مقاله علمی پژوهشی آب و هواشناسی
ارزیابی خودهمبستگی فضایی بارش ایران

مهدی اسدی؛ علی محمد خورشید دوست؛ عباسعلی داداشی رودباری

دوره 24، شماره 74 ، بهمن 1399، صفحه 1-11

http://dx.doi.org/10.22034/gp.2021.10823

چکیده
  به منظور دست‌یابی به تغییرات فصلی بارش از روش‌های نوین آمار فضایی مانند خودهمبستگی فضایی موران جهانی، تابع K رایپلی، شاخص انسلین محلی موران، و لکه‌های داغ با استفاده از قابلیت های نرم‌افزارهای و بهره گرفته شد. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که تغییرات بارش در ایران دارای الگوی خوشه‌ای بالا می‌باشد. در این بین بر اساس شاخص محلی ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی برنامه ریزی شهری
ارزیابی تفکیک اراضی مسکونی و تجاری از منظر شاخص های تفکیک زمین و ذینفعان عرصه زمین؛ مطالعه موردی: منطقه یک و سه شهر تبریز

اکبر اصغری زمانی؛ شهریور روستایی؛ محمدعلی کوشش وطن

دوره 24، شماره 74 ، بهمن 1399، صفحه 13-28

http://dx.doi.org/10.22034/gp.2021.10793

چکیده
  اکثر فعالیت‌های بشر بر روی زمین شکل می‌گیرد، و عاملی موثر در حیات بشری می‌باشد. بر این اساس هدف اصلی پژوهش، ارزیابی تفکیک اراضی مسکونی و تجاری از منظر شاخص‌های تفکیک زمین در منطقه یک و سه شهر تبریز می‌باشد. پژوهش حاضر به لحاظ ماهیت کاربردی می‌باشد، که جهت جمع‌آوری داده از روش میدانی با ابزار پرسشنامه بهره‌گرفته شده است. ساخت پایگاه ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی برنامه ریزی روستایی
بررسی عوامل موثر در مهاجرت معکوس از کلانشهر تبریز به نواحی پیرا – شهری و روستاهای الحاقی

علی آذر؛ قربان محبوبی؛ مهسا صلاحی رنجبری

دوره 24، شماره 74 ، بهمن 1399، صفحه 29-41

http://dx.doi.org/10.22034/gp.2021.39176.2597

چکیده
  یکی از پدیده‌های نوظهور دوره شهرنشینی معاصر که تاثیر زیادی در بروز انواع معضلات مناطق کلانشهری گذاشته ، مهاجرت معکوس شهری به روستاهای پیرامونی شهرها می‌باشد. مهاجرت‌های معکوس، باعث تنزل کیفیت زندگی و فشار مضاعف بر محیط روستاها شده است. خزش شهری تبریز باعث توسعه لجام گسیخته سکونتگاه‌های روستایی گردیده و نوعی از حاشیه‌نشینی جدید ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی برنامه ریزی شهری
تبیین الگوی بازآفرینی بافت تاریخی با رویکرد توسعه‌ی گردشگری (مطالعه‌ی موردی: شهر تبریز)

احمد پوراحمد؛ رحمت اله فرهودی؛ سعید زنگنه شهرکی؛ طهورا شفاعت قراملکی

دوره 24، شماره 74 ، بهمن 1399، صفحه 43-60

http://dx.doi.org/10.22034/gp.2021.11052

چکیده
  بازآفرینی شهری با هدف پایداری فضاهای شهری به دنبال رفع مشکلات اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی، کالبدی و زیست‌محیطی بافت‌های ناکارآمد می‌باشد. از طرفی بازآفرینی شهری با محوریت گردشگری به عنوان رویکردی جهت حفاظت از ارزش‌های بافت تاریخی و حل مشکلات آن‌ مطرح بوده است. بافت تاریخی تبریز علی‌رغم برخورداری از ارزش‌های فراوان فرهنگی و هویتی، ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی سایر زمینه هایی مطالعاتی جغرافیایی و بین رشته ای
تحلیل فضایی توسعه منطقه ای استان های کشور بر مبنای شاخص های اقتصادی

فیروز جعفری؛ افشار حاتمی؛ سونیا کرمی

دوره 24، شماره 74 ، بهمن 1399، صفحه 61-72

http://dx.doi.org/10.22034/gp.2021.10901

چکیده
  امروزه با توجه به روندها و تحولات فراگیر جهانی و سرعت فزاینده آن‌ها، اهمیت مطالعات منطقه‌ای بیش‌ازپیش ضروری تلقی می‌شود. شناخت وضعیت موجود مناطق و برنامه‌ریزی در راستای توسعه منطقه‌ای هم‌راستا با شرایط نوین جهانی امری اجتناب‌ناپذیر است که در کشور ایران مورد غفلت قرار گرفته است. پژوهش حاضر به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ ماهیت ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی آب و هواشناسی
شناسایی الگو های غیر فضایی تغییرات سه ساعته دما، دمای شبانه و دمای روزانه ایستگاه سینوپتیک تبریز در مقیاس فصلی و سالانه

هاشم رستم زاده؛ مجید رضایی بنفشه؛ اکبر حسین نژاد

دوره 24، شماره 74 ، بهمن 1399، صفحه 73-87

http://dx.doi.org/10.22034/gp.2020.30384.2410

چکیده
  در این پژوهش به منظور تعیین روند و شدت تغییرات دما، آماره سینوپ های سه ساعته در طول روز و شب در مقیاس فصلی و سالانه برای ایستگاه سینوپتیک تبریز(با 195768 برداشت داده) طی دوره آماری (1951-2017) استخراج و مورد بررسی قرار گرفت. سری های زمانی دما برای هرکدام از سینوپ ها در مقیاس فصلی و سالانه تهیه گردید. سپس جهت تهیه سری های زمانی دمای شبانه و روزانه ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی ژئومورفولوژی
شناسایی و استخراج گسل‌ها بر پایه RS & GIS و شواهد ژئومورفیک فعالیت آن‌ها در پهنه گسلی قوشاداغ در شمال‌غرب ایران

احد رنجبری؛ موسی عابدینی؛ داود مختاری؛ خلیل ولیزاده کامران

دوره 24، شماره 74 ، بهمن 1399، صفحه 89-101

http://dx.doi.org/10.22034/gp.2021.10836

چکیده
  تکتونیک فعال منطقه آذربایجان، هم‌چون سایر نقاط ایران از همگرایی پوسته‌های قاره‌ای اوراسیا و عربی نشأت گرفته است. این پویایی منجر به گسلش بخش عمده‌ای از آن و در نتیجه وقوع زمین‌لرزه‌های ویرانگر شده است. شناسایی و استخراج این گسل‌ها تا حد زیادی می‌تواند به روشن شدن رفتار تکتونیکی منطقه کمک کند. از این طریق پراکنش فضایی مخاطرات ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی سایر زمینه هایی مطالعاتی جغرافیایی و بین رشته ای
جغرافیا و چشم انداز فرهنگی ایوان مدائن

رامین صادقی نژاد؛ مریم محمد زاده

دوره 24، شماره 74 ، بهمن 1399، صفحه 103-117

http://dx.doi.org/10.22034/gp.2020.37825.2542

چکیده
  چشم اندازهای فرهنگی، در حکم آینه‌ها و کتاب‌هایی‌اند که با دیدن و مطالعۀ آنها، می‌توان به اطلاعات گرانبهایی در زمینه‌های اجتماعی، تاریخی، جغرافیایی، زبان‌شناسی، سیاسی، فرهنگی، معماری و هنری حاکم بر روزگار تألیفشان دست یافت. سئوال اساسی این نوشته آن است که خاقانی، بعنوان یک شاعر، در تفسیر «ایوان مدائن» - بعنوان باشکوه‌ترین ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی برنامه ریزی شهری
ارزیابی توسعه پایدار شهری با تأکید بر رویکرد تاب‌آوری در سکونتگاه-های غیررسمی (مورد مطالعه سکونتگاه‌های غیررسمی شهر سنندج )

اصغر ضرابی؛ شایسته عباسی؛ ابوالفضل مشکینی

دوره 24، شماره 74 ، بهمن 1399، صفحه 119-133

http://dx.doi.org/10.22034/gp.2021.10776

چکیده
  سکونتگاه‌های غیررسمی محل سکونت حدود یک میلیارد نفر از جمعیت جهان هستند. پیدایش این سکونتگاه‌ها گویای وجود موانع ساختاری و ناکارآمدی سیاست‌های کنونی در تأمین مسکن و خدمات-رسانی لازم مرتبط با آن برای اقشار کم درآمد شهری در سطح کلان است. امروزه تلاقی بحران‌های زیست‌محیطی، اقتصادی، اجتماعی و رشد سکونتگاه‌های خودانگیخته شهری در مقیاس ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی برنامه ریزی شهری
سنجش و ارزیابی بعد ذهنی زیست پذیری در بافت های شهری کلانشهر تبریز

سید علی عارف حسینی؛ علی پناهی؛ علی آذر؛ رضا ولی زاده

دوره 24، شماره 74 ، بهمن 1399، صفحه 135-151

http://dx.doi.org/10.22034/gp.2021.10755

چکیده
  مساله عدم‌توجه به قابلیت‌زندگی در بافت‌های‌شهری دغدغۀ‌‌اصلی در جغرافیا و سیاست‌شهری است. بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی زیست‌پذیری بافت‌های‌‌شهری تبریز گام به عرصۀ ‌تحقیق نهاده است. این تحقیق به لحاظ ماهیت از نوع کاربردی بوده و به حیث روش، توصیفی- تحلیلی می‌باشد. ابزار‌سنجش پرسشنامه بوده است. جامعۀ‌آماری پژوهش بر اساس ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی آب و هواشناسی
واکاوی الگوی مکانی بارش های بهاره شمال غرب ایران با روش های تحلیل فضایی

حسین عساکره؛ سپیده بارزمان؛ علی شاهبایی کوتنایی

دوره 24، شماره 74 ، بهمن 1399، صفحه 153-164

http://dx.doi.org/10.22034/gp.2021.23570.2259

چکیده
  مؤلفه‌های مکانی از عوامل مؤثر در بروز تغییرات رفتار بارش در یک محدوده می‌باشند و این امر ضرورت استفاده از علم زمین آمار در مطالعات بارش را نشان می‌دهد. در پژوهش حاضر تلاش شده تا با استفاده از فراسنج های نیم‌تغییرنما و رگرسیون جغرافیایی موزون، الگوی بارش‌های 121 ایستگاه هواشناسی شامل 27 ایستگاه همدید،7 ایستگاه اقلیم‌شناسی و 87 ایستگاه ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی برنامه ریزی شهری
بررسی عوامل مؤثر بر استقرار سیستمهای هوشمند حمل‏ ونقل بار و کالا درون‏شهری با توجه به معیارهای توسعه پایدار

سید فرزین فائزی؛ امید شانیان

دوره 24، شماره 74 ، بهمن 1399، صفحه 165-179

http://dx.doi.org/10.22034/gp.2021.10900

چکیده
  ناوگان حمل‏ ونقل بار درون‏شهری با اینکه فقط 20 درصد از خودروهایی که درون شبکه شهری تردد میکنند را شامل میشود، 40 درصد از انتشار آلایندهها و آلودگی صوتی و 35 درصد از تصادفات را به خود اختصاص داده است. یکی از راه‏کارهای مدیریت و ارتقا سطح کیفیت سیستم حمل‏ونقل بار و کالا، به‏کارگیری ابزار و سامانه های هوشمند در سیستم حمل‏ ونقل بار ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی برنامه ریزی شهری
بررسی رشد فرم فضایی – کالبدی شهر با استفاده از مدلهای کمی مطالعه موردی: شهر سردرود

رسول قربانی؛ مهدیه طاهونی

دوره 24، شماره 74 ، بهمن 1399، صفحه 181-195

http://dx.doi.org/10.22034/gp.2021.10827

چکیده
  رشد شهری در نفس خود خصلتی سرکش دارد. لذا نیازمند مهار و هدایت است سیاست‌گذاری رشد شهری مسئولیتی خطیر است؛ زیرا ازیک‌ طرف باید به زدودن نابسامانی‌های بپردازد و از طرف دیگر با هدایت عقلایی ساخت‌وسازها از بروز و پیدایش ناهنجاری‌ها به‌ویژه از ابعاد کالبدی آن جلوگیری نماید. محدوده مورد مطالعه در این تحقیق شهر سردرود و روش تحقیق تحلیلی ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی ژئومورفولوژی
ارزیابی و پهنه‌بندی فرسایش خاک در مناطق کارستی با استفاده از مدل SMLRK (مطالعه موردی: حوضه الوند، استان کرمانشاه)

سمیه کریمی؛ معصومه رجبی؛ محمد حسین رضایی مقدم

دوره 24، شماره 74 ، بهمن 1399، صفحه 197-214

http://dx.doi.org/10.22034/gp.2020.10861

چکیده
  فرسایش خاک پدیده مخربی است که نتایج زیانباری چون بیابان‌زائی، کاهش حاصلخیزی خاک، افزایش سیلاب‌ها و بار رسوب آنها و تاثیرگذاری بر سازه‌های هیدرولیکی را به دنبال خواهد داشت. رخداد این پدیده در مناطق حساس و شکننده کارستی منجر به بیابان‌زائی سنگی، تاثیر بر سیکل هیدرولوژی کارست و کاهش کیفیت و کمیت منابع آب کارست می‌شود. حوضه‌ رودخانه‌ ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی برنامه ریزی شهری
مدل سازی توسعه فیزیکی شهر با ترکیب قابلیت‌های گوگل ارث انجین (GEE) و شبکه عصبی مصنوعی (MLP) مطالعه موردی: شهر تبریز

حسن محمودزاده؛ مصطفی مهدوی‌ فرد؛ مجید عزیز مرادی؛ ملیحه زنجانی ثانی

دوره 24، شماره 74 ، بهمن 1399، صفحه 215-232

http://dx.doi.org/10.22034/gp.2021.10780

چکیده
  امروزه ارزیابی توسعه فیزیکی شهری با استفاده از تکنیک‌های نوین سنجش از دور می‌تواند اطلاعات پایه ای را در اختیار برنامه ریزان قرار دهد و از این طریق نقشی مؤثر در مدیریت و بهبود کاربری اراضی شهر ایفا کند. هدف از این پژوهش، پایش و ارزیابی توسعه فیزیکی شهر تبریز در دوره 42 ساله (2014-1972) با استفاده از سامانه جدید (GEE) Google Earth Engine و پیش بینی تغییرات ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی برنامه ریزی شهری
ارزیابی وضعیت اماکن و کاربری های ورزشی (مطالعه موردی: شهرایذه)

عباس معروف نژاد؛ ابراهیم امیری؛ ولی کاووسی قافی

دوره 24، شماره 74 ، بهمن 1399، صفحه 233-247

http://dx.doi.org/10.22034/gp.2021.38084.2551

چکیده
  کاربری ورزشی در زمره‌ی کاربری‌هایی است که از اهمیت بالایی برخوردار بوده و لزوم توجه به آن در فضای شهرها بسیار حائز اهمیت است. استقرار مناسب فضاهای ورزشی و ایجاد آنها متضمن سلامت افراد جامعه و همچنین در دسترس بودن این فضاها برای همه شهروندان به عنوان یک ضرورت اساسی به شمار می رود. تحقیق حاضر به تحلیل وضعیت اماکن و کاربریهای‌ ورزشی ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی برنامه ریزی شهری
تحلیل میزان رضایت شهروندان از گسترش بلندمرتبه‌سازی و توسعه فشرده شهری (مورد مطالعه: منطقه یک شهرداری شهر ارومیه)

علی موحد؛ امین شهسوار

دوره 24، شماره 74 ، بهمن 1399، صفحه 249-261

http://dx.doi.org/10.22034/gp.2021.17279.1977

چکیده
  در جهان امروز که به سبب رشد و انفجار جمعیت، فرایند توسعه شهرها و ایجاد شهرهای جدید با سرعت ناشی از تحول در صنعت و فن‌آوری ادامه دارد، لزوم حفاظت از اراضی منابع طبیعی و کشاورزی و نیز یادمان‎های تاریخی؛ گسترش بلندمرتبه‎سازی و رشد عمودی و فشرده شهرها را در سرلوحه استراتژی‏ها و سیاست‎های شهرسازی و توسعه شهری قرار داده است. هدف این ...  بیشتر

مقاله علمی پژوهشی برنامه ریزی شهری
ارزیابی اثرات فضایی - عملکردی باززنده‌سازی بافت‌های تاریخی- فرهنگی بر توسعه‌ی توریسم شهری (مطالعه‌ی موردی: کلان‌شهر تبریز)

علیرضا نوین؛ کریم حسین زاده دلیر؛ محمدرضا پور محمدی

دوره 24، شماره 74 ، بهمن 1399، صفحه 263-274

http://dx.doi.org/10.22034/gp.2021.16429.1953

چکیده
  بافت تاریخی شهرها به عنوان یک میراث گران‌بها و با ارزش می‌تواند در زمینه‌ی توسعه‌ی آینده‌ی شهر خصوصاً از لحاظ گردشگری و جذب گردشگر دارای اهمیت فراوان باشد؛ که این امر نیازمند ساماندهی و احیای این مراکز تاریخی به خصوص در شاخص‌های فضایی – عملکردی به منظور ارتقای کیفی فضاهای مربوطه و تجهیز مناسب آن‌ها می‌باشد. با توجه به اهمیت ...  بیشتر