آب و هواشناسی
51. تحلیل همدیدی– دینامیکی وقوع سیل بندرعباس در مارس 2014

فریده حبیبی؛ محبوبه فیروزآبادی؛ فاطمه زارعی

دوره 22، شماره 66 ، زمستان 1397، ، صفحه 141-162

چکیده
    در این تحقیق سامانه‌ بارشی قوی رخداده در روزهای 14 و 15ام مارس 2014 در مناطق جنوبی ایران بررسی شده­است. بدین‌منظور گزارش‌های سینوپ و متار ایستگاه‌های نیمه جنوبی ایران، الگوهای جوی شامل فشار در سطح متوسط دریا، رطوبت، دما و فرارفت آن در ترازهای 500، 850 و1000، گرایش ارتفاع 24 ساعته در تراز 500، باد در ترازهای 200 و  1000 و همچنین جریانات ...  بیشتر

آب و هواشناسی
52. شبیهسازی عملکرد و تعیین تاریخ کاشت گندم دیم و آبی بر مبنای عوامل اقلیمی و محیطی در استان کرمانشاه با مدل آکواکراپ

فیروز مجرد؛ بهمن فرهادی؛ ژیلا الفتی

دوره 22، شماره 66 ، زمستان 1397، ، صفحه 251-271

چکیده
      گندم یکی از مهم­ترین محصولات استراتژیک کشاورزی است که در تأمین غذای ساکنین کشورمان اهمیت زیادی دارد. هدف از این تحقیق، ارزیابی کارایی مدل شبیه­سازی گیاهی آکواکراپ در تعیین میزان عملکرد و تاریخ شروع کاشت گندم دیم و آبی در استان کرمانشاه است. به این منظور عملکرد گندم تحت شرایط کاشت دیم و آبی با استفاده از داده­های ...  بیشتر

آب و هواشناسی
53. تحلیل تغییرپذیری دوره‌های بارش تابستانه و آشکارسازی ارتباط آن با الگوی دوقطبی اقیانوس هند (IOD) (مطالعه موردی: جنوب‌شرق ایران)

محسن آرمش؛ محمود خسروی؛ محمد سلیقه

دوره 22، شماره 65 ، پاییز 1397، ، صفحه 45-62

چکیده
  این مطالعه به منظور بررسی تغییرپذیری بارش­های تابستانه ایستگاه­های منتخب جنوب­شرق ایران انجام شد و ارتباط این بارش­ها با شاخص IOD بررسی گردید. بدین منظور از آمار هفتگی بارش ماه­های ژوئن تا سپتامبر ایستگاه­های زاهدان، کرمان، بندرعباس، ایرانشهر و بم و همچنین داده­های هفتگی شاخص IOD استفاده شد. روش انجام مطالعه آزمون همبستگی ...  بیشتر

آب و هواشناسی
54. ارزیابی تطبیقی روش‌های برآورد مقدار بارندگی در حوضه دریاچه ارومیه

خدیجه جوان؛ علی اکبر رسولی؛ مهدی عرفانیان؛ بهروز ساری صراف

دوره 22، شماره 65 ، پاییز 1397، ، صفحه 83-100

چکیده
    بارندگی یکی از مهم­ترین عناصر تعیین­کننده اقلیمی می­باشد و اندازه­گیری و برآورد دقیق مقدار آن اهمیت زیادی دارد. هدف این تحقیق، ارزیابی کارایی الگوریتم 3B42 ماهواره TRMM و ارائه مدل نمایی و مدل مفهومی ابر برای برآورد مقدار بارندگی شش ساعته در حوضه آبریز دریاچه ارومیه و اعتبارسنجی این داده­ها با استفاده از داده­های ایستگاه­های ...  بیشتر

آب و هواشناسی
55. برآورد میزان رسوب حوضه رود ارس با استفاده از شبکه های عصبی مصنوعی (مطالعه موردی: زیرحوضه دره رود)

دکتر علی محمدخورشیددوست؛ فریبا اسفندیاری؛ سید اسعد حسینی؛ پروانه دولتخواه

دوره 22، شماره 65 ، پاییز 1397، ، صفحه 141-162

چکیده
      یکی از روش­های نوین در زمینه­ پیش­بینی­ فرآیندهای هیدرولوژیکی و ژئومورفولوژیکی  شبکه­های عصبی مصنوعی از مؤلفه­های هوش مصنوعی است که در جهت پیاده­سازی ویژگی­های شگفت انگیز مغز انسان در یک سیستم مصنوعی می­کوشند و ابزاری قدرتمند در زمینه­ی مدل­سازی و پیش­بینی پارامترهای ژئومورفولوژی­­اند که ...  بیشتر

آب و هواشناسی
56. ارزیابی برخی شاخص های شناسایی گرد و غبار و پایش آن (مطالعه موردی توفان 10 اوت 2008 شرق ایران)

بتول زینالی؛ صیاد اصغری

دوره 22، شماره 65 ، پاییز 1397، ، صفحه 205-222

چکیده
  این تحقیق در پی آن است که با بررسی توفان گرد و غباری 10 اوت 2008 شرق ایران با استفاده از تصاویر ماهواره­ای مودیس ضمن معرفی شاخصی مناسب جهت آشکار­سازی توفان­های گرد وغباری ایران، منابع و مسیر­های متأثر از این پدیده را در شرق ایران شناسایی کند. بدین منظور از داده­های ساعتی گرد و غبار، تصاویر ماهواره­ای مودیس و همچنین از شاخص­های ...  بیشتر

آب و هواشناسی
57. ارزیابی اثرات تغییراقلیم بر پارامترهای اقلیمی حوضه آبریز دریاچه ارومیه طی سالهای2040-2011 با استفاده از مدل WG- Lars

مصطفی کریمی احمدآباد؛ عادل نبی زاده

دوره 22، شماره 65 ، پاییز 1397، ، صفحه 265-285

چکیده
  امروزه پیش­بینی بلندمدت متغیرهای اقلیمی برای اطلاع از میزان تغییرات و درنتیجه درنظر گرفتن تمهیدات لازم برای تعدیل اثرات سوء ناشی از تغییر اقلیم مورد توجه اقلیم شناسان و پژوهشگران قرار گرفته است، در این تحقیق اثرات احتمالی تغییر اقلیم بر پارامترهای بارش روزانه، حداقل و حداکثر دما و ساعات آفتابی در حوضه آبریز دریاچه ارومیه (ایستگاه­های ...  بیشتر

آب و هواشناسی
58. برآورد تبخیر- تعرق واقعی ذرت با استفاده از پردازش تصاویر ماهواره‌ای و مدل سبال در منطقه خوزستان

خلیل ولیزاده کامران؛ مریم لنگ باف

دوره 22، شماره 65 ، پاییز 1397، ، صفحه 287-299

چکیده
  این مطالعه با هدف تعیین تبخیر – تعرق واقعی گیاه ذرت که از گیاهان اصلی اراضی کشاورزی شمال خوزستان است، با استفاده از پردازش تصاویر ماهواره­ای لندست 8 در چهار گذر ماهواره­ای شامل: 22 مرداد، 23 شهریور، 24 مهر  و 26 آبان ماه 1392 و داده­های هواشناسی مورد نیاز و بر اساس معادله بیلان انرژی سطح ( سبال) صورت گرفته است. نتایج نشان داد، که مقدار ...  بیشتر

آب و هواشناسی
59. بررسی رفتار دینامیکی و بارش تجمعی سامانه‌های همرفتی میان‌مقیاس غرب ایران در دوره گذار سال

داریوش یاراحمدی؛ سعید بساطی؛ بهروز نصیری؛ سمیه رفعتی

دوره 22، شماره 65 ، پاییز 1397، ، صفحه 301-321

چکیده
     پیامدها و تهدیدهای ناشی از مخاطرات اقلیمی از یک‌طرف و فرصت‌هایی مانند استفاده در منابع آب، کشاورزی و سایر بخش‌های اقتصادی از طرف دیگر باعث شده است تا در سال‌های اخیر سامانه‌های همرفتی بارش زا بیشتر موردتوجه قرار گیرند. بدین منظور در این پژوهش، شرایط دینامیکی سامانه‌های همرفتی میان‌مقیاس در ماه‌های گرم و سرد سال و بارش ...  بیشتر

آب و هواشناسی
60. ارزیابی شاخصهای تراکم شهری در امکانسنجی استفاده از پتانسیل انرژی خورشیدی با استفاده از GIS (مطالعه موردی منطقه 4 اهواز)

کاظم رنگزن؛ نازنین قنبری؛ مصطفی کابلی زاده؛ پوریا مرادی

دوره 22، شماره 64 ، تابستان 1397، ، صفحه 127-103

چکیده
    کاهش انتشار گاز دی اکسید کربن و تاثیر آن بر روند گرمایش جهانی یکی از مهم­ترین نتایج استفاده از منابع انرژی تجدیدپذیر می­باشد. در مناطق شهری، سیستم­های خورشیدی مستقر در سقف­های ساختمانی، مناسب­ترین روش­ بهره­گیری از منبع پایدار انرژی خورشید می­باشد. تراکم یا فشردگی شهری یکی از پارامترهای فرم و شکل شهر است که دسترسی ...  بیشتر

آب و هواشناسی
61. بررسی بارش های همرفتی بهاری شمال غرب ایران با استفاده از شاخص های ناپایداری(مطالعه موردی ایستگاه تبریز)

محمد سلیقه؛ محمدحسین ناصرزاده؛ علی غفاری

دوره 22، شماره 64 ، تابستان 1397، ، صفحه 129-147

چکیده
      مکانیزم­های صعود بارندگی در نواحی مختلف از الگوهای متفاوتی تبعیت می­کنند. شناخت این الگوها می­تواند سطح برنامه­ریزی محیطی را ارتقاء بخشد. شاخص­های ارزیابی پایداری که به شاخص­های ناپایداری معروف­اند، روابطی هستند که به کمک آن­ها می­توان میزان ناپایداری همرفتی مناطق مختلف جورا در جهت مطالعه و پیش بینی ...  بیشتر

آب و هواشناسی
62. واکاوی همدیدی- ترمودینامیکی بارش‌های سنگین غرب و جنوب غرب ایران (مطالعه موردی 12 تا 15 آوریل 2016)

علی اکبر شمسی پور؛ سیف اله کاکی؛ سیدمیثم جاسمی؛ ایوب جعفری

دوره 22، شماره 64 ، تابستان 1397، ، صفحه 149-167

چکیده
   هدف پژوهش حاضر شناخت سازوکار بارش­های سنگین غرب و جنوب­غرب ایران با روش تحلیل همدیدی و ترمودینامیکی است. برای واکاوی مطالعه موردی فرودین سال 1395، نخست آمار ساعتی بارش 70 ایستگاه همدید در منطقة پژوهش و 10 ایستگاه همدید خارج از منطقه از سازمان هواشناسی تهیه و مقدار بارش هر ایستگاه محاسبه و در محیط نرم­افزار Arc/map10پهنه­بندی شد. ...  بیشتر

آب و هواشناسی
63. تحلیل همدید الگوی جوی فراگیرترین روز سرد ایران طی سال های 1339 تا 1388

حسین عساکره؛ علی شاهبایی کوتنایی

دوره 22، شماره 64 ، تابستان 1397، ، صفحه 211-228

چکیده
      روزهای سرد فراگیر یکی از رخداد‌‌های ناهنجار اقلیمی هستند که تاثیرات زیادی بر محیط زیست و فعالیت‌های انسانی دارند. این رویداد‌ها در نتیجه‌ی شکل‌گیری الگوهای جوی پیچیده‌ای ایجاد می‌شوند. شناخت نحوه‌ی برهمکنش سامانه‌های جوی در این الگوها می‌تواند در پیش‌بینی شرایط مشابه و کاهش خسارات احتمالی مفید باشد. بر این اساس ...  بیشتر

آب و هواشناسی
64. بررسی تغییرات زمانی- مکانی ساعات آفتابی در ایران

غلامعباس فلاح قالهری؛ مهدی اسدی

دوره 22، شماره 64 ، تابستان 1397، ، صفحه 229-246

چکیده
  این پژوهش با هدف شناسایی تغییرات مکانی و زمانی خود همبستگی فضایی ساعات آفتابی در ایران انجام‌شده است. بدین منظور، ابتدا اقدام به تشکیل پایگاه داده‌های شبکه‌ای ساعات آفتابی در ایران شده است. سپس از داده‌های پایگاه مزبور یک دوره آماری 30 ساله، در بازه زمانی روزانه از 1/01/1982 تا 31/12/2012 میلادی را مبنای مطالعه حاضر قرار داده، و یاخته‌ای ...  بیشتر

آب و هواشناسی
65. تحلیل الگوهای همدیدی منجر به بارش‌های زودرس جنوب و جنوب غرب ایران طی دوره آماری (2015-1979)

حسن لشکری؛ علی اکبر متکان؛ مجید آزادی؛ زینب محمدی

دوره 22، شماره 64 ، تابستان 1397، ، صفحه 247-266

چکیده
  بخش اعظم کشور ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی خود نسبت به گردش عمومی جو دارای اقلیم خشک و نیمه‌خشک است. در این تحقیق با استفاده از آمار بارش روزانه 30 ایستگاه از 8 استان جنوب و جنوب غرب ایران در طی دوره آماری 36 ساله و بر اساس معیارهای انتخابی، شروع بارش‌ها محاسبه گردید. در 10 سال بارش‌ها زودتر از شرایط نرمال اتفاق افتاده است. نقشه‌های ...  بیشتر

آب و هواشناسی
66. مقایسه کارآیی مدلهای سری زمانی خطی و غیرخطی در شبیهسازی و پیش‌بینی تبخیر- تعرق مرجع

کامران زینال زاده؛ ندا خان محمدی

دوره 22، شماره 63 ، بهار 1397، ، صفحه 139-160

http://dx.doi.org/4-7

چکیده
  برآورد دقیق میزان تبخیر- تعرق مرجع (ETo) نقش بسیار مهمی در مدیریت منابع آب و بهینه­سازی مصرف آب کشاورزی دارد. یکی از روش­های برآورد ETo استفاده از مدل­های سری زمانی است. در این تحقیق، دقت و کارائی مدل خطی آرما (ARMA) و غیرخطی بیلینییر (BL) در شبیه­سازی و پیش­بینی ETo در سه ایستگاه سینوپتیک واقع در شمال غرب کشور مورد مقایسه قرار گرفت. بدین­منظور، ...  بیشتر

آب و هواشناسی
67. تعیین گسترش زمانی- مکانی پرفشار سیبری بر روی ایران و اثر آن بر تغییرات دما و بارش

امان اله فتح نیا؛ حمید رحیمی؛ شعیب آب خرابات

دوره 22، شماره 63 ، بهار 1397، ، صفحه 183-202

http://dx.doi.org/4-9

چکیده
  در این پژوهش گسترش سامانه پرفشار سیبری و اثر آن بر عناصر اقلیمی دما و بارش ایران بررسی شده است. داده‌های بارش، دمای حداقل و میانگین 131 ایستگاه سینوپتیک، فشار سطح زمین دو روز قبل از بارش و سطح 500 هکتوپاسکال روز بارش در دوره 2010-1991 مطالعه شد. نتایج نشان داد فرابار سیبری در ماه دسامبر در شرایط شدت فعالیت، کل ایران را تحت تأثیر قرار می‌دهد. ...  بیشتر

آب و هواشناسی
68. تحلیل نقش گاز دی اکسید کربن در نوسانات دمای حداکثر فصلی ایران

یوسف قویدل رحیمی؛ منوچهر فرج زاده اصل؛ مسعود صالحیان

دوره 22، شماره 63 ، بهار 1397، ، صفحه 203-223

http://dx.doi.org/4-10

چکیده
      دما به منزله‌ی یکی از مهم‌ترین شاخص­های آب‌وهوایی است که وضعیت کلی هوای یک منطقه را نشان می‌دهد و کمتر دست‌خوش تغییر واقع می‌شود و مستقل از زمان است. تغییر اقلیم و افزایش دما یکی از مسایل مهم زیست ‌محیطی است که در سالهای اخیر مطالعات زیادی در مورد آنها انجام شده است با توجه به موقعیت ایران در کمربند خشک نیمکره شمالی ...  بیشتر

آب و هواشناسی
69. طبقه‏ بندی تبخیر سالانه ایستگاه‏های تبخیرسنجی ایران با استفاده از محاسبات نرم(خوشه‏ بندی فازی و شبکه ‏عصبی‏ کوهنن) بر اساس پارامترهای اقلیمی

رضا مکاریان؛ حسین صدقی؛ سمیرا نعمتی؛ حسین بابا زاده

دوره 22، شماره 63 ، بهار 1397، ، صفحه 283-304

http://dx.doi.org/4-14

چکیده
  تبخیر را می‏توان نقطه آغازین چرخه هیدرولوژیک آب به شمار آورد، که برآیند مجموعه عوامل اقلیمی و جغرافیایی منطقه هیدرولوژیک می‏باشد و مستقیماً بر منابع آب اثر بخش است. این پدیده از یک سیستم پیچیده و غیرخطی پیروی می‏کند، که تخمین دقیق آن بسیار دشوار است. از این رو استفاده از مدل‏های ریاضی مانند سیستم استنتاج فازی و شبکه عصبی کوهنن ...  بیشتر

آب و هواشناسی
70. چشم‌انداز تغییرات دماهای حداکثر ارومیه با استفاده از ریزگردانی آماری خروجی مدل CanESM2

محمود هوشیار؛ بهروز سبحانی؛ سید اسعد حسینی

دوره 22، شماره 63 ، بهار 1397، ، صفحه 305-325

http://dx.doi.org/4-15

چکیده
      افزایش دما و گرمایش جهانی از بزرگ­ترین چالش­هایی است که بشر در قرن بیست و یکم با آن مواجه است. تغییرات در پارامترهای اقلیمی به ویژه دما و بارش به عنوان  مهم­ترین پارامترهای اقلیمی می­تواند فرایندهای هیدرولوژیکی، کشاورزی، محیط زیست، بهداشت، صنعت و اقتصاد را تحت تاثیر قرار دهد. بنابراین چشم انداز تغییرات آن، کمک ...  بیشتر

آب و هواشناسی
71. بررسی روند تغییرات میانگین حداقل دمای ماهانه دوره سرد سال در شمال غرب ایران

سعید جهانبخش؛ غلام حسن محمدی؛ شهناز راشدی؛ عاطفه حسینی صدر

دوره 21، شماره 62 ، زمستان 1396، ، صفحه 79-96

http://dx.doi.org/3-8

چکیده
   در پژوهش حاضر با هدف تحلیل روند میانگین حداقل دما در شمال غرب ایران، از آزمون ناپارامتریک من-کندال استفاده شد. برای این منظور از داده­های ماهانه­ی حداقل دما در ماه­های ژانویه، فوریه، مارس، آوریل و همچنین نوامبر و دسامبر در 35 ایستگاه سینوپتیک طی دوره آماری 24ساله (1987-2010) استفاده شد. به منظور پهنه بندی پراکندگی میانگین حداقل دما ...  بیشتر

آب و هواشناسی
72. برآورد رواناب حوضه بار اریه با استفاده از مدل‌های WetSpa و شبکه عصبی مصنوعی

حسین رحمتی؛ صمد امامقلی زاده؛ حسین انصاری

دوره 21، شماره 62 ، زمستان 1396، ، صفحه 117-137

http://dx.doi.org/3-2

چکیده
  برآورد صحیح رواناب حوضه نقش بسیار مهمی در مدیریت آن دارد. تا به حال محققین زیادی از مدل‌های یکپارچه، توزیعی و هم‌چنین از روش‌های هوشمند مصنوعی به‌منظور برآورد رواناب حوضه استفاده نمودند. در تحقیق حاضر برای برآورد آبدهی حوضه بار اریه با مساحتی معادل با 112 کیلومتر مربع و متوسط بارش سالانه 72/306 میلی‌متر از دو مدل توزیعی WetSpa و مدل هوشمند ...  بیشتر

آب و هواشناسی
73. رفتارشناسی باد در ایستگاه‌های کوهستانی البرز غربی تحت تاثیر واداشت‌های محیطی

قاسم عزیزی؛ نیما فریدمجتهدی؛ فائزه شعبان زاده؛ سمانه نگاه؛ حسن عابد

دوره 21، شماره 62 ، زمستان 1396، ، صفحه 203-222

http://dx.doi.org/3-6

چکیده
   در این مقاله سعی شده اثر واداشت‌های محیطی شامل توپوگرافی، تندی و جهت شیب، شکل و روند ناهمواری در شکل‌گیری رژیم باد واقع در رشته‌کوه البرز (البرز غربی) مورد توجه قرار گیرد. رژیم بادهای کوهستانی بر شرایط آب‌وهوایی مناطق کوهستانی اثر بسیار زیادی دارد. پژوهش حاضر با استفاده از داده‌های ساعتی تندی و جهت باد و برازش و تحلیل شرایط توپوگرافیک ...  بیشتر

آب و هواشناسی
74. تحلیل طیفی سری‌های زمانی توفان‌های تندری شمال‌غرب ایران

مسعود جلالی؛ وهاب کمریان

دوره 21، شماره 61 ، پاییز 1396، ، صفحه 165-182

http://dx.doi.org/2-11

چکیده
  بادهای شدید تحت عنوان توفان نامگذاری شده­اند که به شکل­های متفاوت و با سرعت زیاد برای مدتی کوتاه می­وزند و معمولاً با هوای ناپایدار همراه هستند. اگر هوای پایدار رطوبت داشته باشد توفان تندری و اگر خشک باشد توفان گرد­و­خاک ایجاد می­شود. هدف از این مطالعه بررسی و تحلیل نوسان­های زمانی توفان­های تندری در شمال­غرب ایران ...  بیشتر

آب و هواشناسی
75. تحلیل آماری سینوپتیکی امواج سرمایی خسارت بار شمال‌غرب ایران

یعقوب رضازاده؛ بهلول علیجانی

دوره 21، شماره 61 ، پاییز 1396، ، صفحه 182-202

http://dx.doi.org/2-12

چکیده
  سرما و یخبندان در منطقه­ی شمال­غرب کشور، همه­ساله خسارت­های جبران­ناپذیری بر بخش­های حمل­و­نقل، تصادف­های جاده­ای، باغ­ها و محصول­های کشاورزی وارد نموده و زندگی عادی مردم را در شهر و روستاها فلج می­نماید. به­منظور تبیین و تحلیل همدید امواج فراگیر سرما در شمال­غرب ایران ابتدا روزهای بسیار سرد 18 ایستگاه ...  بیشتر