wetland axis; and issues related to regional rural poverty. Among these, inadequate planning and policymaking in economic and tourism development emerged as the most significant factor limiting the poor’s participation in event-oriented tourism.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Event-based tourism
  • rural poverty
  • rural areas
  • Zrivar Wetland

رویدادهای گردشگری به واسطه برجسته‏سازی مقاصد روستایی و منطبق بودن بر نیاز بازار پرمنفعت گردشگری، فرصتی مهم در زمینه حل فقر روستایی با توجه به اثرگذاری غیرقابل انکاری توسعه گردشگری و فقرزدایی روستایی هستند. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف شناسایی وضعیت فعالیت فقرا و موانع موثر بر توسعه گردشگری رویداد محور حامی فقرا در محور گردشگری تالاب زریوار انجام پذیرفت.در این ارتباط نیز، پژوهش کاربردی حاضر که با روشی توصیفی- تحلیلی و با گردآوری داده‏ها از دو بخش اسنادی و پیمایشی، صورت گرفته؛ سعی دارد تا موانع و ضعف‏های پیش‏روی حضور موثر فقرای روستایی در منطقه هدف توسعه گردشگری رویداد محور روستایی تالاب زریوار را شناسایی نماید. ماهیت پژوهش، کمی- کیفی و دارای رویکردی استقرایی است. در بخش کمی، داده‏های گردآوری شده از بخش کیفی که مبتنی بر ضعف‏های پیش‏روی حضور موثر فقرا در بازار گردشگری رویداد منطقه می‏باشند؛ مورد تایید و تعمیم قرار گرفت. جامعه آماری پژوهش، تمامی فعالان صحنه گسترده گردشگری منطقه مبتنی بر فعالان عرصه گردشگری، سرمایه‏گذاران بخش خصوصی، مسئولین توسعه‏ای، متخصصان علمی و مردم و آگاهان محلی است که به روش هدفمند در بخش کیفی، مورد مصاحبه قرار گرفته و در بخش کمی نیز با بهره‏گیری از فرمول کوکران برای مردم محلی و توزیع هدفمند در میان سایر گروه‏های نامبرده شده، داده‏ها گردآوری گردیدند. تجزیه و تحلیل داده‏ها در بخش کیفی با تکنیک کدگذاری باز و در بخش کمی با آزمون تحلیل مسیر و رتبه‏ای فریدمن، انجام گرفته‏است. یافته ها نشان دادند 61 متغیر یا مانع اثرگذار، در قالب 4 بعد اصلی ضعف برنامه‏ریزی و سیاستگذاری در توسعه اقتصادی و گردشگری؛ نامناسب بودن فضای کسب و کار؛ مشکلات تخصصی حوزه گردشگری رویداد در محور تالاب زریوار و نارسایی‎های مرتبط با فقر روستایی منطقه، به عنوان موانع کلیدی موثر بر عدم تحقق توسعه گردشگری رویداد محور حامی فقرا شناخته شدند. همچنین، ضعف برنامه‏ریزی و سیاستگذاری در توسعه اقتصادی و گردشگری به عنوان موثرترین عامل در رقم خوردن وضعیت نامناسب حضور فقرا در بازار گردشگری رویداد محور منطقه شناخته شد.

Agovino, M. (2018). The Lucca Comics and Games Festival as a platform for transformational cultural tourism: Evidence from the perceptions of residents. Tourism Management Perspectives, 7(2), 162–173. https://doi.org/10.1016/j.tmp.2018.06.005
Aliakbari, M.S., & Sadeghi, H. (2021). An analysis of barriers and strategies for tourism development in Dezpart County. Geography and Planning, 26(82), 125–143. https://doi.org/10.22034/GP.­2022.48735.2913 (in Persian)
Ashley, C., & Roe, D. (2002). Making tourism work for the poor: Strategies and challenges in southern Africa. Development Southern Africa, 19(1), 61–82. https://doi.org/10.1080/037683­50220123855
Ashley, C., Boyd, C., & Goodwin, H. (2000). Pro-poor tourism: Putting poverty at the heart of the tourism agenda. Natural Resource Perspectives, 51(3), 1–6. https://media.odi.org/documents/2861.pdf
Bahramijaf, S., Salehabadi, R., & Shiwark, R. (2021). Prioritization of tourism development strategies in border areas (Case study: Paveh province). The Journal of Spatial Planning and Geomatics, 25(2), 35–62. (In Persian). http://hsmsp.modares.ac.ir/article-21-43015-fa.html
Chili, N. S. (2015). Perceptions and attitudes of the community towards tourism impacts and sustainable development: The case study of eMpophomeni in Pietermaritzburg (South Africa). Problems and Perspectives in Management, 13(3), 151–159. https://doaj.org/article/6e97b82be7994ebe80dfbfac530ed2fe
Croes, R. (2015). Tourism and poverty reduction in Latin America: Where does the region stand? Worldwide Hospitality and Tourism Themes, 6(3), 15–31. http://dx.doi.org/10.1108/WHATT-03-2014-0010
Culha, O. (2020). The effect of food festival quality on place attachment and destination recommendation intention through festival experience and festival satisfaction: The case of the Didim International Olive Festival. Journal of Convention & Event Tourism, 21(5), 387–416. https://doi.org/10.1080/15470148.2020.1775743
Gantait, A., Mohanty, P., & Singh, K. (2021). Pro-poor tourism in India: Reality or hyperbole! Psychology and Education, 58(2), 9672–9682. https://doi.org/10.17762/pae.v58i2.3755
Getz, D. (2008). Event tourism: Definition, evolution, and research. Tourism Management, 29(3), 403–428. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2007.07.017
Goudarzi, M., & Jomehpour, M. (2015). Pro-poor tourism: a strategy for concordant and sustainable development of rural communities (Case study: Vali-e-Asr village in the vicinity of Persepolis). Journal of Research & Rural Planning, 4(2), 35–49. (In Persian). https://jrrp.um.ac.ir/article_­25956_­6c5c6b12c22fc0d8f2714c70c230da43.pdf
Gumede, T. (2019). Ecotourism as a mechanism for local economic development: The case of communities adjacent to the Oribi Gorge Nature Reserve, KwaZulu-Natal, South Africa. African Journal of Hospitality, Tourism and Leisure, 8(4), 2–120. https://doaj.org/article/cc7d0f4d3e254­e678090ffc26e868216
Hall, C. M., & Lew, A. (2009). Understanding and managing tourism impacts: An integrated approach. London: Routledge. http://dx.doi.org/10.4324/9780203875872
Heydari Sarban, V., & Yari Hesar, A. (2019). Investigating the relationship between tourism and the social health of villagers in Ardabil county, case study: Sardabeh village. Rural Development Strategies, 7(1), 3–17. (In Persian). https://rdsj.torbath.ac.ir/article_108512.html
Khawaja, M., & Mowafi, M. (2005). Poverty and health in Palestine. Journal of Epidemiology & Community Health, 59, 260–264. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/15767376/
Kordloo, A., & Ahmadi, K. (2019). Investigating the role of rural tourism in the social and economic development of villages (Case study: villages in Lordegan County, Chaharmahal Bakhtiari Province). Geography and Human Relations, 3(2), 297–310. (In Persian). https://www.gahr.ir/article_118787.html
Kumar, S., Valeri, M., Kumar, V., & Kumar, S. (2023). Opportunities and challenges of the homestay family business concept in the Indian tourism sector: A viewpoint study. https://doi.org/10.1007/­978-3-031-28053-5_11
Kusumawati, A. (2020). Event tourism for promoting the city development. Advances in Economics, Business and Management Research, 191, 153–167. https://scispace.com/pdf/event-tourism-for-promoting-the-city-development-4h2v0xc49y.pdf
Ma, D., Sun, D., & Wang, Z. (2024). Exploring the rural revitalization effect under the interaction of agro-tourism integration and tourism-driven poverty reduction: Empirical evidence for China. Land, 13(60), 2–24. http://dx.doi.org/10.3390/land13010060
Md Sharif, N., & T Lonik, K. A. (2017). Sustaining the entrepreneurship in rural tourism development. International Journal of Multicultural and Multireligious Understanding, 31(4), 12–22. https://ijmmu.com/index.php/ijmmu/article/view/122
Moghimi, M., & Alaei Ardakani, M. (2011). Measuring good governance factors and e-government role in enhancing it. Journal of Information Technology Management, 19(4), 171–188. (In Persian)
Nassiri Hendehkhaleh, E., & Mohaqeqpour, S.Y. (2024). Investigating the barriers to the development of senior tourism activities (Case study: Qom city). Geography and Planning, 28(87), 319–335. https://doi.org/10.22034/gp.2022.52253.3018 (in Persian)
Okech, R. N., Haghiri, M., & George, P. B. (2012). Rural tourism as a sustainable development alternative: An analysis with special reference to Luanda, Kenya. Cultura, 6(3), 36–54. https://periodicos.uesc.br/index.php/cultur/article/view/291
Oklobdžija, S. (2015). The role of events in tourism development. BizInfo Journal, 6(2), 83–97. https://doi.org/10.5937/BIZINFO1502083O
Parizadi, T., Razavi, S.M., Hajian, M., & Saeedi, O. (2024). An analysis of the effects of tourism on the economic development of small-scale cities based on a futures studies approach (Case study: Izeh city). Geography and Planning, 28(88), 41–62. https://dor.isc.ac/dor/10.22034/gp.­2023.54761.3080.(in Persian)
Pourtaheri, M., Talebi, H., & Eftekhari, A. (2011). Analysis of Economic and Social Effective Factors on Rural Poverty Alleviation with Emphasize on Nutritional Poverty Case Study: Khalejestan District in Qom Province. The Journal of Spatial Planning and Geomatics, 15(2), 61–80. (In Persian) http://hsmsp.modares.ac.ir/article-21-7378-fa.html
Prayag, G. (2023). Tourism resilience in the ‘new normal’: Beyond jingle and jangle fallacies? Journal of Hospitality and Tourism Management, 54(9), 513–520. https://doi.org/10.1016/j.jhtm.2023.02.006
Jamal,T., & Robinson, M. (Eds.) (2009). Festivals, events and tourism. In T., The SAGE Handbook of Tourism Studies (pp. xx–xx). London: Sage. http://dx.doi.org/10.4135/9780857021076.n27
Radosavljevic, S., Haider, J., & Schlüter, M. (2021). Implications of poverty traps across levels. World Development, 144(12), 2–12. https://doi.org/10.1016/j.worlddev.2021.105437
Rezvani, M. R., Badri, S. A., & Torabi, Z. A. (2018). Barriers to the Realization of Pro-poor Nature-based Tourism (Case Study: Selected Villages in the East of Semnan Province). Tourism Planning and Development, 7(26), 28–51.(In Persian). https://tourismpd.journals.umz.ac.ir/article_2040.html
Rezvani, M. R., Badri, S. A., & Torabi, Z. A. (2019). Investigating Stakeholder Perceptions on the Realization of Pro-Poor Tourism in Selected Villages in the Eastern Province of Semnan. Journal of Social Studies in Tourism, 7(6), 1–24. (In Persian). https://www.itsairanj.ir/article_85439.html
Rong, L., & Li, X. (2021). The effects of social security expenditure on reducing income inequality and rural poverty in China. Journal of Integrative Agriculture, 20(4), 1060–1067. https://doi.org/10.1016/S2095-3119(20)63404-9
Sadeghiha, M. (2012). Sustainable development of rural tourism with a poverty reduction approach (case study: Bisheh village). Quarterly Journal of Geographical Tourism Space, 11(42), 43–58. https://journals.iau.ir/article_692388.html.(In Persian).
Shah, I. A., Haq, I. U., & Shah, A. W. (2022). Exploring poverty-tourism nexus in South Asian countries: A panel dynamic estimation. Global Business Review. https://doi.org/10.1108/JTF-09-2022-0221
Sharma, M., Mohapatra, G., & Giri, A. K. (2022). Is tourism pro-poor in India? An empirical investigation using ARDL approach. Journal of Economic and Administrative Sciences, 38(4), 602–618. https://ideas.repec.org/a/eme/jeaspp/jeas-02-2021-0031.html
Škrbić, I., Egdić, V., & Milošević, S. (2018). Pro-poor tourism for the purpose of rural environment development. Economics of Agriculture, 65(1), 337–389. https://doi.org/10.5937/ekoPolj1801373S
Solesbury, W. (2003). Sustainable livelihoods: A case study of the evolution of DFID policy. London: Overseas Development Institute. https://www.files.ethz.ch/isn/95704/wp217.pdf
Suntikul, W., Bauer, T. G., & Song, H. (2014). Pro-poor tourism development in Viengxay, Laos: Current state and future prospects. Asia Pacific Journal of Tourism Research, 12(2), 2–16. http://dx.doi.org/10.1080/10941660902847203
Surmanidze, M. (2024). Modern challenges of event tourism and business, organizational needs. European Scientific Journal (ESJ), 20(37), 109. https://doi.org/10.19044/esj.2024.v20n37p109
Torabi, Z. A., Rezvani, M. R., & Badri, S. A. (2022). The Living Experience of the Poor to Participate in Activities Related to Nature Tourism in Selected Villages in the East of Semnan Province. Journal of Rural Research, 13(1), 29–32. (in Persian). https://jrur.ut.ac.ir/article_76852.html
Wen, S., & Cai, X. (2021). Pro-poor tourism and local practices: An empirical study of an autonomous county in China. SAGE Open, 11(1), 2–15. http://dx.doi.org/10.1177/21582440211022740
Yong-qin, D., Lin-xiu, Z., & Cheng-fang, L. (2021). Off-farm employment and poverty alleviation in rural China. Journal of Integrative Agriculture, 20(4), 943–952. http://dx.doi.org/10.1016/S2095-3119(21)63616-X
Yousefi, A., Mahdian, S., & Khalaj, S. (2016). Determinants of Multidimensional Poverty in Iran Rural Areas. Journal of Rural Research, 6(4), 699–721. (In Persian). https://jrur.ut.ac.ir/article_­57106.html
Zhao, W., & Ritchie, J. R. B. (2007). Tourism and poverty alleviation: An integrative research framework. Current Issues in Tourism, 10(2–3), 119–143. https://doi.org/10.2167/cit296.0
Zhou, L., & Li, Y. X. (2017). Natural topographic controls on the spatial distribution of poverty-stricken counties in China. Applied Geography, 90(5), 282–292. http://dx.doi.org/10.1016/j.­apgeog.2017.10.006